VII SA/Wa 1044/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi Krajowej Izby Gospodarczej Chłodnictwa i Klimatyzacji na Wojewodę [...] w przedmiocie czynności organu postanawia: odrzucić skargę Sygnatura akt VII SA/Wa 1044/10 UZASADNIENIE Krajowa Izba Gospodarcza Chłodnictwa i Klimatyzacji w [...] w skardze z dnia 17 marca 2010r. na czynność z zakresu administracji publicznej skierowaną przeciwko Wojewodzie [...] wniosła o : 1) stwierdzenie wykroczenia poza zakres kompetencji określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o izbach gospodarczych z dnia 30 maja 1989r. (Dz. U. z 2009r. nr 84 poz. 710), 2) stwierdzenie naruszenia trybu postępowania określonego w art. 7, 10, 35, 67 oraz 68 kodeksu postępowania administracyjnego, 3) stwierdzenie nieważności wystąpienia organu nadzoru do sądu rejestrowego w zw. z art. 14 § 1 kodeksu cywilnego, 4) zasądzenie kosztów według norm przepisanych W uzasadnieniu skargi przytoczono treść § 18 ust. 5 statutu Krajowej Izby Gospodarczej Chłodnictwa i Klimatyzacji i wyrażono pogląd że Wojewoda [...] nie nabył uprawnienia do zgłaszania zastrzeżeń do struktury organizacyjnej Krajowej Izby Gospodarczej Chłodnictwa i Klimatyzacji. W ocenie skarżącego zgłoszone zastrzeżenie do kolizji kompetencji jego organów zostało podniesione w sposób chasłowy bez jakiegokolwiek dalszego uzasadnienia, zatem ma charakter niezrozumiały i wykracza poza zakres kompetencji ustawowych. Następnie odwołano się do treści § 33 ust. 1 ustawy i stwierdzono że organ wykroczył poza zakres kompetencji określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o izbach gospodarczych uprawniających go jedynie do oceny postępowania izby w zgodzie z prawem i statutem, natomiast organ oceniał statut. Poza tym Wojewoda [...] stojąc na straży praworządności nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Izba nie została poinformowana o jakiejkolwiek skardze na jej działanie. Organ nie zwrócił się też o jakiekolwiek wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. Natomiast w sposób arbitralny i niedbały dokonał interpretacji regulacji wewnątrz – organizacyjnych. Wojewoda nie będąc uprawnionym do ocen nazwał postępowanie "wyjaśniającym nieprawidłowości w funkcjonowaniu Krajowej Izby Gospodarczej Chłodnictwa i Klimatyzacji", podczas gdy o nieprawidłowościach można mówić po zakończeniu wszelkich postępowań dopuszczonych prawem. Oznacza to, iż organ nadzoru naruszył art. 7 kpa. Podkreślono że w dniu 29 czerwca 2009r. organ wystąpił do sądu rejestrowego o zmianę wpisu w rejestrze sądowym dotyczącym skarżącego. Sąd jednak uznał wystąpienie za całkowicie pozbawione uzasadnienia i wniosek oddalił. W międzyczasie organ podjął kolejne postępowanie w związku ze skargą jednej z osób (W. U.) mimo jednak że data skargi jest wcześniejsza niż pierwsze wystąpienie Wojewody do sądu rejestrowego to kwestii w niej poruszanych nie ujęto we wniosku sądowym. Ponieważ organ nie podjął żadnych czynności wyjaśniających to nie było w ocenie skarżącego powodów na odkładanie drugiego wystąpienia o blisko rok świadczy o tym że organ nadzoru nie informując izby o wszczętym postępowaniu naruszył art. 10 kpa, oraz art. 95 i 36 kpa. Zwrócono uwagę także na to że Wojewoda [...] nie dostarczył protokołu z postępowania w ww. kwestiach, ani opinii prawnej. Wniosek do sądu rejestrowego stanowi jedynie zestaw wątpliwości które rozwiewa pełne zapoznanie się ze statutem organizacji, obowiązującym trybem postępowania administracyjnego i ustawą o izbach gospodarczych. Prowadzi to do wniosku, iż naruszone zostały także przepisy art. 67 i 68 kpa. Skarżący podkreślił, że pierwsze postępowanie organu nadzoru zakończone oddalonym przez sąd rejestrowy wnioskiem było podpisane przez reprezentującego urząd Wojewody [...] J.K. Natomiast drugie wystąpienie jest podpisane przez A.T. Z informacji uzyskanych w urzędzie wynika jednak że w okresie pomiędzy dwoma wystąpieniami do sądu rejestrowego kierowanych z urzędu nie było zmian w zakresie delegacji uprawnień Wojewody na rzecz A. T. zatem Izba powzięła wątpliwość czy drugie wystąpienie do sądu rejestrowego spełnia warunek reprezentacji. To z kolei przemawia za tym że to drugie wystąpienie organu nadzoru nie spełnia normy zawartej w art. 14 § 1 kodeksu cywilnego. Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała iż zrzesza firmy serwisowe które kwalifikują się do starań o uzyskanie certyfikatu w branży chłodniczej i klimatyzacji oraz przeciwstawia się nieprawidłowością jakie występują w tych dziedzinach. Stąd też ataki na reprezentację środowiska do których świadomie dołącza urzędu Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyrażono między innymi pogląd iż w sprawie niniejszej zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej z uwagi na nieobjęcie dyspozycją art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynności nadzorczych Wojewody [...] realizowanych w trybie przepisów ustawy z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych (Dz. U. z 2009r. nr 84 poz. 710). Czynność te nie mogą być uznane za inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konieczne jest bowiem odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego który określa uprawnienie lub obowiązek. Zdaniem organu czynności Wojewody wykonywane w trybie przepisów ustawy z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych mają za zadanie zapewnienie przestrzegania prawa przez nadzorowane podmioty. Nie kreują one zatem uprawnień lub obowiązków nadzorowanych jednostek. Nawet gdyby jednak przyjąć że sprawa niniejsza podlega kognicji sądu administracyjnego to – zdaniem organu – wskazać należy na niedopełnienie przez skarżącego obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 52 § 3 ppsa polegającego na uprzednim wezwaniu na piśmie organu – w terminie 14 dni od dnia w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Niedopełnienie obowiązku o którym wyżej mowa powoduje niedopuszczalność skargi a zatem konieczność jej odrzucenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie z racji treści przepisu art. 3 § 2 ppsa który traktuje o kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne może być rozważany wyłącznie pkt 4 powołanego przepisu. Wskazuje on że owa kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art. 3 ppsa akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W nauce prawa oraz w judykaturze podnosi się że przedmiotem skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa mogą być tego rodzaju akty i czynności które spełniają następujące warunki: 1) akt lub czynność nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniach: jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa, 2) akt lub czynność muszą mieć charakter wewnętrzny tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 1998r., sygn. akt II SA 1367/97 – o NSA 1998r. nr 4 poz. 139), 3) akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny co oznacza że skarga może dotyczyć aktów i czynności tych państwowych i niepaństwowych jednostek organizacyjnych które są uprawnione do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalność administracji publicznej". Kryterium to oznacza że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego, przy czym działanie władcze to takie w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, 5) akt lub czynność musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających | z przepisów prawa co oznacza że dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa. Artykuł 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych (Dz. U. nr 84 z 2009r. poz. 710 – tekst jednolity) stanowi że w razie stwierdzenia że działalność izby gospodarczej (a taką jest skarżąca) jest niezgodna z prawem lub statutem minister właściwy ze względu na przedmiot działania izby lub wojewoda (tak jak w niniejszej sprawie) właściwy dla siedziby izby może wystąpić do właściwych organów izby o usunięcie tych nieprawidłowości w określonym terminie, albo wystąpić do sądu o zastosowanie środków określonych w ust. 2 ww. przepisu. Z akt sprawy wynika jednak że skarżąca chciałaby w istocie pozbawić wojewodę kompetencji z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych (zwanej dalej ustawą) przez uniemożliwienie mu wystąpienia do sądu które przepis ten przewiduje. Stawia bowiem warunek iż takie wystąpienie musi być w każdym przypadku skuteczne w tym znaczeniu że sąd w jego następstwie zastosuje jeden ze środków wskazanych w art. 13 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3 ustawy. Skarżąca zapomina jednak iż to sąd powszechny a nie organ rozstrzyga o niezgodności takiego wystąpienia. Nieco inaczej sytuacja wygląda wówczas gdy organ nie angażuje sądu i sam podejmuje czynności o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy tzn. występuje do właściwych organów izby o usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej albowiem skarżąca kwestionuje zasadność dwóch wystąpień Wojewody do sądu nie zaś wystąpień Wojewody do właściwych organów skarżącej. Powyższe oznacza, iż organ ma rację jeśli twierdzi że realizowanie przez Wojewodę czynności nadzorczych w trybie art. 13 ust. 1 ustawy w formie wyżej wskazanej nie może być utożsamiane z innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Gdyby jednak przyjąć (hipotetycznie) iż jest to czynność w rozumieniu ww. przepisu to skarga w niniejszej sprawie i tak podlegałaby odrzuceniu. Orzecznictwo sądowe stoi bowiem na stanowisku że musi być ona wniesiona dopiero po doręczeniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie wolno jej więc złożyć przed doręczeniem tej odpowiedzi. Wynika to z trybu określonego w art. 53 § 2 ppsa nakazującego wniesienie skargi w ciągu 30 dni od dnia doręczenia wymienionej odpowiedzi. Wniesienie skargi przed tym terminem spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Podstawą orzeczenia sądu w sprawie niniejszej wobec niedopuszczalności skargi jest art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.