VII SA/Wa 1056/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-24
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję Burmistrza w trybie wznowienia postępowania, prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa, zamiast rozstrzygnąć o istocie sprawy zgodnie z art. 146 kpa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda, uchylając decyzję Burmistrza w trybie wznowienia postępowania, naruszył prawo, ponieważ nie rozważył zastosowania przepisu art. 146 kpa, który określa skutki prawne wznowienia postępowania. Zamiast tego, organ odwoławczy oparł się na przepisach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 kpa) oraz na bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 § 1 kpa), co było nieprawidłowe w kontekście wznowienia postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, wskazując na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem art. 146 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Po wydaniu decyzji Burmistrza w 1991 r. i jej rozbudowie, postępowanie zostało wznowione na wniosek M. i W. D., którzy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Wojewoda, rozpatrując odwołanie od decyzji Burmistrza z 2003 r. (wydanej po wznowieniu), uchylił obie decyzje i umorzył postępowanie, powołując się na bezprzedmiotowość i wadliwość decyzji. Skarżący M. i W. D. zarzucili Wojewodzie, że powinien podjąć inne działania niż umorzenie postępowania, wskazując na naruszenie ich interesu prawnego przez bezprawne podwyższenie budynku sąsiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. ze skargi M.i W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego po wznowieniu postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004r. znak: [...], po rozpoznaniu odwołania A.V. z dnia 11 września 2003r. od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. wydanej przez Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1991r. zezwalającą na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. K. w S. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku, z art. 105 § 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1991r. nr [...] zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego przy ul: K. w S., polegającą na nadbudowie poddasza użytkowego oraz garażu, będącą przedmiotem postępowania wznowieniowego na podstawie postanowienia wydanego z upoważnienia Burmistrza miasta [...] z dnia [...] lutego 2002r. znak: [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1991r. oraz w sprawie postępowania w którym została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r.
Decyzją Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1991r. zezwolono A. V. na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul: K. w S., polegającą na nadbudowie poddasza użytkowego oraz garażu.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002r. znak: [...] wznowione zostało postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie wniosku M. i W. D. z dnia 5 i 6 sierpnia 1991r. i późniejszego potwierdzenia, że żądają oni wznowienia postępowania z powodu pominięcia ich w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 1991r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Odwołanie od w/w decyzji wniósł A.S., pełnomocnik inwestora A.V. zarzucając zaskarżonej decyzji, iż nie wskazuje ona przyczyn uchylenia przedmiotowej decyzji ostatecznej, jest obarczona wadliwością określoną w art. 156 § 1 pkt 2 oraz że narusza art. 151 § 2 w związku z art. 146 kpa.
Na skutek rozpoznania tego odwołania zapadła zaskarżona decyzja. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stopnia wojewódzkiego przywołał przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu j postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną "(...) uchyla decyzją dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie ; art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nowa decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy (...)". \ W niniejszym postępowaniu należy stwierdzić, iż organ rozpatrujący sprawę nie orzekł co j do jej istoty, zamiast tego powołał się na art. 156 § 1 pkt 2 kpa dot. stwierdzenia nieważności, decyzji. Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 Kpa) i stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 Kpa) są dwoma odrębnymi, niezależnymi trybami nadzwyczajnymi i nie mogą być dowolnie łączone czy uznaniowo powoływane, w jednej decyzji.
Poza tym, zdaniem organu drugiej instancji zgodnie z art. 157 § 1 Kpa właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia — organ I instancji jest kompetentny tylko w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony - w niniejszej sprawie skarżący o to nie wnioskowali - lub z urzędu – w przedmiotowej sprawie nie zostało wszczęte takie postępowanie.
Mając powyższe na uwadze zdaniem Wojewody [...] uchylenia wymaga, jako wadliwa, decyzja Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...].08.2003 r. Organ odwoławczy stwierdził także, iż uchylenia wymaga sporna decyzja nr [...] z dnia [...].04.1991 r. wydana przez w/w organ, zezwalająca na rozbudowę budynku mieszkalnego, gdyż inwestycja została zrealizowana, wobec czego orzekanie w zakresie pozwolenia na jej budowę jest bezprzedmiotowe.
Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2003 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV S A 2879/01: gdzie wskazano że w okolicznościach gdy w dacie wydania zaskarżonej decyzji inwestycja była już zrealizowana, to orzekanie o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia pa jego budowę było już bezprzedmiotowe. Organ orzekający uchylając decyzję kwestionowana mógł więc jedynie umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem inwestora (art. 105 § 1 kpa) .
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy inwestycja, której dotyczyło pozwolenie na budowę została zrealizowana - w dniu 27 września 1995 r. Inwestor, A. V., zgłosił do użytkowania rozbudowany na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...].04.1991 r. budynek mieszkalny jednorodzinny w S. przy ul. K.. Pismem z dnia [...].09.1995 r. znak [...] Burmistrz Miasta [...] na podstawie złożonych dokumentów stwierdził, że obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Tym samym wypełnione zostało kryterium bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 § 1 Kpa), które winno doprowadzić do umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem inwestora.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M. i W. D. podnieśli, że Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa powinien podjąć inne działania niż umarzać postępowanie. Skarżący zarzucili, że ich interes prawny został naruszony przez bezprawne podwyższenie budynku przez A. V. co skutkuje zacienieniem ich działki i budynku, w okresie listopad – luty światło słoneczne ulega całkowitemu zasłonięciu, ponadto zbyt stromy dach domu sąsiada powoduje, że woda i lód spadają bezpośrednio na ich działkę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) Sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji można, bowiem postawić zarzut naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie w świetle wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku w sprawie IV SA 1435/99 postanowieniem z dnia [...] lutego 2002r. z up. Burmistrza Miasta [...] wznowiono postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 1991r. wyżej opisaną.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji gdyż organy po wznowieniu postępowania nie rozważyły zastosowania przepisu art. 146 kpa.
Przedmiotowe postępowanie wznowiono na podstawie przesłanki opisanej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa wobec tego, że małżonkowie D. nie ze swojej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem wyżej opisanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2002r.
Organy mogły wznowić postępowanie, bowiem przesłanki z art. 146 kpa nie stanowią podstawy do odmowy wznowienia postępowania ograniczają jednak możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy, co do jej istoty.
Nie może nastąpić uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Trzeba mieć na uwadze, że nie można postawić znaku równości pomiędzy ustawowym pojęciem "doręczenia decyzji wg art. 146 § 1 a pojęciem wydania decyzji". nie można przyjąć, że nastąpiło doręczenie decyzji, jeżeli okoliczność ta nie została wskazana w postępowaniu wyjaśniającym a faktu takiego się nie domniemywa.
Wskazać należy, że termin liczy się w latach od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji wobec osób biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Termin biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie organ rozważy uwzględnioną dyspozycję art. 146 kpa, następnie w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa tj. konkretnego przepisu prawa materialnego oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie uchylił tej decyzji (art. 151 kpa).
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 2 pkt 2 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uznając, że naruszenie przepisów postępowania wyżej wskazanych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło