VII SA/Wa 1049/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006r Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2005r., znak: [...] nakazującej w/w całkowitą rozbiórkę jednorodzinnego budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr ew. [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . Uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał co następuje. W związku z wnioskiem B. B. z dnia [...] lipca 2003r. w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr ew. [...], wszczęto postępowanie administracyjne. W dniu 9 czerwca 2004r pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dokonali oględzin przedmiotowej nieruchomości w wyniku, których stwierdzono, że budowa budynku została zakończona, zachowano odległości od granic działek, brak jedynie protokołów odbioru robót elektrycznych, gazowych oraz wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budynek wybudowano w latach 1996 - 1997 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].sierpnia.2004r, znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał B. B., działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994r., przedłożenie zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności omawianego obiektu z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez osobę o wymaganych uprawnieniach, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po tym jak inwestor wypełnił obowiązki wynikające z postanowienia Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2004r. nałożył na B. B. opłatę legalizacyjną w wysokości 50000zł. Inwestor zażalił się na to postanowienie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznając zasadność odwołania uchylił skarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec nieuiszczenia przez inwestora wyżej wymienionej opłaty legalizacyjnej we wskazanym przez organ I instancji terminie, decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał dokonanie całkowitej rozbiórki omawianego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W wyniku wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie wzięły udziału wszystkie osoby posiadające interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, co stanowiło o wadliwości całego postępowania. Ponadto, z uwagi na usytuowanie budynku, organ odwoławczy powziął wątpliwość, co do zasadności prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do przedmiotowego obiektu i narażania inwestora na dodatkowe koszty opracowań technicznych. Ponownie oceniając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2005r. nakazał inwestorowi całkowitą rozbiórkę budynku mieszkalnego. Odwołanie od w/w decyzji w ustawowym terminie złożył B. B., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że nieuwzględniono w postępowaniu pierwszoinstancyjnym faktu zgody sąsiada na budowę przedmiotowego budynku, jak też okoliczności istnienia w czasie budowy budynku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczającego tego rodzaju zabudowę. Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. W ocenie organu odwoławczego, by mogło dojść do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego musi on odpowiadać obowiązującym, w momencie rozstrzygania o legalizacji, przepisom, w tym techniczno - budowlanym. Tymczasem zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U.02.75.690 z poźn. zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - możliwość sytuowania obiektów bezpośrednio w granicy działki przewiduje się w ust. 3 i 4 rozporządzenia, jednakże sytuacje w nich zakreślone nie dotyczą omawianego stanu faktycznego. Bezpośrednio po drugiej stronie granicy nie ma żadnego obiektu budowlanego, rozmiary działki inwestora umożliwiają inną jej zabudowę, a ponadto brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu. Zdaniem organu nie ma w przepisach delegacji do stosowania przepisów warunków technicznych poprzednio obowiązujących, tj rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r., regulujących powyższe kwestie w dacie budowy obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na -budowę. Z uwagi jednak na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak też naruszenie przepisów techniczno - budowlanych, procedura legalizacyjna określona w ust. 2 i 3, nie może mieć zastosowania. Organ podniósł, że argumenty przedstawione przez skarżącego w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Ewentualna zgoda sąsiada na budowę w granicy nie zastępuje wymaganej przepisami Prawa budowlanego zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiej decyzji inwestor nie uzyskał. Nawet, jeśli sąsiad R. B. udzielił zgody na budowę w granicy, to świetle przedłożonego przez skarżącego planu realizacyjnego, budowa taka dotyczyć miała budynku gospodarczego (garażowego), który miał być zbliźniaczony z budynkiem na działce sąsiada. Wywód skarżącego dotyczący obowiązku uzyskania zgody sąsiada na budowę w granicy działki, poparty wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5 marca 2001, jakkolwiek trafny, nie jest okolicznością istotną w niniejszej sprawie. Natomiast pogląd o możliwości takiej, a nie innej zabudowy działki, z uwagi na przysługujące skarżącemu prawo własności działki, jest chybiony. Kwestię budowy obiektów budowlanych regulują, bowiem przepisy Prawa budowlanego i techniczno -budowlane, a nie Kodeks cywilny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B. dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że kiedy wystąpił o legalizację przedmiotowej inwestycji obowiązywał dopuszczający zabudowę mieszkaniową plan zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego nakaz rozbiórki jest nie racjonalny skoro w Polsce brakuje 3 miliony mieszkań. Ponadto podniósł, że jego dom mieszkalny jest dostawiony do budynku gospodarczego, a zatem usytuowany w odległości 6m od granicy z działką sąsiednią. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej ddalenie. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.U.nr153,poz.1269 ] sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja podlega uchyleniu, bowiem organy dopuściły się naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r [ DZ.U. nr153, poz.1270] . W ocenie Sądu doszło w sprawie do obrazy przepisów art. 7 i 77 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 kpa nakłada na organy obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony . Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji nie dokonały w sprawie istotnych ustaleń faktycznych. W szczególności nie ustalono faktycznego przebiegu i zakresu realizacji samowoli budowlanej. Stan na gruncie zdaje się odpowiadać przedstawionemu przez inwestora projektowi. Inwestor jednak, ale także sąsiadka - uczestniczka postępowania – wyróżniają obok budynku mieszkalnego odrębny budynek gospodarczy [odrębne fundamenty, ściany, odrębny czas budowy]. W odniesieniu do tych kwestii istotne jest zatem ustalenie w jakim czasie i jakiej kolejności powstawały budynki oraz jaka jest w świetle tych ustaleń podstawa prawna do uregulowania ich bytu prawnego. Sąd odstąpił od dalszej oceny rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, wobec tego, że zapadło ono w okolicznościach braku istotnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Zdanie Sądu wszechstronne zbadanie i rozważenie okoliczności sprawy mogło doprowadzić do załatwienia jej w inny sposób. Sąd wskazuje, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 2006r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przedstawiono Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne "czy art. 48 ust.2 pkt 1 lit b i art.48 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca]1994r. Prawo budowlane [ tekst jedn. Dz. U. 2003r, Nr 20poz.2016 ze zm.] oraz art. 2 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o zmianie ustawy -Prawo budowlane[ Dz. U. Nr 93, poz.888 ] są zgodne z art.2, art. 32 ust 1 Konstytucji RP". Mając na uwadze przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie Sąd z urzędu zwraca wagę na potrzebę przestrzegania w toku postępowania administracyjnego dyspozycji przepisu art.35 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca zaś w postępowaniu odwoławczym- w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania . Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r [Dz.U.153 poź. 1270 ze zm.] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.