VII SA/Wa 1062/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-22

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu zawierającym wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", powinna zostać uchylona w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność tego fragmentu przepisu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę, oparta na przepisie Prawa budowlanego, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (w zakresie wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania"), podlega uchyleniu. Stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co w konsekwencji prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę placu zabaw, uznając go za samowolę budowlaną ze względu na brak wymaganego zgłoszenia. Organ odwoławczy argumentował, że legalizacja obiektu jest niemożliwa z powodu braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Inwestor wniósł skargę, kwestionując uznanie placu zabaw za miejsce publiczne oraz interpretację przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi Restauracji "[...]"Sp. j. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Restauracji "[...]"Sp. j. w [...] kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, w przedmiocie nakazania Restauracji "[...]" Sp. jawna w [...] rozbiórkę placu zabaw na dziedzińcu restauracji, usytuowanego i użytkowanego niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi. W uzasadnieniu organ odwoławczy ocenił nakaz rozbiórki jako prawidłowy, wskazując tylko na błędne uzasadnienie tego rozstrzygnięcia. Jak stwierdził organ II instancji, przedmiotowy plac zabaw jest zespołem obiektów małej architektury, którego budowa ze względu na usytuowanie w miejscu publicznym wymagała dokonania zgłoszenia (dostęp osób trzecich – powszechna dostępność, jakim jest restauracja decyduje o uznaniu, że jest to miejsce publiczne). Brak zgłoszenia tej budowy stanowiący o samowoli, uzasadniał podjęcie czynności w trybie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, celem zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Zważywszy jednak, że dla terenu na którym usytuowany jest plac zabaw nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a nikt nie występował o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, inwestor nie będzie mógł przedstawić ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego, decyzji o warunkach zabudowy, co uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a zatem nakaz rozbiórki jest zasadny. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor, domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 4 i art. 49 b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej plac zabaw przy restauracji nie jest miejscem publicznym, a tym samym jego budowa nie wymagała zgłoszenia. Nadto, aby legalizacja mogła być realną na terenach dla których brak jest planu miejscowego, koniecznym jest dopuszczenie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, co pozwoli na usunięcie braku takiej decyzji w toku postępowania prowadzonego z art. 48 Prawa budowlanego. Nie bez znaczenia, zdaniem skarżącej, jest tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. P 37/06, stwierdzający niezgodność z Konstytucją zapisu "w dniu wszczęcia postępowania". Stąd przyjęcie przez organ braku możliwości inwestora do przedstawienia decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia legalizacji, stanowi o błędnym zinterpretowaniu art. 49 b. Strona skarżąca wskazała przy tym, że wystąpiła już z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Podstawą wydanej przez organ decyzji był art. 49 b Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 tego przepisu właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem – gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia – w terminie 30 dni – między innymi – zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 21 września 2009 r., sygn. P 46/08, ogłoszonym w dniu 29 września 2009 r. (Dz. U. nr 160, poz. 1276) orzekł, że art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" jest niezgodny z Konstytucją. W świetle powyższego, powinnością Sądu było uchylenie kontrolowanej decyzji, gdyż jej podstawę materialnoprawną stanowił przepis wyrażający te same treści, które zostały zakwestionowane w/w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (podobnie wyrok (podobnie wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. I FSK 335/07). Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania. W związku z powyższym, ponownie rozpoznając sprawę, organy nadzoru budowlanego będą zobowiązane przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z zastosowaniem art. 49 b pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu wynikającym z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło