VII SA/Wa 1043/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. Z., L. F., K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. skargę oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. D. z Kancelarii Adwokackiej, ul. [...], [...] W., kwotę 600 zł (sześćset) oraz kwotę 132 zł (sto trzydzieści dwa) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 732 zł (siedemset trzydzieści dwa). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r., działając na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zabudowy części korytarza przy lokalu nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. w W. – umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Organ I instancji wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 7 maja 2004r. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul. B. w W. ustalono, że na czwartej kondygnacji tego budynku została zabudowana cześć korytarza przy lokalu nr [...]. W aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się pismo z dnia 10 maja 1995r. Urzędu Gminy [...] skierowane do właściciela budynku - [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] informujące, iż na wykonanie prac budowlanych, które nie naruszają konstrukcji ani elewacji budynku, a taki warunek spełnia wykonana zabudowa nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W ocenie organu nadzoru pismo to, ze względu na jego treść, należało uznać za decyzję administracyjną. W związku z tym brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie dokonanej zabudowy korytarza, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r Nr 207 poz. 2016 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. Z., L. F. K. M. – umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. W wyniku analizy akt sprawy organ odwoławczy wskazał, iż wnoszący odwołanie M. Z., L. F. oraz K. M. nie posiadają przymiotu strony. Zainteresowanie odwołujących się rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy świadczy jedynie o ich interesie faktycznym, który nie jest przesłanką do uznania ich za stronę niniejszego postępowania. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowo- administracyjnego interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym jest ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Przy czym legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, art. 29 i 30 kpa oraz przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, który precyzuje pojęcie strony w stosunku do postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przymiot strony w niniejszej sprawie posiada [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] do, której odwołujący się jako jej członkowie powinni kierować wszelkie wnioski i zastrzeżenia. W świetle wskazanych okoliczności, odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. nie może zostać pozytywnie zweryfikowane, nie istnieją zatem podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, co w konsekwencji obligowało organ do umorzenia postępowania odwoławczego. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły M. Z., L. F., K. M. wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, iż administracja osiedla [...] pismem z dnia [...] maja 1994r. wyraziła zgodę na okratowanie korytarza od okna do zsypu przez lokatorów zamieszkujących tę cześć korytarza, nie wyraziła jednakże zgody na jego zabudowę. W opinii strony skarżącej korytarz jest wspólną częścią wszystkich lokatorów. Lokatorzy ci wnoszą opłaty czynszowe w równym stopniu, pomimo że nie korzystają z przedmiotów i urządzeń znajdujących się w pomieszczeniach zamkniętych. Strona skarżąca zarzuciła, że nie została dopuszczona do udziału w wizji lokalnej wygrodzonego korytarza. Statut [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z października 1997r. w § 11 ppkt 7 podaje, że korzystanie z pomieszczeń i urządzeń wspólnych jest dozwolone w sposób nie utrudniający korzystanie z nich innym. Takiego wykroczenia dokonał lokator lokalu nr [...], utrudniając korzystanie z tych pomieszczeń i urządzeń pozostałym lokatorom. Brak dostępu do wspólnych pomieszczeń i urządzeń utrudnia kontrolę przepływu ciepła i energii elektrycznej. Skarżący wnieśli o wydanie nakazu wykonania demontażu wygrodzenia korytarza lokalu nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Na wstępie wskazać należy, iż podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowił art. 138 pkt. 3 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może zakończyć postępowanie wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce, gdy strona cofnie odwołanie lub jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy trafnie przyjął, iż strona skarżąca nie posiada przymiotu strony, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Pojęcie strony bowiem jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu odróżnić trzeba interes faktyczny, czyli stan, w którym strona jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak poprzeć tego zainteresowania przepisami prawa powszechnie obowiązującego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984r. I SA 1748/83). Nie każdy związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny. W orzecznictwie podkreśla się, że musi on mieć postać kwalifikowaną. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 kpa i określa, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania. W świetle powołanego wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiadującego lokalu mieszkalnego, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy też przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Jak podniesiono na wstępie rozważań, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu bowiem interes skarżących w kontrolowanej sprawie przybrał postać wyłącznie interesu faktycznego. Ten zaś, mimo że ważny dla skarżących, nie dawał podstaw do uznania za stronę niniejszego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa i 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zauważyć należy, iż podmiotem uprawnionym do występowania na prawach strony w postępowaniu administracyjnym jest spółdzielnia mieszkaniowa reprezentowana przez jej zarząd, a nie poszczególni jej członkowie. Podkreślić trzeba iż przepisy ustawy Prawo spółdzielcze nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sytuacji gdy postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego spółdzielni. W szczególności organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania spraw dotyczących wysokości opłat czynszowych i ich ewentualnego zmniejszenia. Spółdzielnia jest obowiązana przedstawić kalkulację wysokości opłat na żądanie członka spółdzielni. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego w trybie i na zasadach określonych w ustawie Prawo spółdzielcze, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego (zob. wyrok NSA z 3.07.2001, IV SA 1610/99, LEX 53445). Tym samym wojewódzki sąd administracyjny nie jest właściwy by orzec o "zwrocie nadpłaconych rachunków czynszowych", zgodnie z żądaniem skarżących zawartym w skardze. Jeżeli twierdzenie strony o posiadaniu przez nią interesu prawnego, nie zostało pozytywnie zweryfikowane, to należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa (zob. Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r. OPS 16/98, ONSA 1999/4 poz. 119). Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.