VII SA/Wa 1034/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-22
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskująca emeryturę w kwocie 2808 zł netto miesięcznie, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych. Dochody skarżącego, pomimo wskazania szeregu wydatków, w tym niektórych o niestałym charakterze i budzących wątpliwości co do wysokości, pozwalają na uwzględnienie w planowaniu wydatków konieczności uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje emeryturę w kwocie 2808 zł netto miesięcznie. Wymienił szereg wydatków, w tym opłaty stałe, wyżywienie, leki, koszty opału oraz koszty związane z przejazdami taksówką i ubezpieczeniem. Wniosek został rozpoznany na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania C. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze sprzeciwu C. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania C. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
[...] wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z 14 maja 2018 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że posiada dom (nie podając jego powierzchni), prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. [...] uzyskuje emeryturę w kwocie 2808 zł netto miesięcznie. Skarżący do wydatków zaliczył: opłaty za energię elektryczną – 370 zł, wodę – 120 zł, telefon – 50 zł, TV – 90 zł, wydatki na wyżywienie – 1200 zł, wydatki na leki – 570 zł, wizyty u lekarzy – łącznie 240 zł, wydatki na zakup opału: węgiel – 4000 zł i drzewo (zakup, pocięcie, transport) – 4000 zł, wydatki na przejazdy taksówką (z uwagi na stan zdrowia) – 200 zł, ubezpieczenie – 70 zł.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia.
Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym nie mogą być traktowane przez stronę jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Strona winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania i dopiero gdyby ograniczenie wydatków wiązało się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. Konieczności rezygnacji w danym miesiącu z niektórych wydatków, w związku z potrzebą poniesienia kosztów sądowych, nie zawsze można utożsamiać z uszczerbkiem w niezbędnym utrzymaniu.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, [...] nie wykazał bowiem w sposób bezsporny, aby znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych we własnym zakresie.
[...] utrzymuje się z emerytury w wysokości 2808 zł netto miesięcznie, nie ma innych osób na utrzymaniu.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że skarżący uiścił wpis od sprzeciwu od decyzji w niniejszej sprawie oraz opłatę kancelaryjną za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od złożonej przez wnioskodawcę skargi kasacyjnej, należny w wysokości 100 zł.
W ocenie referendarza sądowego wysokość dochodów skarżącego prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe (2808 zł), jak również okoliczność, że uzyskiwane są one z emerytury, a więc mają charakter stały i przewidywalny, pozwala stronie w ramach planowania wydatków uwzględnić konieczność posiadania odpowiednich środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że wprawdzie wnioskodawca wymienił w złożonym wniosku szereg wydatków, to jednak nie wszystkie z nich mają stały charakter, jak np. wydatki na zakup opału, które skarżący określił na kwotę 8000 zł (jednocześnie wysokość tych wydatków wydaje się zawyżona i budzi wątpliwości).
W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy i nie jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, wygospodarować środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
Na możliwości płatnicze wnioskodawcy wskazuje również okoliczność, iż skarżący ustanowił profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z tych przyczyn odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło