VII SA/Wa 1037/05

WyrokWSA w Warszawie2006-01-12

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy porozumienie zawarte między inwestorem a poprzednim właścicielem nieruchomości, dotyczące zgody na budowę przyłącza wodociągowego, stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie zostało sporządzone w formie aktu notarialnego i nie zostało ujawnione w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Porozumienie zawarte między inwestorem a poprzednim właścicielem nieruchomości, dotyczące zgody na budowę przyłącza wodociągowego, stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Tytuł ten może wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, który nie wymaga formy aktu notarialnego ani wpisu do księgi wieczystej dla swojej skuteczności w kontekście uzyskania pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego. Skarżący zarzucał, że inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ porozumienie z poprzednim właścicielem nie było wystarczającym tytułem prawnym, a budowa przyłącza naruszyła interes prawny właściciela działki. Organy administracji oraz sąd uznały, że porozumienie to stanowiło wystarczający tytuł prawny.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala. VII S.A./Wa 1037/05 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] po wszczęciu na wniosek S. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2002r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i R. R. pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego na działce nr [...] i [...] obr. [...], przy ul. [...] w [...] (odcinek [...] wg oznaczeń ZUDP), zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] obr. [...][...],decyzją z dnia [...] marca 2005r znak: [...] na podstawie art. 158 §1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż w dacie wydania kontrolowanej decyzji właścicielem działki o nr [...] był K. K., który w dniu [...] marca 2004r. aktem notarialnym sprzedał w/w działkę M. J.. i S. K. W związku z powyższym, zdaniem Wojewody [...], nowy właściciel działki ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, dlatego należało wszcząć postępowanie w rozpatrywanej sprawie. Wojewoda [...] stwierdził, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 §1 kpa, co oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Badając kontrolowaną decyzję pod kątem przesłanek z art. 156 §1 kpa organ uznał, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] nie wypełnia żadnej z tych przesłanek, w szczególności wbrew twierdzeniom S. K. nie można jej zarzucić rażącego naruszenia prawa, polegającego na braku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda [...] stwierdził, że inwestor w dacie uzyskania pozwolenia na budowę prawem takim się wykazał, bowiem w aktach sprawy znajduje się porozumienie z dnia [...] listopada 2001r. zawarte pomiędzy poprzednim właścicielem działki Nr [...] K. K., a inwestorem stanowiące prawo do dysponowania przez J. i R. R. nieruchomością Nr [...] na cele budowlane. Ponadto, pismem z dnia [...] czerwca 2002r. Sąd Rejonowy dla [...] zawiadomił o dokonanych w księgach wieczystych nr [...] i nr [...] wpisach dotyczących służebności gruntowej polegającej na przeprowadzeniu przez działkę nr [...] przyłącza wodociągowego, instalacji zalicznikowej oraz usytuowania studzienki wodomierzy na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości składającej się działki nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. K., decyzją z dnia [...] lipca 2005r. znak: [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy uznał, iż inwestor przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę posiadał zgody właścicieli na lokalizację na ich nieruchomościach przedmiotowej inwestycji. Zgoda K. K. będącego właścicielem nieruchomości nr [...] została wyrażona w porozumieniu z dnia [...] listopada 2001r. Porozumienie to w ocenie organu odwoławczego stanowiło zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r nr 106, poz. 1126 z późn zm.), prawo do dysponowania przez inwestora nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe porozumienie " nie zakreślało linii przebiegu planowanej inwestycji, a co za tym idzie organ udzielający pozwolenia budowlanego nie mógł badać zakresu zgody Pana K. K.". Organ odwoławczy uznał również, iż " sprawa niezachowania warunków służebności, która została ustanowiona po zawarciu przez poprzedniego właściciela z inwestorami porozumienia z dnia [...] listopada 2001r, które to natomiast było podstawą ustalenia przez organ prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie może być przedmiotem rozpatrywania przez GINB w ramach niniejszego postępowania". W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z przesłanek wymienionych w art. 156 §1 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. K. Skarżący podnosi, iż inwestorzy samowolnie bez prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] w odległości 4 do 6 m wzdłuż całej granicy działki od strony ul. [...] na działce nr [...] wybudowali przyłącze wodociągowe wbrew warunkom służebności. Służebność gruntowa obciążająca nieruchomość nr [...] i wynikająca z umowy z dnia [...] czerwca 2002r sporządzonej w formie aktu notarialnego na taką trasę przebiegu przyłącza wodociągowego nie została ustanowiona. Działaniem swym inwestorzy naruszyli interes prawny właściciela działki nr [...], polegający na braku możliwości zabudowy niniejszej działki. W opinii skarżącego, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć prawo wynikające z tytułu własności lub użytkowania wieczystego, a nie prawo służebności. Zdaniem skarżącego, porozumienie z poprzednim właścicielem działki nr [...] na które powołują się inwestorzy powinno zostać sporządzone w formie aktu notarialnego i ujawnione w księdze wieczystej. Porozumienie to mówi o wspólnej budowie przyłącza natomiast "decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2002r. zatwierdza projekt budowlany i udziela Państwu R. i J. R. pozwolenia na budowę nie nieruchomości nr [...] przyłącza wodociągowego i instalacji zimnej wody do budynku mieszkalnego na działce nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...]". Skarżący uważa, iż " przyłącz w tej sytuacji to odcinek o długości około 5metrów, natomiast instalacja zimnej wody do budynku zlokalizowanego na działce nr [...] to odcinek na całej długości nieruchomości nr [...]". Skarżący podnosi, iż " porozumienie z dnia [...] listopada 2001r. nie zawiera nawet wstępnego uzgodnienia w zakresie wykonania instalacji zimnej wody na nieruchomości nr [...], nie ustala szczegółowych warunków w zakresie udziału stron w budowie przyłącza, nie wspomina o instalacji zimnej wody, jak również nie zawiera w żadnej postaci przekazania przez właściciela nieruchomości nr [...] prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowy przyłącza na nieruchomości nr [...], a tym bardziej przekazania prawa do dysponowania nieruchomością [...] na cele budowy instalacji zimnej wody budynku zlokalizowanego na nieruchomości nr [...], jako integralnej części budynku zlokalizowanego na nieruchomości nr [...] w rozumieniu przepisów prawa budowlanego". W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnoszą o oddalenie skargi i wyjaśniając jednocześnie, iż "brak załączenia przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę aktu ustanawiającego służebność na działce nr [...] (zamiast którego załączone zostało wcześniejsze porozumienie z dnia [...].11.2001r.) nie może skutkować nieważnością decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2002r". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r, nr 106, poz. 1126 ze zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy J. i R. R. do wniosku o pozwolenie na budowę załączyli porozumienie z dnia [...] listopada 2001r. zawarte pomiędzy nimi, a K. K., który był właścicielem nieruchomości nr [...] przy ul. [...]. Porozumienie to, wbrew zarzutom skargi stanowiło w świetle art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego, posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Stosunek zobowiązaniowy jest pojęciem cywilnoprawnym, przez który rozumie się stosunek prawny między co najmniej dwoma podmiotami, z których jeden – wierzyciel uprawniony jest do żądania od drugiego – dłużnika określonego świadczenia (działania, zaniechania). Świadczenie może polegać np. na takim działaniu, jak wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomością przez wierzyciela na cele budowlane. Przedmiotowe porozumienie należy zakwalifikować jako stosunek zobowiązaniowy, pozwalający inwestorowi na wykonanie wspólnego przyłącza wodociągowego oraz lokalizację dwóch równoległych wodomierzy w zewnętrznej studzience wodomierzowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Z treści powyższego porozumienia wynika nadto, że " woda do nieruchomości dz. nr [...] i [...] będzie doprowadzona pośrednio zgodnie z projektem wykonawczym i zawartymi w nim zaleceniami. Studzienka wodomierzowa pozostanie w nie zmienionej formie, a przyszła zabudowa posesji [...] będzie przedmiotem oddzielnego opracowania projektowego". Porozumienie takie dla swojej skuteczności nie wymagało zachowania szczególnej formy np. aktu notarialnego i wpisu do księgi wieczystej. Należy zauważyć, iż K. K. po zawarciu porozumienia, dokonał obciążenia nieruchomości nr [...] służebnością gruntową polegającą na przeprowadzeniu przez jego działkę przyłącza wodociągowego, instalacji zalicznikowej oraz usytuowania studzienki wodomierzy na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości nr [...]. Wprawdzie inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę nie przedłożył aktu notarialnego ustanawiającego służebność lecz nie oznacza to, że przedłożone porozumienie było niewystarczającym dowodem do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Porozumienie z dnia [...] listopada 2001r zawierało zgodę właściciela działki nr [...] na budowę i zlokalizowanie przyłącza wodociągowego na działkach nr [...] i [...]. Powyższe porozumienie nie określało dokładnej trasy przebiegu przyłącza wodociągowego dlatego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, iż organ udzielający pozwolenia na budowę nie mógł badać zakresu zgody K. K. na jego usytuowanie. W czasie wydawania pozwolenia na budowę, K. K. nie kwestionował prawidłowości porozumienia zawartego z inwestorem. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy trafnie uznał, iż porozumienie z dnia [...] listopada 2001r. stanowiło dla inwestora prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając pozwolenie na budowę prawidłowo uznał, iż nie narusza ono żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156§1 kpa. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło