VII SA/Wa 1048/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tj. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj. (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Gminy L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], nakazującej Gminie L. rozbiórkę wykonanych ścianek działowych, zamurowanie otworów drzwiowych naniesionych na szkicu załączonym do akt sprawy, zamurowanie dwóch otworów wentylacyjnych oraz demontaż urządzeń sanitarnych podłączonych w lokalu nr [...] o pow. 22,15 m do istniejącej kanalizacji w celu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania dwóch lokali mieszkalnych do pierwotnej funkcji, tj. lokalu użytkowego pralni zlokalizowanego w piwnicy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...] w L. ← uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie akt. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlanego oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane nakazał Gminie L. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania dwóch lokali mieszkalnych nr [...] i [...] zlokalizowanych w piwnicy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L. (tj. doprowadzenie części obiektu do pierwotnej funkcji lokalu użytkowego pralni) poprzez rozbiórkę wykonanych ścianek działowych, zamurowanie otworów drzwiowych naniesionych na szkicu załączonym do akt sprawy, a także zamurowanie dwóch otworów wentylacyjnych i demontaż urządzeń sanitarnych podłączonych do istniejącej instalacji kanalizacyjnej znajdujących się w lokalu nr [...] o powierzchni 22,15 m2. W uzasadnieniu organ podał, iż sprawa była badana przez organy wszystkich szczebli nadzoru budowlanego, zarówno w postępowaniu administracyjnym zwykłym jak i nadzwyczajnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, iż lokal użytkowy o powierzchni 78,50 m zlokalizowany w piwnicy budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w L., stanowiący własność Gminy L. w 2003 r. został samowolnie zaadaptowany na dwa lokale mieszkalne (oznaczone nr [...] i [...]). Postępowanie dowodowe wykazało, że ww. lokale były zaprojektowane jako pomieszczenie pralni, co potwierdza pierwotna. dokumentacja budowlana przedłożona przez Wspólnotę Mieszkaniowa. Zakres prac adaptacyjnych obejmował wiele przeróbek polegających m.in. na wybudowaniu ścianek działowych, wykonaniu otworów wentylacyjnych i zamontowaniu drzwi wykazanych na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2008r. Wprawdzie w czasie oględzin stwierdzono, ze ww. otwory wentylacyjne zostały podczas docieplenia budynku mieszkalnego w 2004 r. zakryte warstwą styropianu, to jednak nie można uznać, że zostały one zlikwidowane, tj. zamurowane zgodnie ze sztuką budowlaną. Organ ponadto wskazał, iż z dokumentacji budowlanej wynika, że przedmiotowy lokal użytkowy od początku swego istnienia wyposażony był w instalację wodno-kanalizacyjną, elektryczną i c. o., a jedynie do istniejącej instalacji wodno-kanalizacyjnej podłączone zostały urządzenia sanitarne, które znajdują się w lokalu nr [...]. W wyniku uzupełnienia przez organ I instancji postępowania dowodowego ustalono nadto, że lokal nr [...] o pow. 22,15m2 (pomocniczo przez PINB w L. określony nr 1) obecnie stanowi pustostan, natomiast lokal nr [...] jest przedmiotem umowy najmu. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczony przez organ I instancji nakaz przewrócenia sposobu użytkowania dwóch lokali mieszkalnych nr [...] i [...] do pierwotnej funkcji, tj. lokalu użytkowego pralni jest zasadny, zważywszy że stwierdzona w protokole kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wysokość pomieszczeń znajdujących się w lokalach wynosi 2,10-2,40 m, co narusza przepisy § 72 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowane, zgodnie z którym minimalna wysokość w świetle pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w pokojach budynków mieszkalnych oraz w sypialniach 1-4 osobowych w budynkach zamieszkania zbiorowego powinna wynosić 2,50 m. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji były jak podał organ "wątpliwości interpretacyjne" dotyczącej sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Gmina L. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 139 kpa. Podnosząc powyższe Gmina wyjaśniła, że już w 2006r. Komunalny Zakład Budżetowy administrujący lokalami Gminy rozwiązał umowy najmu wskazanych lokali mieszkalnych, a ich najemcy otrzymali inne lokale mieszkalne. Lokale nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] zostały wynajęte jako lokale użytkowe – lokal nr [...] od dnia 27 października 2006r. w celu prowadzenia działalności w zakresie składania długopisów, a lokal [...] opróżniony w dniu 1 marca 2006r. został wynajęty w dniu 14 września 2006r. na działalność usługową – zakład krawiecki. Jeżeli więc najemcy wykorzystywali lokale na cele mieszkaniowe, to czynili to wbrew zawartej umowie. Obecnie lokal nr [...], po śmierci najemczyni nie jest wynajmowany ani też nie jest wykorzystywany przez Gminę na własne potrzeby. W tej sytuacji sposób użytkowania lokali przez Gminę jest inny niż ustalił to organy. Potwierdził to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji gdzie wskazał, że lokale będące przedmiotem prowadzonego postępowania zostały opróżnione i nie są zamieszkałe. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że organ nadzoru budowlanego wbrew własnym ustaleniom wydal zaskarżoną decyzję. W dalszych wywodach skargi podniesiono, iż budynek przy ul. [...] został przejęty w 1999r. od Komendy Policji i już w tej dacie pralnia była przebudowana na lokal użytkowy, w którym funkcjonowała niepubliczna placówka – poradnia oświatowa prowadzona przez osoby fizyczne. Z tego względu przywrócenie sposobu użytkowania lokali jako pralni nie jest uzasadnione. Zdaniem skarżącej nie ustalenie powyższych okoliczności narusza art. 7 i 77 § 1 kpa. Nadto wbrew art. 10 kpa uniemożliwiono Gminie wypowiedzenie się w sprawie zebranych dowodów mimo, że organ prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie. Doszło także do naruszenia art. 139 kpa które polegało na tym, że po uchyleniu decyzji organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł wydać decyzji na niekorzyść odwołującego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie, wszczętej wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia 18 marca 2003r. ustalono, iż Gmina L., właściciel lokalu użytkowego o pow. 78,5m znajdującego się w przyziemiu budynku przy ul. [...] dokonała samowolnie zmiany sposobu użytkowania tegoż lokalu przeznaczając go na cele mieszkaniowe. Adaptując pomieszczenie wykonano roboty budowlane w wyniku, których powstały dwa lokale o pow. 22,15m2 i 46,73m2. Nakazując przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokali mieszkalnych oraz rozbiórkę wykonanych ścianek działowych, a także wykonanie innych robót w zakresie określonym w zaskarżonej decyzji organ całkowicie pominął fakt, iż w toku całego postępowania nie ustalono zakresu i charakteru robót budowlanych jakie zostały wykonane w celu zaadaptowania lokalu użytkowego na dwa lokale mieszkalne; Nie ustalono także, czy wykonane roboty budowlane wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź dokonania zgłoszenia, a przede wszystkim nie ustalono jaki był poprzedni sposób użytkowania tego lokalu. W toku przeprowadzonych w dniu 28 października 2004r., 14 czerwca 2005r., 30 maja 2006r. i 13 czerwca 2006r. wizji organ stopnia powiatowego nie tylko nie stwierdził w jakim charakterze lokal był użytkowany dotychczas (z oświadczeń Wspólnoty wynika, iż było to pomieszczenie dawnej pralni) ale także nie ustalił w jaki sposób lokale te są obecnie użytkowane. Nakładając na Gminę obowiązek w zakresie wskazanym w decyzji organ oparł się na kopii pisma z dnia 11 września 2003r. podpisanego przez Zastępcę Prezydenta Miasta L., w którym określono zakres prac adaptacyjnych. Prace te miały polegać na wybudowaniu dwóch ścianek działowych, wyburzeniu jednej ścianki działowej o długości 2m, wybiciu w ścianach osłonowych dwóch otworów wentylacyjnych oraz wykonaniu instalacji kanalizacyjnych w jednym z lokali. Podkreślić należy, że to na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek dokonania ustaleń w powyższym zakresie. Organ poprzestając na, nie zweryfikowanej, informacji inwestora z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Kolejna kwestią, która w niniejszej sprawie wymagała jednoznacznego ustalenia był dotychczasowy i obecny (na dzień wydawania zaskarżonej decyzji) sposób użytkowania przedmiotowego lokalu. Jak to juz zasygnalizowano wcześniej obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania może być nałożony wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania lokalu tj. użytkowania go w sposób niezgodny z przeznaczeniem określonym np. w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ takich ustaleń nie dokonał. Z akt postępowania wynika natomiast, że od 2006r. zaprzestano użytkowania wskazanych lokali jako mieszkalnych i przywrócono ich funkcję użytkową. Orzekając obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu organ obowiązany był zatem wyjaśnić na czym polegała zmiana sposobu użytkowania i odnieść te ustalenia do treści art. 71 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888). Powyższe uchybienia skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę obowiązany będzie dokonać ustalenia stanu faktycznego sprawy na dzień wydawania decyzji, a nadto wyjaśnić czy powrót do funkcji użytkowej lokalu wymagał wykonania określonych robót budowlanych bądź czynności i w jakim zakresie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy orzeczono, jak w pkt II i III wyroku.