VII SA/Wa 1055/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-17
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która jedynie zamieszkuje na nieruchomości, ale nie jest jej właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli twierdzi, że inwestycja oddziałuje na jej działkę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę może być wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca, będąc jedynie mieszkańcem nieruchomości, nie wykazała posiadania takiego statusu prawnego, a tym samym nie legitymowała się interesem prawnym do wniesienia skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na przebudowę linii elektroenergetycznej. Skarżąca twierdziła, że inwestycja oddziałuje na jej działkę, mimo że nie jest jej właścicielką. Organy administracji uznały, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie jest inwestorem ani właścicielem, użytkownikiem wieczystym czy zarządcą nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. J. i U. J. działającej w imieniu S. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], odmawiającej wszczęcia na wniosek B. i F.J., S. J., U. J.postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zakładowi Energetycznemu [...], Rejon Energetyczny [...] pozwolenia na przebudowę istniejącej linii elektroenergetycznej [...]wraz z wymianą słupów, budowę stacji transformatorowej [...] w miejsce istniejących słupów, budowę nowego odcinka linii elektroenergetycznej [...]i linii [...]ziemnej do działki nr [...], budowę linii energetycznej [...] na wspólnych słupach z linią [...], budowę nowego słupa na skrzyżowaniu linii [..] [...] z linią [...], budowę nowych przyłączy kablowych do działek nr [...] i nr [...] położonych we wsi [...]gm. D. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż na podstawie art. 157 § 3 kpa orzeka się o niedopuszczalności podmiotowej lub przedmiotowej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja odmawiająca wszczęcia tego postępowania nadzwyczajnego może być wynikiem oceny organu co do legitymacji wnioskującego, tj. jego możliwości skutecznego złożenia żądania wszczęcia takiego postępowania, bądź oceny możliwości wszczęcia takiego postępowania z uwagi na przepisy prawa.
Organ odwoławczy wskazał, że stroną w postępowaniach w sprawach pozwolenia na budowę może być, zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Użyte w tym przepisie sformułowanie "w sprawie" odnosi się zarówno do postępowań prowadzonych w trybach zwykłych jak i postępowań nadzwyczajnych. Ustalenie ewentualnego znajdowania się nieruchomości skarżącego w obszarze oddziaływania wymaga zatem wskazania norm prawa materialnego ograniczających możliwość zabudowy jego działki. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Organ odwoławczy wskazał, że Starosta [...] określił obszar oddziaływania spornej inwestycji, ale ten nie obejmuje działki nr ew. [...], stanowiącej własność S. J.
Zdaniem organu bez względu na powyższe ustalenia, z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem, należało na nowo ustalić strony tegoż postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych.
W wydanym w dniu 30października2003 r., rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003r., Nr 192, poz. 1883) określono dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i dla miejsc dostępnych dla ludności. Dla obu rodzajów terenów jest rzeczą wspólną, iż zgodnie z pkt 33 załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia, wykonuje się pomiary mające sprawdzać dotrzymanie poziomu tych pól, jeżeli napięcie znamionowe linii elektroenergetycznych jest równe bądź wyższe niż 110 kilowoltów (kV). Zatem zdaniem właściwego ministra do spraw środowiska linie elektroenergetyczne posiadające napięcie poniżej wartości 110 kV nie powodują przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Zdaniem organu przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje na środowisko w sposób mogący naruszać interesy osób trzecich w świetle przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Nie kwalifikuje się też do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 6 tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wymaga budowa napowietrznych linii elektroenergetycznych o napięciu znamionowym wynoszącym nie mniej niż 220 kV, natomiast sporządzenia takiego raportu może wymagać, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia, budowa napowietrznych linii elektroenergetycznych o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV. Zatwierdzona decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., znak: [...], przedmiotowa inwestycja posiada napięcie znamionowe 15/0,4 kV (stacja elektroenergetyczna) oraz 15 kV i 0,4 kV (linie elektroenergetyczne).
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle powyższej argumentacji nie istnieje norma prawna, w oparciu o którą skarżący S. J., jako właściciel działki nr ew. [...], mógłby posiadać przymiot strony postępowania, który dawałby uprawnienie do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji.
Ponadto w ocenie organu II instancji, z uwagi, iż pozostali wnioskodawcy, tj. B. J., F. J., U. J., jedynie zamieszkują w budynku na nieruchomości nr ew. [...], będącej własnością S. J. i nie przedłożyli żadnego tytułu o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, tym bardziej nie mogą być uznani za stronę postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. wniosła B. J.
W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca powołała się na okoliczności błędnego, w jej ocenie, określenia obszaru oddziaływania inwestycji wskazała, że urządzenia przedmiotowej inwestycji wkraczają częściowo na jej działkę (nr[...]).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) Sad rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Wskazać należy, że zanim dojdzie do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, rzeczą Sądu jest zbadanie czy skarga pochodzi od strony.
Przepisem art. 50§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny. Kryterium interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt organu musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego , który musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3czerwca 1996r. IISA 74/96 ONSA 1997/2/89 ).
O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decydują przepisy prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 424, 425). Od wykazania więc związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi.
W literaturze na tle art. 33 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przyjmowano, że podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej (M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 35, 36). Zdaniem Sądu powyższe stanowisko jest aktualne także na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ).
W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej.
Ze skargą w postępowaniu sądowym może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej (B. Adamiak, J. Borkowski Postępowanie administracyjne i sądowe Warszawa 2003 str. 424).
O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięcim sprawy administracyjnej , nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa mającym stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności.
Innymi słowy rzec ujmując, osoba nie majaca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sadowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot , który nie legitymuje się interesem prawnym podlega oddaleniu.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca nie ma przymiotu strony w niniejszej sprawie. Nie spełnia bowiem dyspozycji przepisu art. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zgodnie z którym stroną w postępowaniach w sprawach pozwolenia na budowę może być wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca nie wykazała w/w uprawnień do nieruchomości, która w jej ocenie pozostaje w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, bowiem skarżąca tylko zamieszkuje na działce nr [...].
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło