VII SA/Wa 1045/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. Nr [...] na podstawie art. 48 i art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89 poz. 414 ze zm.) nakazał G. R. wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] położonej we wsi K. gm. W. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W trakcie kontroli z dnia 16 lipca 1999 r. ustalono, że inwestor realizuje budynek gospodarczy na podstawie nieprawomocnej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...] maja 1999 r. Decyzja ta została zaskarżona przez jedna ze stron, uchylona przez organ II instancji i przekazana do ponownego rozpoznania przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. Odwołanie od ww. decyzji złożyła G. R. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw. dalej kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania administracyjnego bezspornie ustalono, iż budowa obiektu w niniejszej sprawie nie była prowadzona na podstawie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest bezwzględnie zobowiązany w oparciu o przepis art. 48 prawa budowlanego do nakazania rozbiórki. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Bez względu na rozstrzygniecie w przedmiocie nakazu rozbiórki, orzeczonej z powodu rozpoczęcia prac budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, ma postępowanie toczące się przed organami architektoniczno – budowlanymi dotyczące uchylenia pozwolenia na budowę. Dla postępowania w sprawie znaczenie prawne ma fakt, że pozwolenie na budowę nie stało się ostateczne i z tego względu inwestor nie miał prawa rozpoczynać budowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję pismem z dnia 12 lutego 2000 r. złożyła G. R. Podniosła, że nie wiedziała, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie stała się ostateczna. Decyzję tą odebrał ojciec skarżącej. Państwo W., którzy zaskarżyli tą decyzję, wcześniej wyrazili zgodę na zagospodarowanie działki zgodnie z projektem. O zmianie swojego stanowiska nie poinformowali skarżącej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał wcześniejsze stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie było w okresach od 6 marca 2002 r. do 28 stycznia 2008 r. oraz od 10 marca 2008 r. do 27 maja 2010 r. zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. G. R. uzyskała decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...] maja 1999 r. wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy W., jednakże decyzja ta nie stała się ostateczna, gdyż odwołała się od niej strona postępowania o pozwolenie na budowę – M. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. Nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Burmistrz po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] września 1999 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. G. R. wniosła odwołanie od ww. decyzji, a także skargę do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2001 r. sygn. akt IV SA 1549/99 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. Sąd wskazał, że Wojewoda naruszył art. 138 § 2 kpa wskazując, że organ odwoławczy ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę, a tylko w ograniczonym zakresie ma kompetencje kasacyjne. Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] września 1999 r. wydał w dniu [...] grudnia 2006 r. decyzję nr [...] mocą której uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 16 lipca 1999 r. na działce inwestorki przeprowadzona była kontrola, która wykazała, że już w dniu kontroli realizowany był przedmiotowy budynek gospodarczy. Natomiast z kolejnego protokołu kontroli przeprowadzonej przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999 r. wynika, że budynek został już zrealizowany. Z tego względu organ stwierdził, że skoro obiekt jest wybudowany brak jest podstaw do orzekania o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 385/07 oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Powyższy stan faktyczny wskazuje, że obecnie w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w sprawie. Natomiast skarżąca rozpoczęła budowę budynku gospodarczego w momencie gdy pozwolenie na budowę nie było ostateczne. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który to na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał G. R. rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Podstawą materialnoprawną decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego obiektu, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie bowiem z przepisem art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Samowolą budowlaną jest więc trwająca lub już zakończona budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przy czym samowolą jest również, na co wyraźnie wskazuje omawiany przepis, rozpoczęcie budowy w momencie gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie stała się jeszcze ostateczna. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki budowanego bądź już wzniesionego obiektu budowlanego. Konieczną i wyłączną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej jest stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi, albo prowadzenia budowy wbrew jego sprzeciwowi. Ze znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy protokołów oględzin z dnia 16 lipca 1999 r. wynika, iż na posesji położonej na działce nr ew. [...] trwała budowa budynku gospodarczego, natomiast z kontroli z [...] listopada 1999 r. wynika, ze budynek został wybudowany. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...] maja 1999 r. nie stała się ostateczna. Przepis art. 28 prawa budowlanego wskazuje jednoznacznie, ze rozpocząć budowę można na podstawie decyzji ostatecznej. Z tego względu organ właściwie zastosował przepis art. 48 prawa budowlanego i nakazał rozbiórkę obiektu. W niniejszej sprawie zaistniał więc stan faktyczny wyczerpujący przepis art. 48 Prawa budowlanego, a organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. Ujawnienie więc samowoli budowlanej nie tylko upoważniało organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki, lecz wręcz je do tego obligowało. Zdaniem Sądu w świetle powyższej argumentacji, wskazane w skardze okoliczności pozostają bez wpływu na dokonaną ocenę zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.