VII SA/Wa 1051/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-10
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został prawomocnie nakazany do rozbiórki?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli istnieje ostateczna decyzja nakazująca jego rozbiórkę. Taka decyzja stanowi prawną przeszkodę uniemożliwiającą przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego i wydanie pozwolenia na użytkowanie, ponieważ kwestie legalności robót budowlanych i pozwolenia na użytkowanie są ze sobą ściśle powiązane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na prawomocną decyzję nakazującą rozbiórkę tego budynku, wydaną z powodu jego budowy na urządzeniach melioracji wodnych bez wymaganego pozwolenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie licznych przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i praworządności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dalej jako: "PINB") na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. - dalej jako: "Prawo budowlane") oraz art. 104 k.p.a. odmówił J. K. (dalej jako: "skarżąca") udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego wymiarach 16,55 m x 10,22 m i 2,17 m x 2,13 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie dotyczącej legalności ww. budynku gospodarczo – garażowego PINB w [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję nr [...] nakazującą jego rozbiórkę, jako zrealizowanego na urządzeniach melioracji wodnych, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...], zaś skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/15.
Organ wyjaśnił, że wobec wydania prawomocnej decyzji o rozbiórce obiektu, którego dotyczył wniosek J. K. organ powiatowy nie miał prawnych możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacji budynku i wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. K. reprezentowana przez E. K.
Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na treść art. 59 ust. 5 i art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego wyjaśnił, że podziela stanowisko organu I instancji. Wskazał, że jest związany granicami prawa i rozpatrując kwestię udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, podejmuje decyzję po przeanalizowaniu dokumentów załączonych do wniosku inwestora i przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli. Wyjaśnił również, że organ, przed którym toczy się postępowanie powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy nie zachodzą przesłanki negatywne do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zaistniała prawna przeszkoda uniemożliwiająca przeprowadzenie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego, jaką jest ostateczna decyzja organu I instancji nakazująca jego rozbiórkę. WINB zauważył, że użyty w treści art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego zwrot "odmawia wydania" oznacza, że organ nadzoru budowlanego w przypadku zaistnienia określonych przesłanek zobligowany jest odmówić udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ uznał je za mające charakter emocjonalny, pozostające bez wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skargę na tę decyzją złożyła J. K. reprezentowana przez E. K. Domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia obu decyzji i "wydanie decyzji na użytkowanie obiektu budowlanego według prawa z winy PINB", podniosła zarzut naruszenia: "Art. 6 KPA (zasada praworządności), - Art. 7 KPA (zasada prawdy obiektywnej), - Art. 8 KPA (zasada pogłębiania zaufania), - Art. 75 § 1 KPA (dowód), - Art. 77 § 1 KPA, - Art. 78 KPA (wniosek dowodowy strony), - Art. 80 KPA (zasada swobodnej oceny dowodów) - Art. 107 § 3 KPA (uzasadnienie decyzji), - Art. 10 § 1 KPA (zasada czynnego udziału strony), - Art. 79 KPA (udział strony w czynnościach dowodowych), - Art. 81 KPA (prawo strony wypowiedzenia się co do dowodów), - Art. 140 KPA, art. 10 § 1 KPA (prawo strony wypowiedzenia się co uzupełniającego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym), - Art. 9 KPA- Art. 11 KPA (wyjaśnienie zasadności przesłanek). Inne przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego art. 75 KPA - art. 88a KPA, w tym przede wszystkim art. 76 KPA (dokumenty urzędowe), art. 84 KPA (opinia biegłego) art. 86 KPA (przesłuchanie stron)
- obrazę art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa, poprzez wydanie postanowienia i decyzji nr [...] r z rażącym naruszenia prawa, w ten sposób, że nałożył obowiązek na stronę zawiadomieniem w postępowaniu, które skutkowały pozbawieniem jej praw wynikających z art. 48 ustawy prawa budowlanego, a wiedza techniczna urzędu PINB nastąpił w dniu [...],09,2010 r. iż na telefon urzędnik organu PINB p [...] wstrzymał p J. K. pozwolenie na budowę przekazując informacje "donosem" do organu Wydziała AB".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenie\a.
Przed wyjaśnieniem przyczyn, które zdecydowały o takiej ocenie Sądu, w pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja [...] WINB z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o odmowie udzielenia J. K. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego o powierzchni zabudowy 173,43 m².
Zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na użytkowanie inwestor ma obowiązek uzyskać: 1) przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego wzniesionego na podstawie pozwolenia na budowę, o ile obiekt ten należy do określonej kategorii, 2) w przypadkach określonych w art. 49 ust. 5 albo 51 ust. 4 tej ustawy, 3) gdy przystąpienie do użytkowania ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Ostatnia sytuacja dotyczy wykonania części robót przewidzianych w decyzji o pozwoleniu na budowę, a przypadki z art. 49 ust. 5 i art. 51 ust. 4 dotyczą uzyskania pozwolenia na użytkowanie w sytuacji gdy taki obowiązek właściwy organ nałożył w uprzednio wydanej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego podjętych w toku postępowań naprawczych (por. art. 49 ust. 4 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Z art. 55 Prawa budowlanego wynika zatem jednoznacznie, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może być wydana wyłącznie po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, bądź decyzji wymienionych w art. 49 ust. 4 i 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Z kolei art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego przewiduje, że organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1 – 4.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. PINB w [...] nakazał J. K. rozbiórkę tegoż budynku gospodarczo – garażowego o wymiarach 16,55 m x 10,22 m i 2,17 m x 2,13 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2015 r., a następnie skargę J. K. na tę decyzję oddalił WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2873/15. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "ocena zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie przedstawiła stosownych dokumentów umożliwiających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej przedmiotowej samowoli budowlanej, do przedłożenia których była zobowiązana postanowieniem organu I instancji z dnia [...] stycznia 2011 r." i dalej: "na dzień sporządzenia niniejszego rozstrzygnięcia inwestor nie przedłożył stosownego dokumentu sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, w którym stwierdza on brak drenażu na ww. działce lub odpowiedniego uzgadniania w ww. zakresie wystosowanego przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. Wobec braku przedłożenia stosownej dokumentacji, organ pierwszej instancji był uprawniony i zobowiązany do zastosowania ostatecznego środka, jakim jest orzeczenie rozbiórki".
W tych niekwestionowanych okolicznościach organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego musiał stwierdzić, czy nie zachodzą przesłanki negatywne do wydania takiej decyzji.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd także stoi na stanowisku, że w realiach rozpoznawanej sprawy zaszła przeszkoda prawna, uniemożliwiająca wydanie pozwolenia na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie kwestii legalności samowolnie wykonanych robót budowlanych poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, czyni niemożliwym wydanie decyzji w zakresie pozwolenia na użytkowanie tegoż budynku. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kwestie te, tj. legalność wykonanych robót budowlanych i pozwolenie na użytkowanie budynku są w rozpatrywanej sprawie ściśle ze sobą powiązane, a wniosek skarżącej, w istocie zmierzał do legalizacji samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczo – garażowego, w sytuacji w której samowola ta była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego.
W ocenie Sądu chybiony jest zarzut, dotyczący wadliwego przeprowadzenia postępowania, poprzez naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Reasumując, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wszystkie ustalenia organu odwoławczego znajdują potwierdzenie w zgromadzonym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym sprawy, a zaskarżona decyzja spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło