VII SA/Wa 1057/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej O. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części orzekającej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a o uchyleniu w całości i przekazaniu do ponownego rozpoznania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2005r. nr [...] II. w pozostałej części skargę oddala, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie w części o której mowa w pkt. I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 i art. 143 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wymierzył inwestorowi M. B. karę w wysokości 240.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych i garażu zlokalizowanych w [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. B. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Odwołująca się podniosła, że nie można jej uznać za inwestora w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż inwestorem był jej nieżyjący obecnie mąż. M. B. odrzuciła spadek po mężu, nie wstąpiła zatem w żadne obowiązki i prawa, które mogłyby jej przynależeć w przypadku przyjęcia spadku. Ponadto odwołująca się zaznaczyła, że wcześniej została zniesiona wspólność majątkowa małżeńska, a następnie zawarła z mężem umowę majątkową małżeńską oraz umowę o podziale majątku dorobkowego zgodnie z którą S. B. przejął wszelkie prawa dotyczące przedmiotowej nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 §2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 k.p.a. stwierdził wniesienie ww. zażalenia z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to postanowienie złożyła M. B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stosownie do treści art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględniając w całości skargę, postanowieniem z dnia 1 czerwca 2005r. nr [...] uchylił własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania sprawę postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2005 r. w przedmiocie kary. Organ stwierdził, że ponowna analiza materiału w sprawie pozwala stwierdzić, że postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2005 r. narusza przepis art. 57 § 1 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że w związku z dowodami dotyczącymi osoby inwestora postępowanie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znaczniej części, dlatego na mocy art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. [...] WINB stwierdził, że karą za nielegalne użytkowanie należy obarczyć faktycznego użytkownika obiektu, tj. Wspólnotę Mieszkaniową O. []. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa O. [...]. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a., rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie podmiotu będącego inwestorem, a także niewłaściwe ustalenie inwestorów, gdyż w decyzji o pozwoleniu na budowę jako inwestorzy występują wspólnie M. i S. B. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazała to skarżąca. Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005r. w części obejmującej orzeczenie wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skargi w całości oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Decyzja lub postanowienie wydane w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu. Zakres możliwości służących organowi administracji na podstawie tego przepisu (kompetencja) jest, zatem zdeterminowany interesem skarżącego ujawnionym w treści skargi. Art. 54 § 3 nie określa prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". Rozstrzygnięcie organu administracyjnego nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że organ ten "uwzględnia skargę". Decyzja bądź postanowienie wydana na podstawie art. 54 § 3 powinna rozstrzygnąć o losach zaskarżonego rozstrzygnięcia i ewentualnie decyzji organu pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie organ na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania postanowienie organu I instancji. Tym samym orzekł o powrocie sprawy na drogę administracyjno-prawną. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, takie rozstrzygnięcie nie mieści się w dyspozycji art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W trybie art. 54 § 3 ustawy niedopuszczalne jest uchylenie orzeczeniem kasacyjnym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. postanowienia organu I instancji. Łączne korzystanie z trybów autokontroli określonych w przepisach: art. 54 ust 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i 138 § 2 k.p.a. nie jest możliwe. O ile korzystanie z trybu wskazanego w art. 138 § 2 k.p.a. ma miejsce w postępowaniu odwoławczym, o tyle możliwość ta jest definitywnie zakończona z momentem złożenia skargi do sądu administracyjnego. Z tą chwilą otwiera się możliwość kontroli jedynie na podstawie i w granicach art. 54 § 3 ustawy. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast nigdy przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę, administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczało przekazanie sprawy do sądu (wyrok NSA V SA 7/01 z dnia 1 marca 2002 r. LEX nr 109316). W ocenie Sądu organ II instancji uwzględniając skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji orzekł ponad żądanie odwołującej i wbrew dyspozycji tego przepisu. Tym samym w sposób rażący naruszył art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił. Z akt sprawy wynika , że zażalenie skarżącej M. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r. wpłynęło w terminie. Postanowienie stwierdzające uchybienie do wniesienia zażalenia wydane przez organ odwoławczy w dniu [...] kwietnia 2005r. nr [...] wydane zostało zatem wadliwie. Wobec wniesienia skargi do Sądu administracyjnego przez M. B., organ ten miał prawo na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), uwzględniając skargę w całości, do uchylenia własnego postanowienia w tym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd orzekł jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł jak w pkt II wyroku. Na podstawie art. 152 ww. ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.