VII SA/Wa 1052/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-09
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której nieruchomość znajduje się w odległości około 15 metrów od nieruchomości, na której znajduje się budynek gospodarczo-garażowy, może być uznana za stronę postępowania administracyjnego w sprawie sposobu użytkowania tego budynku, jeśli zgłasza uciążliwości takie jak hałas i smród?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. dotyczących strony postępowania (art. 28 k.p.a.) oraz umorzenia postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Osoba fizyczna, której nieruchomość sąsiaduje z nieruchomością, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, a która zgłasza uciążliwości takie jak hałas i smród, posiada interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sposobu użytkowania budynku na sąsiedniej nieruchomości, nawet jeśli odległość między nieruchomościami wynosi około 15 metrów. Taki interes prawny znajduje ochronę w przepisach Kodeksu cywilnego (art. 140 k.c. i art. 144 k.c.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z K i A K na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, która jako współwłaścicielka sąsiedniej działki zgłaszała uciążliwości związane z użytkowaniem budynku gospodarczo-garażowego na sąsiedniej nieruchomości. Organy uznały, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z działką, na której znajduje się sporny budynek, a odległość między nimi wynosi około 15 metrów. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a., wskazując na wspólne użytkowanie nieruchomości i wcześniejsze przyznanie im przymiotu strony wyrokiem WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi Z K i A K na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] i [...] solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r, Nr [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek [...] w sprawie sposobu użytkowania budynku gospodarczo – garażowego położonego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] , dz. ew. nr [...] i [...] z obr. [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo – garażowego położonego na działce nr [...] przy ul. [...] zostało wszczęte na wniosek [...] z dnia 18 lipca 2013 r. Z wniosku [...] wynikało , że jest współwłaścicielką działki nr ew. [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...], której właścicielami są [...] . Obie nieruchomości położone są na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem lokalizacji wyłącznie usług nieuciążliwych. Dobiegające z nieruchomości sąsiedniej ciągłe hałasy oraz smród uniemożliwiają korzystanie przez mieszkańców sąsiadujących posesji z ich nieruchomości, zakłócając wypoczynek lub prace nie tylko w ogrodzie, a nawet w pomieszczeniach mieszkalnych (...). Wnioskodawczyni wskazywała, że na terenie posesji [...] prowadzi działalność gospodarczą- studniarstwo oraz osuszanie terenów budów. Podnosiła, że istniejący budynek gospodarczo – garażowy, a także cała posesja stały się warsztatem pracy i wnosiła o ustalenie, czy [...] uzyskał pozwolenie na budowę warsztatu- garażu dla samochodów ciężarowych oraz odkrytego parkingu dla tych samochodów, a także czy nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania działki nr [...].
W wyniku podjętych czynności wyjaśniających, PINB w [...] ustalił, że działka nr ew. [...]stanowiąca współwłasność [...] , [...] oraz [...] nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ew. nr [...]na której znajduje się budynek gospodarczo – garażowy.
Działki te są oddzielone działką nr ew. [...] oraz działką nr ew. [...]. W ocenie organu pierwszej instancji odległość pomiędzy powyższymi działkami wskazuje, że nieruchomość wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania budynku gospodarczo – garażowego .
Z tego względu PINB w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r umorzył wszczęte na wniosek [...] postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo - garażowego uznając, że stroną tego postępowania są wyłącznie [...] - właściciele nieruchomości na której położony jest budynek.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie [...] i [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał właściwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy w świetle której zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji z których wynika, że działka nr ew. [...] stanowiąca współwłasność [...] , [...] oraz [...] nie graniczy bezpośrednio z działką nr [...] na której usytuowany jest obiekt, odnośnie którego [...] zażądała interwencji. Odległość między tymi działkami wynosi ok 15m co uzasadnia przyjęcie, że działka nr ew. [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania budynku gospodarczo – garażowego .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał treść art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z brzmienia przytoczonych przepisów prawnych wynika, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Organ omówił pojęcie strony postępowania o którym mowa w art. 28 k.p.a. oraz wskazał, że [...] jako współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...] może zostać uznana co najwyżej za podmiot posiadający interes faktyczny, natomiast nie może być stroną niniejszego postępowania bowiem nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że jeżeli organ podejmie czynności na skutek wniosku nieuprawnionego podmiotu, to takie postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W takim rozstrzygnięciu organ administracji wypowiada się jedynie w przedmiocie braku interesu prawnego.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż [...]nie posiada przymiotu strony postępowania w sprawie sposobu użytkowania budynku gospodarczo - garażowego dlatego zasadnie umorzył wszczęte wadliwie postępowanie
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...]i [...] zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem art. 28 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że obie działki o ew. nr [...] i nr [...] stanową jedną nierozłączną nieruchomość ze wspólną księgą wieczystą Kw [...] a dojazd i zaopatrzenie do budynku gospodarczo-garażowego położonego na działce [...] odbywa się wyłącznie poprzez działkę ew. nr [...], bezpośrednio wzdłuż ogrodzenia z nieruchomością skarżącej, wobec czego brak jest podstaw, aby twierdzić, że działka skarżącej nr [...]nie znajduje się w obszarze oddziaływania budynku gospodarczo- garażowego położonego na dz. ew. nr [...]. Obie działki o nr ew. [...] i [...] odgrodzone są od sąsiadujących działek jednym ogrodzeniem i nie są odgrodzone od siebie wzajemnie stanowiąc jedną posesję.
Ponadto skarżącej [...] przymiot strony został przyznany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w dniu 23 stycznia 2015 r., w sprawie o sygn. akt VII SAB/Wa 82/14, w której zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do rozpoznania wniosku [...] dotyczącego zbadania zgodności sposobu użytkowania nieruchomości przy ulicy [...] w [...] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż zapadła ona z naruszeniem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 28 k.p.a.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu wszczętego na wniosek [...] postępowania w sprawie sposobu użytkowania budynku gospodarczo – garażowego, położonego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] , dz. ew. nr [...] i [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do przekonania, że wnioskująca o wszczęcie postępowania [...] nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Z ustaleń organu wynika, że skarżąca jest współwłaścicielką działki nr ew. [...] położonej ok 15 m od działki nr [...] na której usytuowany jest budynek gospodarczo – garażowy, co uzasadnia przyjęcie, że działka nr ew. [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania budynku gospodarczo – garażowego.
Organ odwoławczy jako uzasadnienie stanowiska, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, przyjął przede wszystkim ustalenia dotyczące odległości pomiędzy działką skarżącej, a działką inwestycyjną.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał więc oceny przymiotu strony [...] w świetle art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, który zawęża treść pojęcia " strona" do osób wymienionych w tym przepisie.
Tymczasem należało zbadać, czy [...] nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
We wniosku [...] skarżyła się na dobiegające z nieruchomości sąsiedniej na terenie której [...] prowadzi działalność gospodarczą- studniarstwo oraz osuszanie terenów ciągłe hałasy oraz smród, które zakłócają korzystanie z jej działki, a nawet z pomieszczeń mieszkalnych. Podnosiła, że istniejący budynek gospodarczo – garażowy, a także cała posesja stały się warsztatem pracy i wnosiła o ustalenie, czy [...]uzyskał pozwolenie na budowę warsztatu - garażu dla samochodów ciężarowych.
Osoba fizyczna dotknięta hałasem i wibracjami ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w żądaniu podjęcia przez organ nadzoru budowlanego czynności sprawdzających sposób użytkowania budynku gospodarczo – garażowego.
Takie też stanowisko zostało zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 1999r, sygn. akt. IV SA 2264/96.
Tak rozumiany interes prawny znajduje ochronę w przepisach kodeksu cywilnego np. art. 144 k.c. i art. 140 k.c.
Jest oczywiste, że właściciel szeroko rozumianej nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona ( art. 28 k.p.a. ) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości ( sposób korzystania z niej ), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego winien uwzględnić powyższe uwagi.
W związku ze wskazanymi naruszeniami, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło