VII SA/Wa 1055/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-02
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego, które uchyla postanowienie organu pierwszej instancji, ale nie rozstrzyga co do istoty sprawy, jest nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego, które uchyla postanowienie organu pierwszej instancji, ale nie rozstrzyga co do istoty sprawy, nie umarza postępowania ani nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia, jest nieważne z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia co do dalszego jej toku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, które uchyliło postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej o unieważnieniu uzgodnienia lokalizacji altany drewnianej. Organ pierwszej instancji unieważnił uzgodnienie, wskazując na naruszenie przepisów przeciwpożarowych dotyczących wymaganego pasa ochronnego. Organ odwoławczy uchylił to postanowienie, uznając brak przesłanek do unieważnienia uzgodnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując legalność budowy altany i sposób przeprowadzenia uzgodnienia. WSA uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność postanowienia organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2005r. znak [...] w przedmiocie unieważnienia uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej lokalizacji altany. I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r., działając na podstawie art. 6 ust 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.) oraz na podstawie § 15 i § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. 2003r., Nr 121, poz. 1137) i w zw. z art. 106 § 5 i art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r. Nr 98, poz. 1071), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na wniosek D. N. w sprawie uzgodnienia dokumentacji pn: "Inwentaryzacja budowlana altany drewnianej na działce przy ul. [...] w S.", uzgodnienia dokonanego w dniu 12 listopada 2004r. - postanowił przychylić się do treści złożonego wniosku i dokonać unieważnienia uzgodnienia lokalizacji altany drewnianej na działce nr [...] w S. ul. [...], którego dokonano w dniu 12 listopada 2004r, w związku z naruszeniem warunków wynikających z przepisów przeciwpożarowych określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgadniając przedmiotową lokalizację altany nie uwzględnił warunków szczególnych związanych z wymogami ochrony przeciwpożarowej, określonych w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – w którym wymagany jest pas ochronny szerokości 2 m od obiektu o takiej konstrukcji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie i taka też odległość powinna być zachowana przy lokalizacji altany od granic działek sąsiednich.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U., nr 121, poz. 1137), po rozpatrzeniu zażalenia D. N. oraz B. i Z. C. - uchylił w całości postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2005r.
Organ II instancji stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie nie występowały przesłanki do uznania, że dokonane przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgodnienie projektu budowlanego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ rzeczoznawca uzgadniając bez uwag projekt inwentaryzacji budowlanej altany - ze względu na brak regulacji w przedmiotowym zakresie w przepisach techniczno- budowlanych – odniósł się do występującego stanu faktycznego na podstawie wiedzy technicznej i doświadczenia zawodowego. W związku z powyższym wobec braku przesłanek formalno-prawnych do unieważnienia przedmiotowego uzgodnienia należało pozostawić je w mocy.
Skargę na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2005r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. N. wnosząc o jej o uchylenie.
W opinii skarżącej altana wybudowana została nielegalnie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Altana w ocenie skarżącej stanowi strefę pożarową i winna być oddzielona pasami terenu o odpowiedniej szerokości. Rzeczoznawca, który stwierdził zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej bez uwag, winien udokumentować swoje uzgodnienie w oparciu o stosowne obliczenia jak również stosowny atest wybudowanego materiału pokryciowego dachu altany świadczący o stopniu rozprzestrzeniania ognia lub zażądać tego od inwestora.
W skardze podniesiono ponadto, iż budowa altany oznacza uniemożliwienie jakiejkolwiek przyszłej zabudowy działki skarżącej i stanowi zagrożenie pożarowe.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż zarzuty w niej podane.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2005r. zapadło w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Stosownie do jego treści organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję/postanowienie – umarza postępowanie pierwszej instancji. Podkreślić trzeba, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) strona ma prawo domagania się dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji. W konsekwencji wniesienia odwołania organ II instancji obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz orzeczenia organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu odwoławczego więc będzie zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, co wynika wprost z art. 138 kpa. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma uprawnienia kasacyjne.
W ocenie składu orzekającego postanowienie II instancji na podstawie którego orzeczono wyłącznie o uchyleniu postanowienia wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] rażąco naruszyło przepisy prawa procesowego. Organ odwoławczy bowiem nie mógł ograniczyć się do uchylenia postanowienia wydanego w pierwszej instancji, gdyż jest on zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia co do dalszego toku sprawy administracyjnej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela także skład sędziowski orzekający w przedmiotowej sprawie, iż stosownie do art. 138 kpa organ odwoławczy, uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji jest obowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić przez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji - jest nieważna (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1983 r. SA/Kr 706/83 Gospodarka - Administracja Państwowa 1987/5 str. 43). Organ odwoławczy obowiązany jest na podstawie art. 138 kpa do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy objętej odwołaniem strony i posiada on pełne kompetencje merytoryczno - reformacyjne. Tego rodzaju pogląd jest również akceptowany w piśmiennictwie, dotyczącym wykładni art. 138 kpa (patrz. Komentarz do kpa B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawn. C.H.Beck, Warszawa 1996, str. 589-591).
Wymienione wady zaskarżonego postanowienia charakteryzują się ciężarem pozwalającym uznać, iż dotknięte jest one rażącym naruszeniem prawa, co w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem jego nieważności. W odniesieniu do przepisów proceduralnych rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość orzeczenia w skutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego, o dużym ciężarze gatunkowym. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia, wyraźna sprzeczność z przepisami prawa i jej skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.
Na marginesie, zauważyć trzeba, iż organ administracji ponownie rozpatrując sprawę winien rozważyć, czy budowa spornej altany podlega w istocie uzgodnieniu stosownie do treści § 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło