VII SA/Wa 1043/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "P." z siedzibą w M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić wniosek Stowarzyszenia Zwykłego "P." z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skarżące Stowarzyszenie Zwykłe "P." w M. złożyło na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, ze Stowarzyszenie jest organizacją pozarządową. Posiada wpływy ze składek członkowskich, które miesięcznie wynoszą min. 20 zł. Nie posiada rachunku bankowego, ani majątku trwałego. Przy piśmie z dnia 22 września 2010 r. Stowarzyszenie wskazało, że liczy 11 członków. Postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalił wniosek skarżącego Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżące Stowarzyszenie wniosło w terminie sprzeciw. W ocenie skarżącego, wniosek o przyznanie prawa pomocy był uzasadniony szczególną sytuacją faktyczną (mała ilość członków, wysokość składki członkowskiej i brak środków na pokrycie kosztów postępowania) oraz prawną stowarzyszenia (ograniczenia ustawowe możliwości pozyskiwania środków finansowych przez stowarzyszenie zwykłe). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Każdy podmiot wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Chodzi zatem o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby lub podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona może być zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tylko wyjątkowo. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych. Jak wynika z przedłożonego urzędowego formularza PPPr, Stowarzyszenie prowadząc działalność na rzecz m.in. zapobiegania negatywnym działaniom wpływającym na ekonomiczny, społeczny i kulturowy rozwój obszarów obsługiwanych przez projektowaną trasę [...], ochrony zagrożonych likwidacją zakładów i miejsc pracy, obszarów zagrożonych degradacją i wykluczeniem komunikacyjnym, promowania koncepcji przeniesienia ruchu tranzytowego poza teren miast i osiedli i in., wnosząc skargę winno liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów wszczętego postępowania, a co za tym idzie powinno gromadzić na cele ewentualnych postępowań sądowoadministracyjnych odpowiednie środki. Stosownie do art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Jak wynika z § 4.2 nadesłanego Regulaminu, Stowarzyszenie Zwykłe "P." w M. uzyskuje środki na swoją działalność w taki sposób. O ile stowarzyszenie o niewielkiej liczbie członków może faktycznie mieć trudności w prowadzeniu działalności, dla której zostało utworzone, musi jednak liczyć się z taką sytuacją oraz zapobiec jej np. przez zwiększenie kwoty składki. Nie może natomiast przerzucać ciężaru jego funkcjonowania na Państwo i finansowana działalności ze środków publicznych. Prowadziłoby to do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Z tych przyczyn, na postawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ww. ustawy Sąd orzekł jak w sentencji.