VII SA/Wa 1057/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi J. C., S. C., G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. C., S. C., G. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2013 z późn .zm.) po rozpoznaniu sprawy stanu technicznego murowanych komórek gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. [...], nakazał G. K., S. C. i J. C. oraz Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w S. – jako administratorowi części lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, którego lokatorzy użytkują przedmiotowe komórki gospodarcze, usunięcie nieprawidłowości występujących w tym budynku poprzez wykonanie remontu ścian zewnętrznych i wewnętrznych ścian działowych, oddzielających poszczególne komórki oraz wykonanie remontu więźby dachowej z wymianą zarwanych elementów konstrukcyjnych na nowe z wykonaniem pokrycia dachowego wyremontowanych fragmentów konstrukcji dachu oraz uzupełnienie ubytków murowanego ogniomuru, określając termin na ich wykonanie. Jednocześnie do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości organ zakazał ich użytkowania. W wyniku rozpatrzenia odwołania S. C. oraz Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. od ww. decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. uchylił decyzję organu I – szej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu ww. sprawy należy zastosować wyłącznie jeden z punków art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego oraz prawidłowo ustalić strony postępowania. Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 - Prawa budowlanego nakazał G. K., S. C. i J. C. – spadkobiercom działki nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. [...], na której znajdują się przedmiotowe murowane komórki gospodarcze, użytkowane przez lokatorów budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usunięcie nieprawidłowości występujących w w/w budynku poprzez wykonanie remontu ścian zewnętrznych i wewnętrznych ścian działowych, oddzielających poszczególne komórki oraz uzupełnienie ubytków murowanego ogniomuru oraz wykonanie remontu więźby dachowej z wymianą zarwanych lub uszkodzonych elementów konstrukcyjnych na nowe z wykonaniem szczelnego pokrycia dachu obiektu z obróbkami blacharskimi. Na wykonanie remontu organ wyznaczył termin 1 – go miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Na usunięcie nieprawidłowości występujących w obiekcie wyznaczono termin 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Jednocześnie na podstawie art. 66 ust. 2 cyt. Prawa budowlanego organ zakazał użytkowania komórek gospodarczych do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu organ wskazał, że przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy ustalił krąg spadkobierców w oparciu o informację z Sądu Rejonowego w S. W oparciu o tę informację ustalono, że zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. C. na rzecz synów S. C., J. C. i A. C. po 1/3 części (sygn. akt [...]) oraz postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku po C. K. na rzecz syna G. K. na postawie testamentu z dnia [...] grudnia 1993r. (sygn. akt [...]), przy czym postanowienia te nie są prawomocne, gdyż w obu przypadkach wpłynęły zapowiedzi apelacji. Kolejnym pismem Sąd Rejonowy w S. poinformował organ, że postanowienie w sprawie [...] uprawomocniło się, zaś w sprawie [...] wpłynęła apelacja. W związku powyższym w dniu [...] maja 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wystąpił do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie osoby sprawującej zarząd majątkiem masy spadkowej bądź kuratora spadku dla zabudowanej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] – działka gruntu nr ewid. [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2006r. Sąd Rejonowy w S. (sygn. akt [...]) oddalił wniosek o ustanowienie zarządcy spadku bądź kuratora spadku, podając w uzasadnieniu, że znani są spadkobiercy spadku objętego wnioskiem, którymi są : po zmarłej C. K. spadek nabył syn G. K. w całości, a po J. C. spadek nabyli synowie S. C., J. C. i G. C. w 1/3 każdy z nich (przy czym spadek po G. C. na podstawie postanowienia z dnia [...] maja 2006r. w sprawie [...] nabyli bracia – S. C. i J. C. w ½ części każdy z nich). W związku z ustaleniami Sądu Rejonowego w S. organ wskazał spadkobierców, to jest : G. K., J. C. i S. C. Nadto podniósł, że przeprowadzone kolejne oględziny potwierdziły zły stan techniczny komórek, a zatem konieczne było nakazanie wykonania robót budowlanych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli G. K., J. C. i S. C.wnosząc o uchylenie decyzji PINB w S. Nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. W uzasadnieniu odwołujący się podnieśli, że organ I instancji nie mógł nałożyć obowiązku doprowadzenia komórek do właściwego stanu technicznego na nich jako spadkobierców, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2006r. w dniu wydania decyzji przez organ nie było jeszcze prawomocne. Skarżący zaznaczyli, że nie objęli spadku i dlatego obowiązki wskazane w decyzji powinny być nałożone na Urząd – Gminę Miasta S. władającego spadkiem. Zdaniem odwołujących się to użytkownik obiektu, którym jest Urząd ponosi ciężary związane z użytkowaniem i zobowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów. Tym samym w ocenie odwołujących się decyzja została skierowana do osób nie będących stroną w sprawie i jest niewykonalna. Odwołujący się dodali, że nie administrowali i nie administrują nieruchomością przy ul. [...], dlatego też nie posiadają żadnych funduszu (np. z tytułu czynszu) lub z innych pożytków z nieruchomości, które mogliby przeznaczyć na wykonanie remontu. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez G. K., J. C. i S. C. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. W uzasadnieniu organ wskazał, że ocena stanu faktyczny i prawnego dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. jest prawidłowa, zaś zarzuty podnoszone w odwołaniu przez stronę skarżącą nie mają wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przepis artykułu 66 Prawa budowlanego obliguje bowiem właściwy organ – w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - do podjęcia czynności mających na celu zapewnienie prawidłowego utrzymania użytkowanych obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. Wobec ustalenia przez organ I – szej instancji, że przedmiotowe murowane komórki gospodarcze, znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym organ był zobligowany do nakazania usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się zaś do zarzutów strony skarżącej organ wskazał, że w niniejszej sprawie ustalono spadkobierców spadku objętego wnioskiem, co nastąpiło na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2005r w sprawie ([...]) oraz postanowienia z dnia [...] marca 2005. w sprawie ( [...]). Ponadto, że zarzuty strony skarżącej dotyczące sporu z Zakładem Gospodarki Komunalnej w S. należą do zagadnień prawa cywilnego i jako takie mogą być dochodzone wyłącznie w trybie postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. K., J. C. i S. C. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących, decyzja został skierowana do osób nie będących stroną postępowania, gdyż jedynym zarządcą nieruchomości, posiadającym do niej prawa jest Urząd Miasta S. Skarżący podnieśli, że zarówno na dzień wydania przedmiotowej decyzji jak i na chwilę obecną, brak jest dokumentów potwierdzających, że ich rodzice byli właścicielami przedmiotowych nieruchomości, a tym samym nie mogą być oni uznani za spadkobierców nieruchomości, a tym samym jej nowych właścicieli. Z posiadanych przez skarżących informacji wynika, że rodzice w 1980r. przekazali nieruchomość przy ul. [...] Urzędowi Miasta w S., a zatem zarządcą prawnym całej nieruchomości pozostaje Urząd Miasta w S. Skarżący wskazali także, że organ odwoławczy nie uzasadnił w decyzji, dlaczego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nałożył na skarżących, a nie na Zarządcę budynku. Zdaniem skarżących Sąd Rejonowy w swym postanowieniu, wskazał jedynie właścicieli, a nie na kogo ma być nałożony obowiązek. Organ nieprawidłowo nałożył obowiązki na właścicieli nieruchomości zamiast nałożyć je na zarządcę. Skarżący wskazali, że Urząd Miasta S. nie przekazał im w zarząd nieruchomości, pomimo takiego obowiązku i licznych wystąpień kierowanych w tej sprawie. Podkreślili, że nie byli i nie są administratorem nieruchomości, a tym samym, nie mają wypracowanych funduszy z nieruchomości, a remont można pokryć tylko z wypracowanego funduszu remontowego. Nie istnieje dokument z którego wynikałoby, że Urząd Miasta S. zrzekł się władania przedmiotową nieruchomością. Skarżący podnieśli, że w marcu 2005r. Zarządca Państwowy zobowiązał się do remontu budynku przy ul. [...], a Urząd Miasta do finansowania tego remontu. Ich zdaniem, organy nadzoru budowanego chcą przerzucić koszty remontu obiektu na właścicieli, którym nie przekazano nieruchomości w zarząd własny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenia prawa, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie podstawę rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiła ocena, czy w sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił strony postępowania oraz czy obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r., wykonania remontu ścian zewnętrznych i wewnętrznych ścian działowych, oddzielających poszczególne komórki oraz uzupełnienie ubytków murowanego ogniomuru, wykonania remontu więźby dachowej z wymianą zarwanych lub uszkodzonych elementów konstrukcyjnych na nowe oraz z wykonaniem szczelnego pokrycia dachu, został skierowany do właściwego podmiotu, który stosownie do art. 28 k.p.a. może być tym obowiązkiem obciążony. Wskazane w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane obowiązki w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Artykuł 61 Prawa budowlanego stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 1 tego prawa, zaś art. 5 ust. 2 stwierdza, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych ani sprawności technicznej. Tylko te podmioty, to jest właściciel lub prawnie ustanowiony zarządca, są zobowiązane do dbałości o użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywanie go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Zgodnie z treścią art. 66 w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub mieniu właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku. W decyzji tej, organ może zakazać użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższy przepis obliguje zatem właściwy organ do podjęcia działań mających na celu zapewnienie utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. W ocenie Sądu, organy podjęły prawidłowe działania mające na celu zapewnienie prawidłowego utrzymania użytkowanych murowanych komórek gospodarczych w należytym stanie technicznym. Wobec stwierdzenia, że znajdują się one w nieodpowiednim stanie technicznym, koniecznym było wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz zakazanie użytkowania obiektu. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy spadkobiercy po zmarłych C. K. i J. C. w dacie wydania decyzji byli właścicielami działki nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. [...], na której znajdują się przedmiotowe murowane komórki gospodarcze, a tym samym czy decyzja została skierowana do osób będących stroną w sprawie. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przystępując ponownie do rozpatrzenia sprawy, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w decyzji organu odwoławczego przystąpił do ustalania stron postępowania. Po ustaleniu, że postanowienie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku w sprawie [...] nie jest prawomocne organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w S. o ustanowienie zarządcy spadku lub kuratora spadku. W odpowiedzi Sąd Rejonowy wskazał, że ustanowienie spadkobierców nastąpiło w sprawie [...] na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2005r. spadek po C. K. nabył syn G. K. w całości, w sprawie [...] spadek po J. C. mocą postanowienia z dnia [...] marca 2005r. nabyli synowie S. C., J. C. i G. C. w 1/3 każdy z nich (przy czym spadek po G. C. na podstawie postanowienia z dnia [...] maja 2006r. w sprawie [...] nabyli bracia – S. C. i J. C. w ½ części każdy z nich). W związku ze wskazaniem przez Sąd spadkobierców po zmarłej C. K. oraz J. C. organ ustalił, że stronami postępowania administracyjnego są : G. K., J. C. i S. C. Pomimo ustalenia spadkobierców organ nie przeprowadził jednak postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy C. K. i J. C. przysługiwało prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w S. Niewątpliwie, były one posiadaczami w/w nieruchomości, jednak w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że były one jej właścicielkami. Nabycie własności nieruchomości przez spadkobierców może nastąpić tylko wtedy, gdy prawo to przysługiwało spadkodawcom. Spadkobiercy nie mogą nabyć własności nieruchomości w drodze dziedziczenia od spadkodawców, którzy nie byli jej właścicielami. Z tego też względu, na skutek apelacji wniesionej przez S. C. od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2006r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. uchylił ww. postanowienie Sądu oddalające wniosek o ustanowienie kuratora spadku i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu orzekającego, ustalenie czy C. K. i J. C. przysługiwało prawo własności do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w S. ma podstawowe znaczenie dla oceny, czy obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r., został skierowany do właściwych podmiotów. Brak jest bowiem w aktach sprawy dowodów bądź dokumentów z których wynikałoby, że C. K. i J. C. były właścicielkami powyższej nieruchomości a tym samym, że na skarżących w drodze dziedziczenia przeszły prawa i obowiązki związane z tą nieruchomością. Wyjaśnienie tej kwestii jest tym bardziej istotne, że sami skarżący w zależności od sytuacji, raz przyznają, że są właścicielami nieruchomości, a innym razem wskazują, że nimi nie są. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy powinien ustalić czy prawo własności nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w S. przysługiwało C. K. i J. C., a tym samym czy mogło nastąpić przejście praw i obowiązków na spadkobierców. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie jest konieczne tym bardziej, że Sąd Okręgowy w P. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].10.2006r., którym oddalono wniosek o ustanowienie kuratora spadku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania właśnie z tego powodu. Brak podjęcia przez organ administracji państwowej czynności zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7,8,77 k.p.a. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżących dotyczących nałożenia obowiązku na właścicieli nieruchomości zamiast na Urząd Miasta S. jako zarządcę nieruchomości, wskazać należy, że ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w S. odstąpił od zarządu nieruchomością dnia [...] stycznia 2003r. powołując się na statut działalności zakładu budżetowego. Tym samym, organ prawidłowo ustalił, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wynikających ze złego stanu technicznego murowanych komórek gospodarczych na działce nr ewid. [...], położonej w S. przy ul. [...] należy nałożyć na zarządcę obiektu budowlanego, który zobowiązany jest do utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.