VII SA/Wa 106/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-06
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa mostu drewnianego o długości 14,90 m, nawet jeśli stanowi element koncepcji modernizacji stawów i jest zlokalizowany na terenie prywatnym, może być uznana za robotę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku jej braku, czy właściwe jest orzeczenie o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Budowa mostu drewnianego o długości 14,90 m, nawet jeśli stanowi element koncepcji modernizacji stawów i jest zlokalizowany na terenie prywatnym, stanowi robotę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia, a także nieprzedłożenie dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej, uzasadnia orzeczenie o nakazie rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Prace polegające na wybudowaniu nowego obiektu, nawet jeśli oparte na historycznym wzorze, nie mogą być uznane za prace restauratorskie w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków.Stan faktyczny
W sprawie skarżący M. Z. został zobowiązany do rozbiórki mostu drewnianego o długości 14,90 m, zlokalizowanego na jego działce, ponieważ został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor argumentował, że obiekt ten stanowi element małej architektury, służy rekreacji i jest pracą restauratorską, a nie budową. Organy administracji uznały, że obiekt o takich rozmiarach nie jest małą architekturą, a jego budowa stanowi samowolę budowlaną, która nie mogła zostać zalegalizowana z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki mostu drewnianego skargę oddala
VII SA/Wa 106/09
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. Z. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] września 2008 r., nakazująca M. Z. rozbiórkę mostu drewnianego o długości ok. 14,90 m, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości K., gm. B.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 17 października 2007 r. stwierdzono, że na działce nr ew. [...] w miejscowości K., gm. B. zlokalizowany jest m.in. most drewniany o długości ok. 14,90 m. Inwestorem obiektu jest M. Z. Przedstawiciel inwestora E. P. oświadczył, że inwestor nie posiada prawomocnego pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Przedstawił natomiast decyzje nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla firmy "Z." sp. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...], na budowę dwóch mostów drewnianych wraz z projektem technicznym. Most wykonano na przełomie marca i kwietnia 2007 r.
E. P. oświadczył, że mosty są elementami koncepcji modernizacji stawów. Ponadto przedmiotowe mosty stanowią elementy małej architektury, jako atrapa mostu służąca do rekreacji na połączonych wyspach. Nie są zlokalizowane w trasie ciągów komunikacyjnych i znajdują się na terenie prywatnym. Dodatkowo inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego mostu, gdyż uważa, że taka decyzja nie jest wymagana.
PINB w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego obiektu a także zobowiązał inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych przepisami dokumentów w celu przeprowadzenie legalizacji przedmiotowego obiektu.
W związku z faktem, iż inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2008 r. nakazał M. Z. rozbiórkę mostu drewnianego o długości ok. 14,90 m, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości K., gm. B.
M. Z. w ustawowym terminie złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem strony wstrzymanie prowadzenia robót i decyzja o rozbiórce jest błędna ponieważ mosty zlokalizowane są całkowicie na terenie prywatnym i nie są elementem ciągów komunikacyjnych. Stanowią wartość elementu ekspozycji krajobrazu. Spełniają rolę rekreacji w postaci cumowania łódek, spacerowania i jako łącznik pomiędzy wyspami. Wjazd na posesję znajduje się tak jak to było pierwotnie, od strony wschodniej posesji. Rozmiary mostu wynikają bezpośrednio z opracowanej koncepcji renowacji mostów pochodzących z XIX w. które zostały zniszczone na początku lat 70-tych ubiegłego stulecia.
Zdaniem strony organ naruszył art. 3 pkt 1 c i pkt 4 b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2036 ze zm.) poprzez arbitralne zakwalifikowanie obiektu małej architektury w postaci pomostu drewnianego (kładki) na prywatnym terenie bez możliwości przepływu ruchu, jako mostu drogowego dla ruchu publicznego będącego w gestii Dyrekcji Dróg i Mostów, którego realizacja niewątpliwie wymaga pozwolenia na budowę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił stanowiska strony i uznał, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana w oparciu o znowelizowany przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest prawidłowa.
Zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia przesłanki stosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem inwestor mimo nałożonego obowiązku nie dostarczył wymaganych dokumentów, tym samym legalizacja dokonanej samowoli stała się niemożliwa.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż obiekt ten jest obiektem małej architektury, gdyż ustawodawca wyraźnie wskazuje w treści przepisu art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, że mówiąc o obiekcie małej architektury chodzi o "niewielkie obiekty" takie jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W omawianym przypadku wybudowany most posiada dł. 14,90 m., tym samym obiekt o takich parametrach nie mieści się w pojęciu niewielkiego obiektu.
Skarżący M. Z. podniósł w skardze, że wykonane prace stanowiły ponad wszelką wątpliwość prace restauratorskie w rozumieniu przepisu art 3 ust. 2 pkt 7) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Zdaniem strony zakres tych prac polegających wyłącznie na odtworzeniu niektórych elementów mostu, w żadnym razie nie pozwala przyjąć, że stanowiły one "budowę", "przebudowę"," "montaż", remont ani "rozbiórkę" obiektu budowlanego. Tym samym brak było jakichkolwiek podstaw, do przyjęcia, że prace stanowiły roboty
budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7) ustawy Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/postanowień, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne jest, iż skarżący rozpoczął budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane (obowiązującym w dniu orzekania przez organ I instancji) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie niniejszej zostało ustalone, że przedmiotowy most skarżący wybudował bez wymaganego pozwolenia na budowę, co miało miejsce na przełomie marca i kwietnia 2007 r.
Inwestor nie przedłożył do organu I instancji dokumentów wymaganych do zalegalizowania samowoli budowlanej, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, których organ zażądał na mocy postanowienia z dnia 23 maja 2003 r. Tym samym legalizacja obiektu stała się niemożliwa.
Wobec powyższych ustaleń należy stwierdzić, że inwestor nie dopełnił warunku określonego w przepisie art. 28 Prawa budowlanego. Stosownie do przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
Skoro zatem inwestor nie dopełnił warunku określonego w przepisie art. 28 prawa budowlanego, PINB w S. zobligowany był orzec o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, bowiem działanie skarżącego wypełniło ustawowe przesłanki stosowania tego przepisu (wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ). Organ II instancji, tym samym, zasadnie utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd nie zgadza się z twierdzeniem, że budowa przedmiotowego mostu była tylko i wyłącznie pracą polegającą na odtworzeniu i mieści się tym samym w pojęciu prac restauratorskich (działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych działań) określonych w art. 3 ust 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162.1568 ze zm.) Zgodnie z powołaną definicją prace restauratorskie polegają jedynie na kosmetycznym uzupełnieniu danej substancji budowlanej (uzupełnienie lub odtworzenie jego części), bądź na odnowieniu lub podobnym działaniu mającym na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych obiektu. W żadnym wypadku nie polegają na wybudowaniu nowej budowli, czyjej odbudowaniu.
Z akt sprawy wynika, że inwestor pobudował zupełnie nowy obiekt. Pełnomocnik skarżącego podał do protokołu rozprawy z dnia 6 kwietna 2009 r., że w 1956 r. istniała cześć mostu, natomiast skarżący odbudował pozostałą część. Natomiast w zażaleniu z dnia 18 marca 2008 r. M. Z. podniósł, że mosty pochodzące z XIX w. zostały zniszczone na początku lat 70 - tych ubiegłego stulecia. Pozostały po nich wały ziemne, które ulegając dewastacji zasypały staw i cieki wodne zakrywając pozostałości konstrukcji. Wynika z tego, że inwestor faktycznie dokonał pobudowania nowego obiektu budowlanego, mosty nie były zatem odbudowane, nadbudowane czy przebudowane, lecz stanowiły całkowicie nowe budowle drewniane, a to rodzi obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Sąd nie kwestionuje okoliczności, iż koncepcja budowy mostu oparta była na XIX w. wzorze, który istniał w tym miejscu w tym wieku jednak ta okoliczność w świetle powyższych ustaleń nie ma prawnego znaczenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło