VII SA/Wa 1041/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. ze skargi U. i M. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazał M. H. rozbiórkę obiektu w postaci dobudowy klatki schodowej z przedpokojem do budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. D. w K. zrealizowanego bez pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpoznaniu odwołania U. i M. H. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 30 maja 2001 roku, sygn. akt II SA/Ka 1627/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w K. oddalił skargę U. i M. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Pismem z dnia [...] U. i M. H. wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, iż dobudowa odbywała się po upływie 30 dniu od zgłoszenia rozbudowy gospodarstwa rolnego o klatkę schodową i kotłownię dokonanego w Urzędzie Gminy w K. w dniu [...], zaś rodzaj zabudowy nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę obiektu budowlanego należącego do skarżących było prawidłowe i wiążące dla organów nadzoru budowlanego jest w tej sprawie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 30 maja 2001 roku, który potwierdził prawidłowość wydanej decyzji. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli U. i M. H. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli U. i M. H. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu nie narusza prawa. Jak wynika z akt sprawy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą M. H. rozbiórkę obiektu w postaci dobudowanej do budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce o nr ew. [...] przy ul. D. w K., klatki schodowej z przedpokojem była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 30 maja 2001 roku, sygn. akt II SA/Ka 1627/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w K. oddalił skargę na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 22 ust. 3 wymienionej ustawy Sąd stwierdzał nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodziły przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu brał pod uwagę czy nie jest ona dotknięta wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w K. oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to tym samym uznał, iż nie jest ona dotknięta tego typu wadą. Zgodnie z treścią art. 153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Stwierdzenie nieważności decyzji, która była kontrolowana przez sąd administracyjny i którą sąd administracyjny uznał za zgodną z prawem byłoby podważaniem prawidłowości wyroku sądu w sposób, który nie jest przewidziany prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 kwietnia 1986 roku, sygn. akt SA/Wr 137/86 (ONSA 1986/1/29), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd administracyjny dojdzie do przekonania, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie naruszała ona prawa w rozumieniu art. 207 § 2-4 kpa (odpowiednik art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to wówczas skargę oddala (art. 207 § 5 kpa - odpowiednik art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenia jej nieważności, bądź niezgodności z prawem. Jego istotną treścią zatem jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Wynikający więc z takiego wyroku przymiot "prawomocności" dotyczy tylko sfery zgodności z prawem decyzji ostatecznej i nie stwarza przeszkód dla jej zmiany lub uchylenia w trybie przewidzianym dla wzruszenia decyzji prawnej niewadliwej. A zatem nie tylko wykorzystanie instytucji "wywłaszczenia prawa" (art. 161 k.p.a.), ale i sięgnięcia do rozwiązań wprowadzonych przepisami art. 154 i 155 k.p.a., będzie dopuszczalne w postępowaniu przed organami administracji państwowej pomimo wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję ostateczną. Taki wyrok natomiast rzeczywiście zamyka organom administracji państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt.1 - 7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym". Po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] jest więc rozstrzygnięciem prawidłowym. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych wynikająca z art.16§1 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Obowiązuje również zasada trwałości orzeczeń wydanych przez sąd administracyjny. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego może zostać wzruszone tylko w trybie określonym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa ta przewiduje w artykułach od 270 do 274 możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Ponownie podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oceniał zgodność decyzji o nakazie rozbiórki z obowiązującym w dacie wydania decyzji prawem. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądził, iż decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Wyrok ten nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Nawet gdyby pogląd prawny wyrażony w tym wyroku był błędny, to dopóki wyrok nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego pogląd w nim zawarty nadal pozostaje wiążący. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.