VII SA/Wa 1062/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-15

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił datę wybudowania obiektu i na tej podstawie wydał decyzję o nakazie rozbiórki budynku?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego dotyczącego daty wybudowania budynku, co jest kluczowe dla zastosowania właściwych przepisów prawa budowlanego. Wobec tego decyzja o nakazie rozbiórki została wydana z naruszeniem prawa i została uchylona, a jej wykonanie wstrzymano do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o legalizację budynku mieszkalno-gospodarczo-usługowego wybudowanego na działce nr [...]. Organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku, uznając, że budowa nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Skarżący podniósł, że budynek został wybudowany w 1994 r. i powinien być rozpatrywany na podstawie wcześniejszego prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły prawidłowo daty budowy i nie rozpatrzyły wszystkich dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII SA/Wa 1062/10 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118 ze zm.), wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu wszczętym w dniu [...] grudnia 2005 r na żądanie J. S., nakazał J. S. całkowitą rozbiórkę budynku mieszkalno-gospodarczo-usługowego (sklepu z częścią mieszkalną i magazynową) zrealizowanego na terenie działki nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa sprawa była rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego obu instancji i sąd administracyjny. W decyzji nr [...] uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...] września 2008 r, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał J. S., na podstawie art.37 ust. I pkt. I Prawa budowlanego z 1974 r., do całkowitej rozbiórki wymienionego na wstępie obiektu, organ odwoławczy zarzucił, iż w toku prowadzonego postępowania organ powiatowy nie ustalił jednoznacznie daty powstania obiektu, która ma znaczenie dla zastosowania właściwego planu zagospodarowania przestrzennego. Sprawę należy rozpoznać w oparciu o plan obwiązujący w czasie zakończenia robót. Organ wojewódzki nie podzielił też poglądu, że wszelkie wątpliwości w sprawie należy rozstrzygać na korzyść strony "oskarżonej", albowiem procedura administracyjna nie zna takiego terminu. W związku z powyższym rozpatrując sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w oparciu o oświadczenie złożone do protokołu przez J. S., uznał, że budowa nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., tj. przed wejściem w życie Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Z tego względu sprawę rozpoznał w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118zezm.). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. nałożył na J. S., na podstawie art.48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego, obowiązek wstrzymania robót budowlanych oraz przedstawienia w inspektoracie, dokumentów umożliwiających legalizację zaistniałej samowoli budowlanej: Zobowiązany nie wykonał tego obowiązku wobec czego organ zastosował art. 48 § 1 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że w związku z wnioskiem J. S. z dnia [...].12.2005 r o sprawdzenie czy J. S. wybudował przedmiotowy obiekt legalnie zostały w dniu [...] lutego 2006 r przeprowadzone czynności kontrolne. Następnie w dniu [...] maja 2006 r J. S. złożył wniosek o legalizację przedmiotowego budynku z jednoczesnym wydaniem pozwolenia na jego użytkowanie załączając do wniosku inwentaryzację budowlaną budynku. W trakcie ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu 8 września 2006 r ustalono, że jedna połowa budynku użytkowana jest jako sklep spożywczo -przemysłowy, a druga połowa jako część mieszkalna. Według oświadczenia inwestora budowa obiektu ( stan surowy ) zakończna została w październiku 1994 r, a do chwili obecnej trwają prace wykończeniowe. Stwierdzono brak inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz niezgodność złożonej przez inwestora dokumentacji budowlanej w zakresie powierzchni zabudowy i kubatury obiektu. Decyzją z dnia [...].10.2006 r, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]02.2007 r, Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r, sygn.akt. VII S.A./Wa 658/07 uchylił obie decyzje. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r, Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte w dniu [...] maja 2006 r z wniosku J. S. i decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r, Nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r, Nr [...] oraz decyzją z dnia [...] września 2008 r, Nr [...] nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku, a organ odwoławczy decyzjami z dnia [...] listopada 2008 r, Nr [...] i Nr [...] uchylił obie decyzje przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...].10.2009r, Nr [...] wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył obowiązek przedstawienia odpowiedniej dokumentacji celem legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Inwestor nie przedłożył wymaganej dokumentacji w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zaskarżoną decyzją orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego omawianej sprawy. Z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, organ powiatowy dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z analizy tej wynikało, że zrealizowany obiekt spełnia warunki zastosowania procedury legalizacyjnej. W związku, z czym organ pierwszej instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej. Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku dlatego wydanie nakazu rozbiórki jest w pełni uzasadnione. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie odpowiadają dokumentom wymaganym przy legalizacji samowoli budowlanej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zalegalizowanie budynku bez wnoszenia opłaty legalizacyjnej oraz dopuszczenie budynku do użytkowania. W uzasadnieniu podniósł, że organ nie wykonał zaleceń wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnyego w Warszawie z dnia 28 listopada 2007 r, sygn.akt. VII S.A./Wa 658/07. Zdaniem skarżącego organ wydał decyzję na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy stosując wadliwe przepisy Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja niezbicie świadczy, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1994 r dlatego sprawa powinna być rozpoznawana na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podstawowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2007 r, sygn.akt. VII S.A./Wa 658/07. Wskazanym wyrokiem uchylona została wcześniejsza decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r, Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-gospodarczo-usługowego (sklepu z częścią mieszkalną i magazynową). Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż " Jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, równolegle do postępowania zainicjowanego przez skarżącego, organ wszczął odrębne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na wniosek innej osoby. W sytuacji, gdy skarżący złożył zarówno wniosek o legalizację obiektu budowlanego, a w skutku o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie, to wniosek ten dotyczył prowadzonego już postępowania w tej samej sprawie, a zatem powinien zostać rozpoznany w ramach wcześniej wszczętego postępowania". Stosując się do wytycznych Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prawidłowo rozpoznał wniosek skarżącego o legalizację samowoli budowlanej w ramach wcześniej wszczętego postępowania z wniosku J. S. Jednakże organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do oceny prawnej z której wynika, że " organy nadzoru budowlanego nie ustaliły daty wybudowania przedmiotowego obiektu. Sąd wskazał, że " Określenie daty wzniesienia budynku ma podstawowe znaczenie w sprawie jego legalizacji, bowiem w przypadku zakończenia budowy w 1994 r, co podnosi skarżący, w postępowaniu nie będzie mieć zastosowania przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane, lecz w stosunku do takiego obiektu należy zastosować przepisy dotychczasowe, zgodnie z art. 103 ustawy Prawo budowlane, a więc przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r Prawo budowlane". W rozpoznawanej sprawie zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], iż budowa przedmiotowego budynku nie została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. tj przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Zdaniem organów powyższe ustalenie daty budowy wynika z oświadczenia inwestora Janusza Strzyga złożonego do protokołu oględzin ( str 2 uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej). W ocenie Sądu ustalenia organów dotyczące daty budowy przedmiotowego budynku nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w toku całego postępowania administracyjnego podnosił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1994 r. Oświadczenie skarżącego, że budynek został pobudowany w 1994 r bez pozwolenia na budowę znajduje się w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2006 r i w dniu [...] października 2006 r oraz we wniosku o legalizację z dnia [...] maja 2006 r. Ponadto w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].10.2006 r, Nr [...] odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu skarżący zarzucał organowi błędnie ustaloną datę budowy podnosząc, iż budynek został wybudowany w 1994 r co potwierdzić miały zeznania zgłaszanego świadka, który realizował budowę. W odwołaniu skarżący podważał również ustalenie daty budowy przedmiotowego obiektu poczynione przez organ na podstawie aktu notarialnego darowizny działki sporządzonego w dniu [...] Iutego1995 r. Ze wskazanych wyżej oświadczeń skarżącego wynika więc, że datą budowy był rok 1994. Organy nie wyjaśniły na podstawie jakiego oświadczenia skarżącego przyjęły, iż budowa przedmiotowego budynku nie została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy odnośnie daty wybudowania przedmiotowego obiektu. Organy w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Przede wszystkim organy nie odniosły się do oświadczeń skarżącego dotyczących daty budowy oraz nie ustosunkowały się do wyjaśnień ojca skarżącego złożonych do protokołu w dniu 6 listopada 2006 r. Ustalając datę budowy przedmiotowego obiektu organy powinny przeprowadzić dowód z zeznań zgłaszanego przez skarżącego świadka, co wynika z odwołania skarżącego z dnia 23 10.2006 r ( karta 29 akt administracyjnych ). Przy ustaleniu daty budowy organy powinny mieć na uwadze treść aktu notarialnego przekazującego skarżącemu działkę na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt. Obowiązkiem organów jest także odniesienie się do zarzutu, iż " akt darowizny został sporządzony na podstawie mapy geodezyjnej sporządzonej 12 maja 1994 r i zatwierdzonej w dniu 18 maja 1994 r oraz, że okres ponad półroczny był wystarczający aby do końca 1994 r wznieść kilka podobnych inwestycji". Stroną aktu notarialnego była również M. E. C. dlatego organ winien rozważyć możliwość jej przesłuchania w charakterze świadka na okoliczność daty budowy przedmiotowego budynku. Dopiero dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy ( daty budowy ) pozwoli organowi zastosować właściwe przepisy prawa budowlanego i wydać decyzję o przekonywującej treści. Z tych przyczyn Sąd na na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz z późn zm ) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło