VII SA/Wa 1033/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-08

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo wszystkich stron postępowania i nie powiadomił ich o jego wszczęciu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Brak udziału wszystkich stron w postępowaniu nadzwyczajnym nie może być konwalidowany w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności. Ponadto, organ odwoławczy powinien również wziąć pod uwagę, czy decyzja była poprzedzona właściwą decyzją ustalającą warunki zabudowy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 2001 r. zmieniającej decyzję z 1999 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę rozlewni. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Wojewoda naruszył przepisy postępowania, nie powiadamiając wszystkich stron i nie wyjaśniając istotnych okoliczności sprawy. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora, twierdząc, że decyzja Wojewody była prawidłowa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 2012r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego( ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), o rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2001r., Nr [...] zmieniającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 1999r., znak: [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono [...] Sp. z.o.o. pozwolenia na budowę budynku rozlewni wód mineralnych- adaptacja wraz z rozbudową i stacja [...] wraz z przyłączami mediów na działce o nr ew. [...] w [...], w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego, dotyczącego rozbudowy rozlewni o część magazynową i socjalną wraz z infrastrukturą techniczną,- uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Wnioskiem z dnia 8 września 2010r., P. S., jako następca prawny właściciela działki o nr ew. [...] w [...], wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2001r., zmieniającej decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 1999r., wskazując, że w.w. decyzja z dnia [...] maja 2001r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Organ wojewódzki prowadząc postępowanie nadzorcze stwierdził, że kontrolowana decyzja, wydana na podstawie art. 36 A ustawy Prawo budowlane odpowiada prawu. W szczególności jest zgodna z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1999r., ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor spełnił wszystkie wymogi wynikające z art. 34 ust. 1,2 i 3 Prawa budowlanego. Odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego przekroczenia przez realizowaną inwestycję granic jego nieruchomości stwierdził, że w dacie rozstrzygania wniosku, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001r., działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa i nie była zabudowana. Istniały zatem prawne podstawy do wydania zgody na usytuowanie projektowanej inwestycji w granicy z tą Sygn. Akt VII SA/Wa 1033/12 nieruchomością, w związku z czym nie doszło do naruszenia § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując powyższe ustalenia uznał, że decyzja Wojewody [...] wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Przede wszystkim stwierdził, iż kontrolowana decyzja z dnia [...] maja 2001r., z uwagi na zakres przewidywanych zmian m.in. dobudowa dwóch magazynów, wykonanie dróg wewnętrznych i placów) poprzedzona została decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r., ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a więc kolejną decyzję ustalającą dla tej inwestycji warunki zabudowy. Wskazał nadto, że Wojewoda [...] nie powiadomił wszystkich stron o wszczęciu postępowania nadzorczego. Organ pominął właścicieli i użytkowników wieczystych sąsiednich działek nr ew. [...] i [...] w [...], którzy byli stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2001r. Powyższe naruszenie przepisów postępowania w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powoduje, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy co ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła spółka z.o.o. [...] z siedzibą w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego decyzja Wojewody [...] była prawidłowa w związku z czym brak było podstaw do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący nadto wyjaśnił, że między działką nr [...], na której realizowana jest inwestycja a działką [...] nie przeprowadzono postępowania rozgraniczeniowego, w związku z czym nie mogło dojść do naruszenia przepisów określających odległość obiektu budowlanego od granicy działki. Nadto wnioskodawca, ani jego poprzednicy prawni w czasie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę nie byli właścicielami działki nr [...], a wiec nie doszło do naruszenia ich interesu prawnego. Sygn. Akt VII SA/Wa 1033/12 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. będącym podstawa prawną zaskarżonej decyzji organ odwoławczy może uchylić zaskarżona decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, a wydana może być tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części. Naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art. 15 k.p.a.) Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2007r., sygn. akt I OSK 1859/06 ( Lex nr 338621) " podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzania postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne". Teza powyższego wyroku, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zachowuje swoją aktualność także po zmianie art. 138 k.p.a. dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2011, Nr 6, poz. 18). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zgodzić należy się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, iż Wojewoda [...] z naruszeniem przepisów postępowania nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy niezbędnych do prawidłowej oceny kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z punktu widzenia kwalifikowanej wadliwości. Sygn. Akt VII SA/Wa 1033/12 Organ wojewódzki wszczynając postępowanie nadzwyczajne miał przede wszystkim obowiązek ustalić strony tego postępowania. Trafnie stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że stronami tego postępowania są także strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kontrolowanej decyzji. Tymczasem organ I instancji, z naruszeniem przepisów postępowania nie ustalił prawidłowo wszystkich stron i nie powiadomił ich o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak udziału wszystkich stron w toczącym się postępowaniu nadzwyczajnym nie może być konwalidowany w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności. Już chociażby z tego powodu zasadne było uchylenie decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że organ wojewódzki kontrolując decyzję z dnia [...] maja 2001r. zmieniającą pozwolenie na budowę ( decyzja z dnia [...] września 1999r.), całkowicie pominął fakt, iż decyzja ta była poprzedzona nową decyzją ustalającą warunki zabudowy z dnia [...] kwietnia 2001r., , znak: IT : [...], której wydanie było konieczne z uwagi na wielkość i charakter przewidzianych zmian w projekcie pierwotnym. Odniesienie decyzji z dnia [...] maja 2001r., do warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych dla pierwotnego pozwolenia na budowę ( decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) stanowi naruszenie przepisów postępowania i powoduje, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z tych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Jednocześnie zauważyć należy, że uzasadnienie organu odwoławczego nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jednakże to uchybienie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło