VII SA/Wa 1036/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2017 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. K. - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r. nakazującą, na mocy art. 49b, art 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 3a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290; ze zm.), rozbiórkę budynku rekreacyjnego i ogrodzenia na działce nr [...], obręb [...]. Organ wskazał, że w trakcie kontroli ustalono, że na ww. działce, stanowiącej teren kolejowy zamknięty, za południową granicą działki nr [...] A. K., w zbliżeniu do linii kolejowej nr [...] (ok. 85,200 km) skarżący wybudował budynek letniskowy 3,5 m x 6m i wys. 4,6 m na fundamencie z płyt betonowych i ogrodzenie. Tylna ściana obiektu i ogrodzenie znajdują się na krawędzi skarpy ok 6 m od skrajnej szyny toru nr 1 ok. 6,7 m od osi toru nr [...] dwutorowej linii kolejowej nr [...], biegnącej w wykopie. Nie przedstawiono (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy) zgłoszenia i zgody zarządcy nieruchomości - [...]. Dyrektor Z-du Linii Kolejowych w [...] oświadczył, że budynek leży mniej niż 20 m od osi toru bez zgody, nie wyraził również zgody na dzierżawę części działki [...] oraz wezwał inwestora do natychmiastowego usunięcia budynku Dalej organ podkreślił, że zgodnie z art. 53 ust. 1 i 4 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2016 r poz. 1727) budynki i budowle mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. Przepisu tego nie stosuje się jedynie do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Ponieważ budynek i ogrodzenie leżą na obszarze kolejowym i to w odległości od osi toru linii kolejowej [...] 6,7 m, zatem zostały naruszone ww. przepisy. Usytuowanie obiektu na krawędzi skarpy, w przypadku drgań dynamicznych wywołanych pociągami, stanowi realne zagrożenie osunięcia się skarpy z budynkiem na tory kolejowe i sieć trakcyjną, co może być powodem katastrowy kolejowej jak i stanowi niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia osób przebywających w przedmiotowym budynku, lub w jego pobliżu. Z art. 53 ust. 1 u.t.k. wynika że usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych może mieć miejsce w odległości niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Obiekt na działce nr [...], obręb [...] nie może być więc zalegalizowany. Z tego względu organ wydał nakaz rozbiórki. Skargę na powyższą decyzję złożył A. K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1) art. 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co więcej w sposób dowolny i błędny rozpatrzył niepełny materiał dowodowy, wydając rozstrzygnięcie w sposób władczy i dalece niemerytoryczny; 2) art. 8 k.p.a., organ nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie wykazał wystarczającej aktywności przy zbieraniu materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji nie zawiera klarownych przesłanek wskazujących, z jakiego powodu organ uznał żądanie skarżącego za niezasadne; 3) art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia decyzji, w którym nie zostały omówione wszystkie okoliczności mające wpływ na treść decyzji, w szczególności bez rozpatrzenia wszelkich okoliczności faktycznych i możliwych rozwiązań prawnych 4) art. 107 k.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji obligatoryjnego jej elementu tj. podstawy prawnej; Nadto organ naruszył przepisy prawa materialnego: 1) art. 52 Prawo budowlane poprzez pominięcie [...]. jako domniemanego właściciela nieruchomości, na której postawiono obiekt budowlany, w wezwaniu do usunięcia skutków samowoli budowlanej; 2) art. 49b ust. 2 Prawo budowlane poprzez brak wezwania skarżącego do przedłożenia dokumentów w celu legalizacji, a także poprzez uznanie, iż obiekt budowlany narusza przepisy techniczno- budowlane; 3) art. 57a u.t.k. poprzez jego pominięcie oraz błędne ustalenie, że brak jest możliwości postawienia obiektu w odległości mniejszej od wskazanej w art. 53 u.t.k.; 4) art. 3 pkt 2 Prawo budowlane w zw. z art. 46 kc poprzez błędne uznanie, iż obiekt stanowi budynek, podczas gdy nie spełnia przesłanki "trwałego związania z gruntem"; 5) art. 30 ust. 2 ust. 3 i ust. 4 Prawa budowlanego poprzez oczekiwanie przedłożenia dokumentów tam wskazanych wobec dokonania takiego wraz ze zgłoszeniem Staroście [...] z dnia 7-04-2014 r. budowy obiektu budowlanego; 6) aktualne pozostają także zarzuty zawarte w odwołaniu oraz wcześniejszych pismach. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r. nakazującą, na mocy art. 49b Prawo budowlane rozbiórkę budynku rekreacyjnego i ogrodzenia na działce nr [...], obręb [...]. Wtoku postępowania ustalono, że skarżący wybudował ww. obiekt w warunkach samowoli budowlanej i nie posiadał, jak obecnie nie posiada prawa do dysponowania ww. gruntem na cele budowlane Zarządca nieruchomości [...] nie udzielił bowiem zgody na inwestycję. Ponadto, inwestor nie zachował przewidzianych przepisami ustawy o transporcie kolejowym odległości dotyczących usytuowania budynków w sąsiedztwie linii kolejowych. Niezależnie działka nr [...] stanowi teren kolejowy zamknięty, w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. teren o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa. Zgodnie z art. 53 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie kolejowym budynki i budowle mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20m. Natomiast sporny budynek został wzniesiony 6,7 m. od osi toru, co w sposób oczywisty narusza wymogi określone przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Z uwagi na powyższe nie była możliwa spornego obiektu w trybie art. 49b Prawo budowane, jak tego oczekiwał skarżący. Z tego względu organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania decyzji na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego o nakazie rozbiórki. Art. 49 b ust. 2 ustawy - Prawo budowane stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; projektu zagospodarowania działki lub terenu; zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowe było zatem stanowisko organów co do obowiązku wydania nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył przepisów postępowania, materiał zebrany w sprawie stanowił wystarczającą podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 77 i 80 K.p.a. oraz 8 K.p.a., 11 K.p.a. i 107 K.p.a. Nie można było również zgodzić się z argumentacją, że doszło do uchybienia art. 52 Prawa budowalnego poprzez pominięcie jako adresata decyzji [...] Stosownie bowiem do art. 52 Prawa budowlanego realizatorem nakazu rozbiórki powinien być w pierwszej kolejności inwestor, jako sprawca deliktu administracyjnego, polegającego na wykonaniu obiektu budowalnego bez pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. Reguła ta dotyczy również i takich stanów faktycznych, w których inwestor nie jest właścicielem nieruchomości, a samowoli dopuścił się bez zgody lub wiedzy tego właściciela. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 57 u.t.k. (w skardze błędnie podano art. 57a, cytując art. 57) wskazać trzeba, że zgodnie z ust. 1 tego przepisu w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r, sygn. akt II OSK 1691/11, dokonując wykładni art. 57 u.t.k. uznał, że odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 ustawy może prowadzić do usytuowania takiego obiektu w odległości mniejszej niż 10 metrów od granicy obszaru kolejowego, a nawet bezpośrednio w granicy z takim obszarem. Zaznaczył jednak, że odstępstwo to nie może prowadzić do usytuowania obiektu wewnątrz obszaru kolejowego, albowiem odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli jako wyjątki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Tym samym każde odstępstwo od warunków określonych w art. 53 ust. 2 ustawy może dotyczyć wyłącznie terenu usytuowanego na zewnątrz obszaru kolejowego. Celem ustanawiania obszarów kolejowych i obszarów zamkniętych jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu kolejowym oraz obronności i bezpieczeństwa państwa. Ponadto, takie usytuowanie obiektu, może powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego. Zauważyć trzeba, że w toku toczącego się postępowania skarżący nie wskazywał na fakt dokonania zgłoszenia odnośnie przedmiotowych obiektów. Nieuzasadniony jest zatem zarzut dotycząc naruszenia art. 30 ust. 2 ust. 3 i ust. 4 Prawa budowlanego poprzez oczekiwanie przedłożenia dokumentów tam wskazanych wobec złożenia dokumentacji wraz ze zgłoszeniem Staroście [...] z dnia 7-04-2014 r. budowy obiektu budowlanego. Z podanych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), Sąd orzekł jak w sentencji.