VII SA/Wa 105/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2014r., poz. 1409 ze zm.) zwanej dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu zażalenia [...] i [...] - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na [...] i [...] obowiązku wpłacenia zaliczki w kwocie 13.678,06 zł (słownie: trzynaście tysięcy sześćset siedemdziesiąt osiem złotych sześć groszy) na poczet zastępczego wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] nakazującą [...] i [...] rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,20 m x 6,40 m usytuowanego na działce nr ew. [...]we wsi [...], gm. [...]. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W związku z niewykonaniem przez [...] obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2009 r. organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229 poz. 1954 ze zm.) przeprowadził postępowanie mające na celu jego wyegzekwowanie. W związku z tym w dniu [...] września 2010 r. organ skierował do zobowiązanych upomnienie wzywające do wykonania obowiązku, w terminie 7 dni od daty otrzymania upomnienia, które skutecznie doręczono w dniu 13 września 2010 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego doręczenie zobowiązanym w dniu 18 stycznia 2011 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Ze względu na niewykonanie egzekwowanego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] nałożył na [...] grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 31.577,34 zł (słownie: trzydzieści jeden tysięcy pięćset siedemdziesiąt siedem złotych trzydzieści cztery grosze). Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. postanowienie, zaś Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1230/11 oddalił skargę [...] na postanowienie organu II instancji. Następnie wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania decyzji z dnia [...] maja 2009 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] nałożył na [...] obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku w kwocie 13.678,06 zł (słownie: trzynaście tysięcy sześćset siedemdziesiąt osiem złotych sześć groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki, powołując się na art. 127, 128 § 2 i 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał, iż odpowiada ono prawu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu dotyczącego wysokości zaliczki na poczet zastępczego wykonania obowiązku wyjaśnił, że została ona ustalona na podstawie wyceny robót wchodzących w zakres realizacji egzekwowanego obowiązku dokonanej przez upoważnioną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] osobę na podstawie programu NORD STD., tj. kosztorysu inwestorskiego, który został dołączony do akt sprawy. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. wnieśli [...] i [...]. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucili organowi naruszenie: - art. 127 i art. 128 w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak doręczenia zobowiązanym tytułów wykonawczych, brak doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 128 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, brak wskazania przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego oraz brak uzasadnienia postanowienia, co stanowi o rażącym naruszeniu procedury administracyjnej i egzekucyjnej; - art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie. Skarżący podnieśli, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczą się pod sygnaturami akt: VII SA/Wa 555/15, VII SA/Wa 554/15 i VII SA/Wa 556/15 postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...], będących podstawą prowadzenia niniejszego postępowania o zastosowaniu wykonania zastępczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., wydane w oparciu o art. 127 i 128 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, orzekające o zobowiązaniu skarżących do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Orzeczenia te zapadły w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanych obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. Zgodnie z art. 127 u.p.e.a. wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku dokonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jej koszt. Organ egzekucyjny może wydać postanowienie w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na koszt wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zstępczego wykonania egzekwowanego obowiązku (art. 129 u.p.e.a.). Określenie wysokości zaliczki na wykonanie zastępcze jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego. Pojęcie "zaliczka" nie ma legalnej definicji w ww. ustawie, zatem należy przyjąć, że jest to część kwoty wpłacanej z góry na poczet całej należności. Wbrew twierdzeniom skarżących, postanowienie w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki zostało uzasadnione w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności w oparciu o sporządzony przez osobę uprawnioną kosztorys inwestorski na podstawie programu NORD STD, określający szacowany koszt rozbiórki na kwotę 13.678,06 zł. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zaliczka na poczet wykonania zastępczego mogła opiewać na wartość kosztorysową robót ogółem, wynikającą ze sporządzonego kosztorysu inwestorskiego. Kosztorys ten przewiduje koszt szacunkowy, który po faktycznym wykonaniu robót może ulec zarówno obniżeniu, jak i podwyższeniu, zatem stanowi miarkowanie kosztów wykonania zastępczego. Podkreślić także należy, że wieloletnie postępowanie egzekucyjne i stopniowanie wobec zobowiązanych środków egzekucyjnych nie doprowadziło do wykonania nakazu rozbiórki samowoli budowlanej objętego tytułem wykonawczym. Wbrew zarzutom skargi organ właściwie zastosował art. 127 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] został doręczony skarżącym w dniu 18 stycznia 2011 r. zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Podkreślić należy, że zasadą panującą przy doręczaniu odpisu tytułu wykonawczego jest jednokrotność jego doręczenia (por. Cezary Kulesza, komentarz do art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Cisowska-Sakrajda Ewa, Faryna Małgorzata, Grześkiewicz Władysław, Kulesza Cezary, Łuczaj Waldemar, Pietrasz Piotr, Radwanowicz-Wanczewska Joanna, Starzyński Piotr, Suwaj Robert, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz., LEX 2015, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2010 r., II SA/Kr 1084/10, LEX nr 753405). Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdującym zastosowanie wtedy, gdy egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku polegającego na wykonaniu czynności, a więc związanego z podjęciem przez zobowiązanego pewnych działań. Chodzi tu o obowiązki polegające na wykonaniu czynności, które mogą być wykonane za zobowiązanego przez inną osobę. W związku z tym nie stosuje się wykonania zastępczego do obowiązków mających charakter osobisty, a więc ściśle związanych z osobą zobowiązanego. Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku. Zastosowanie tego środka następuje na koszt zobowiązanego. Z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą. Z art. 128 § 2 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia określonej kwoty pieniężnej tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Określenie jej wysokości pozostawiono do uznania organu egzekucyjnego. Skoro z materiałów sprawy wynika, że skarżący uchylają się od wykonania nałożonego na nich obowiązku rozbiórki (upomnienie, a następnie nakładana grzywna), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdującego oparcie w art. 127 i następnych u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Z akt administracyjnych wynika, że tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2011 r. został skarżącym doręczony w dniu 18 stycznia 2011 r., zaś postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego z dnia [...] lipca 2012 r., zostało doręczone skarżącym w dniu 17 lipca 2012 r. Również zarzut braku wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Na koniec należy wyjaśnić, że skarżący mają możliwość uniknięcia stosowania kolejnych środków egzekucyjnych w tym wykonania zastępczego i ponoszenia związanych z tym kosztów. W tym celu należy wykonać dobrowolnie ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę. Z tych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.