VII SA/Wa 1040/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-12
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i umarzając postępowanie, może zastosować art. 157 § 3 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uznając, że decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności została wydana na wniosek podmiotu niebędącego stroną, może wyłącznie zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie. Nie może natomiast skorzystać z art. 157 § 3 k.p.a. w takim przypadku.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie budynku i umorzyła postępowanie. Skarżący zarzucił naruszenie jego interesu prawnego poprzez odmowę przyznania mu statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, twierdząc, że jego nieruchomość jest oddzielona od działki inwestora pasem drogowym, który został zawężony. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wyjaśnienie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.
VII SA/Wa 1040/05
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 104 w zw. z art. art. 156 § 1-7, 157 § 1 i § 2, 158 § 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tj. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. dalej Prawo budowlane / po rozpatrzeniu wniosku J. G. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] we [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskodawca nie może być stroną postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie gdyż zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego strona takiego postępowania jest wyłącznie inwestor. Ponadto organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie samowolnej zmiany przeznaczenia budynku znajdującego się na działce nr [...] z funkcji gospodarczej na mieszkalną nie przyznał wnioskodawcy przymiotu strony, ponieważ jego działkę o nr [...] od w/w działki oddziela pas drogowy ul. [...] i brak jest oddziaływania przedmiotowego budynku na nieruchomość wnioskodawcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji przed postępowania był zobowiązany ustalić, czy żądanie wszczęcia postępowania podmiotu do tego legitymowanego. Nieprawidłowe było stanowisko organu I instancji, iż stanie prawnym obowiązującym w chwili wszczęcia przedmiotowego postępowania strona w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, będącego następstwem samowolnej zmiany jego sposobu użytkowania jest wyłącznie inwestor. Przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego nie odsyłał, bowiem do odpowiedniego stosowania art. 59 ust. 7 tejże ustawy, w wyniku, bowiem samowolnej zmiany sposobu użytkowania może zmienić się obszar oddziaływania obiektu i dlatego też należało ustalić krąg osób zainteresowanych na zasadach określonych w art. 28 k.p.a. Ponieważ J. G. jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] oddzielonej od działki inwestora ulicą [...] o szerokości 10 m nie jest możliwe, ażeby samowolna zmiana użytkowania obiektu położonego na nieruchomości położonej przy ul. [...] z funkcji gospodarczej na mieszkalną oddziaływała w jakikolwiek sposób oddziaływała na jego n nieruchomość. Dlatego też nie można było uznać wnioskodawcy za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. i na podstawie art. 157 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania, czego organ I instancji nie uczynił i decyzje jako wadliwą należało uchylić.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. G. zarzucając, iż naruszono jego interes prawny odmawiając mu prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...], ponieważ zawężono pas drogowy ul. [...] o ponad 1 m. Ponadto budynek na działce nr [...] zrealizowany został bez decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę, co akceptują organ} nadzoru budowlanego. Dlatego też skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i całościowe wyjaśnienie sprawy, łącznie z pozwoleniem na budowę. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż zarówno budynek na działce nr [...] jak i ogrodzenie działki skarżącego znajdują się w pasie drogowym ul. [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Jeżeli organ działający w II instancji uzna, że decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności innej decyzji ostatecznej została wydana na wniosek podmiotu niebędącego stroną, może wyłącznie zastosować odpowiednio art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest wydać decyzję o uchyleniu decyzji I instancji i umorzyć postępowanie zakończone tą decyzją, nie może natomiast skorzystać z art. 157 § 3 k.p.a. / wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OSK 130/04 ONSA i WSA 2004/3/59 z dnia 20 kwietnia 2004 r. /. Dlatego też należy się zgodzić w powyższym zakresie z argumentacją przedstawioną przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Również argumentacja dotycząca rozważań na podstawie, jakich przepisów należało ustalać przymiot strony skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. jest prawidłowa. Ustalenia w zakresie kręgu stron w sprawie pozwolenia na użytkowanie zawarte w art. 59 ust. 7 dotyczą wyłącznie postępowania toczącego się w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów wymienionych w art. 55 Prawa budowlanego, natomiast w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie należy ustalać krąg osób zainteresowanych na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 28 k.p.a. Skarżący nie przedstawił, w jaki sposób został naruszony jego interes prawny znajdujący oparcie w prawie materialnym, jest on właścicielem nieruchomości, którą oddziela od nieruchomości gdzie znajduje się budynek objęty decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. pas drogowy ul. [...]. Dlatego też ustalenia organu odwoławczego w zakresie braku oddziaływania w/w budynku na nieruchomość skarżącego są prawidłowe.
Powyższe rozważania dotyczą wyłącznie kwestii formalnych dotyczących ustalenia czy skarżący mógł składać wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bez merytorycznej oceny tejże decyzji. Merytoryczna natomiast ocena decyzji może nastąpić np. na skutek wszczęcia postępowania z urzędu / art. 157 § 2 k.p.a. / przez organy nadzoru budowlanego lub na wniosek podmiotu mającego status strony np. zarządca drogi / ul. [...] / lub prokuratora / art. 182 k.p.a. /
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło