VII SA/Wa 1047/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-23

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie realizowanego budynku gospodarczego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną, jeśli inwestor rozpoczął budowę przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. Rozpoczęcie budowy przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę jest równoznaczne z budową bez wymaganego pozwolenia, co uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Kwestionowana decyzja nie zawierała wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący U. i P. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2002 r. nakazującej rozbiórkę samowolnie realizowanego budynku gospodarczego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że budowa rozpoczęła się przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący kwestionowali te ustalenia, podnosząc m.in. kwestię legalności pozwolenia na budowę i koszty rozbiórki. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi U. i P.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał U. i P. K. rozbiórkę samowolnie realizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 7 x 15 m i powierzchni zabudowy 105 m kw. usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości D. gmina R.. Decyzja ta stała się ostateczna . U. i P. K. pismem z dnia 28 sierpnia 2003 r. skierowanym do Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszej decyzji wydanej w tym postępowaniu ( odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ) decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. na podstawie art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nakazującej rozbiórkę . W uzasadnieniu wskazał , że inwestorzy U. i P. K. rozpoczęli budowę budynku gospodarczego przed terminem w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna . Ustalenia te oparto na oświadczeniu sąsiadki inwestorów M. W. oraz przeprowadzonej w dniu 15 kwietnia 2001 r. kontroli przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego , który sporządził na tę okoliczność jedynie notatkę służbową wobec odmowy wpuszczenia go na teren budowy . Decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku została wydana przez Starostę [...] w dniu [...] kwietnia 2002 r. Stała się ostateczna po upływie 14 dniowego terminu do złożenia przez strony odwołania. Z uwagi na stwierdzona samowolę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał kwestionowana decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. nakazującą rozbiórkę. Organ odniósł się do argumentu wskazanego przez skarżących , iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. stwierdzającą na wniosek M. W. nieważność pozwolenia na budowę, co w ocenie skarżących miało wykluczać możliwość wydania decyzji o jego rozbiórce . Organ uznał , że decyzja ta odnosi się jedynie do kwestii legalności pozwolenia na budowę . Stwierdzona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego prawidłowość decyzji o pozwolenia na budowę nie może wpływać na ocenę wykonanych przez inwestorów robót i nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Inwestorzy dysponowali wprawdzie stosowną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego lecz decyzja ta nie mając przymiotu ostateczności nie uprawniała do prowadzenia robót budowlanych . Zastosowanie w tym przypadku art. 48 Prawa budowlanego było w pełni zasadne . W odwołaniu od tej decyzji U. i P. K. argumentowali , że po otrzymaniu w dniu 4 kwietnia 2002 r. decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę zgłosili w dniu 18 kwietnia 2002 r. w Starostwie Powiatowym w [...] zamiar rozpoczęcia robót . Roboty rozpoczęto w dniu 21 kwietnia 2002 r. co zostało potwierdzone przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Rzekome rozpocznie budowy w dniu 5 kwietnia 2002 r. wynika tylko z oświadczenia M.W. . Stwierdzili , że kontrola przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 15 kwietnia 2002 r. nie może być dowodem w sprawie ponieważ pracownik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego "odmówił jakichkolwiek informacji w obecności policjanta". Nadto nigdy nie otrzymali kopii protokołu z tej kontroli . Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł , że analiza materiału dowodowego wykazała , że kwestionowana decyzja rozbiórkowa nie zawiera wad określonych w art. 156 § 1 kpa . Zdaniem tego organu wyjaśnione zostało bez wątpliwości , że inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane zanim decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna . Na niekorzyść odwołujących się zaliczono także zmienność stanowiska co do tego kiedy rozpoczął roboty budowlane . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję złożyli U. i P. K., twierdząc że narusza prawo i jest dla nich krzywdząca . Wskazali , że organ odwoławczy pozbawił ich udziału w tym postępowaniu , nie przeprowadził rozprawy i nie wyjaśnił stanu faktycznego . Nadto , że wykonanie nakazu rozbiórki spowodowałoby ogromne koszty których nie mogą ponieść . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleni i podtrzymał dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna . W prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane nakazującej U. i P. K. rozbiórkę samowolnie realizowanego budynku gospodarczego organ nadzorczy miał za zadanie ocenę czy stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie wskazanego przepisu prawa i przewidziane w nim rozstrzygniecie. Jak wynikało bowiem z toku postępowania skarżący negowali ustalenia faktyczne organu nadzoru budowlanego co do tego , iż roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego rozpoczęte były przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę . Tymczasem przeprowadzona w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę analiza dowodów wskazuje na prawidłowość ustaleń co do tego , iż inwestor rozpoczął budowę przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę . Świadczą o tym nie tylko twierdzenia sąsiadki inwestora ale także notatka służbowa pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. oraz stan zaawansowania robót . Nawiązując do zawartych w skardze zarzutów, należy podkreślić, że pozwolenie na budowę w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, to ostateczna decyzja administracyjna zawierająca takie pozwolenie (art. 28 Prawa budowlanego). Skora zatem decyzja nie była ostateczna to nie można mówić o dysponowaniu przez inwestorów pozwoleniem na budowę Zarówno przystąpienie do budowy bez uzyskania w ogóle, jak i przed uzyskaniem przez decyzję wydaną w I instancji przymiotu ostateczności, kwalifikowane jest przez prawo jako działanie w warunkach samowoli budowlanej. Świadczy o tym zestawienie treści art. 28 i 48 Prawa budowlanego . Pierwszy przepis stanowi o "ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę", a drugi o budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego "bez wymaganego pozwolenia na budowę". Nie można zatem przyjąć założenia, iż przepis art. 48 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie tych obiektów budowlanych, które są w budowie lub zostały wybudowane bez jakiegokolwiek pozwolenia na budowę -a więc nawet pozwolenia nieostatecznego. W okolicznościach sprawy, orzekając w postępowaniu nieważnościowym organy zasadnie uznały , że kwestionowana decyzja nie zawiera wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa , w tym wady rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisem prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana . Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym . Takiej sprzeczności nie ma w przypadku badanej w trybie nadzwyczajnym decyzji. Organ nie popełnił błędów w wykładni prawa, ani nie przekroczył go w sposób oczywisty i niedwuznaczny. Z tych przyczyn uznając , że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a zarzuty skargi okazały się bezzasadne - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę -jako nieuzasadnioną-oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło