VII SA/Wa 1033/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 10 lipca 2014r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy D. S. uzupełniony na formularzu PPF. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca podał, że obecnie pozostaje bez pracy. Posiada połowę bliźniaka we współwłasności w remoncie oraz połowę działki. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami (np. z żoną, rodzicami, dziećmi, innymi osobami), jeśli tak należało wskazać te osoby oraz ich dochód, jeśli go uzyskują, - wielkości domu w m² oraz miesięcznych kosztów jakie ponosi związanych z jego utrzymaniem ( np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, podatek, inne) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego ( tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, lekarstw) bądź przez kogo jest zaopatrywany w niezbędne do życia środki, odzież i żywność, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji i koszty związane z utrzymaniem ( paliwo, ew. naprawy), - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe, należało udzielić w terminie 7 dni od, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 30 lipca 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 28 lipca 2014r. (data wpływu do Sądu 30 lipca 2014r.) wnioskodawca poinformował, że ze względu na zły stan zdrowia nie pracuje i nie pobiera zasiłku. Zdaniem skarżącego nie są istotne dla sprawy o zwolnienie od kosztów dane o które został wezwany. W ocenie skarżącego istotne jest tylko to co zostało podane w oświadczeniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Zdaniem wnioskodawcy zwolnienie od kosztów sadowych jest uzasadnione, gdyż w innym przypadku może być potraktowane jako ograniczenie dostępu do sądu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Zarządzeniem z dnia 16 lipca 2014r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 30 lipca 2014 r. odpowiedź na powyższe zarządzenie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na żądane informacje. Wskazał jedynie, że ze względu na zły stan zdrowia nie pracuje i nie pobiera żadnego zasiłku. Wnioskodawca uznał, że nie są istotne dane o które został wezwany. Przede wszystkim nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje. Nie wskazał, jakie ponosi koszty własnego utrzymania, bądź kto zaopatruje go w niezbędne do życia środki oraz czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe czy też z innymi osobami. Wnioskodawca nie podał także czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc ze strony rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych, a jeśli tak od kogo w jakiej wysokości lub formie. Nie podał wielkości posiadanego domu w m² oraz miesięcznych kosztów jakie ponosi związanych z jego utrzymaniem oraz czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji koszty związane z utrzymaniem ( paliwo, ew. naprawy). Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca były niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Wskazać należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu, a także w piśmie z dnia 28 lipca 2014r. (data wpływu do Sądu 30 lipca 2014r.) nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc ustalenie czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.