VII SA/Wa 1063/09

WyrokWSA w Warszawie2010-10-05

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, zatwierdzająca projekt budowlany sytuujący budynek w odległości mniejszej niż wymagana od granicy działki sąsiedniej, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która zatwierdza projekt budowlany sytuujący budynek w odległości mniejszej niż wymagana od granicy działki sąsiedniej, stanowi rażące naruszenie przepisów techniczno-budowlanych i jako taka podlega stwierdzeniu nieważności. Dla oceny legalności decyzji o pozwoleniu na budowę istotna jest odległość przewidziana w projekcie budowlanym, a nie odległość faktycznie istniejąca między budynkami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 1990 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. W toku postępowania ustalono, że projektowany budynek został usytuowany w odległości 2,3m od granicy działki skarżących, co stanowiło naruszenie § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Skarżąca zarzuciła nieobiektywność decyzji i mataczenie w sprawie samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę B.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 1990 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] lipca 1990r,. znak [...], udzielił R.K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. W odniesieniu do tej decyzji, w związku z wnioskiem m.in. B.G. z dnia [...] lutego 2002r., wszczęto postępowanie nieważnościowe. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1828/03 uchylono decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Po ww. wyroku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. znak [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003r., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przed organem pierwszej instancji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., znak [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1990r,. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1549/05, uchylono decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w toku postępowania nieważnościowego błędnie uznano, iż projektowany obiekt spełnia wymogi zawarte w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17 poz. 62). Sąd podkreślił, że nie kwestionuje odległości 8m istniejącej rzeczywiście między budynkami, ale dla zastosowania ww. przepisu rozporządzenia konieczne jest aby obiekt na sąsiedniej działce został usytuowany w odległości co najmniej 4m od granicy. Skoro na działce sąsiedniej był budynek w odległości 3m od granicy to nowoprojektowany budynek powinien się znajdować w odległości większej niż 4m i tym samym decyzja o pozwoleniu na budowę narusza § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. Dla legalności decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma znaczenia ustalona odległość rzeczywista między budynkami. Istotna jest odległość zaprojektowana w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie istniejąca w terenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006r, znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1459/05, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1990 r. W uzasadnieniu organ przytoczył wytyczne Sądu i wskazał, że z załączonego planu realizacyjnego działki nr [...], położonej przy ul. [...] w [...] wynika, że sporny budynek został usytuowany w odległości 2,3m od granicy działki skarżących i ok. 17,6m od ul. [...], ok. 8m od budynku mieszkalnego skarżących, i ok. 3,8m od granicy działki. W ocenie organu z powyższego jednoznacznie wynika, że zatwierdzenie planu realizacyjnego z takim usytuowaniem budynku mieszkalnego na działce nr [...] stanowi rażące naruszenie § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, co z kolei stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) orzeczenie Sądu wiąże organ. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. wniosła B.G. Podniosła, że zaskarżona decyzja jest nieobiektywna i nie zgadza się z jej uzasadnieniem. Uzyskane przez inwestora pozwolenie na budowę pozwoliło mu wykonać inwestycję w znacznej rozbieżności od zatwierdzonej dokumentacji. Zgłaszana samowola była mataczona i nie wyjaśniana. Skarżąca stwierdziła, że nie wyraża zgody na ponowne 10 - letnie wyjaśnianie sprawy przez Powiatowego Inspektora, który rażąco naruszał prawo budowlane. To Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest jednostką nadzorującą przestrzeganie prawa i to on powinien do końca zająć się sprawą. Wniosła o "zatwierdzenie klauzuli o wykonalności jej żądań". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do uregulowania art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Powyższa zasada ma szczególnie istotne odniesienie w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie przedstawione zostały już wskazania tutejszego Sądu do dalszego postępowania. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że odpowiada ona przepisom prawa. Zapadła z uwzględnieniem wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1549/05. Postępowanie nieważnościowe prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania jego celem nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.. O rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98). Jak wskazał organ, w zaskarżonej decyzji, pozwoleniem na budowę z dnia [...] lipca 1990 r. zatwierdzono projekt budowlany, zgodnie z którym sporny budynek został usytuowany w odległości 2,3m od granicy działki skarżących. Tymczasem w myśl § 12 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, 1) budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. 2) Odległość ta może być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8m. Na działce sąsiedniej w stosunku do działki inwestora, był budynek w odległości 3m od granicy, zatem nowoprojektowany budynek powinien się znajdować w odległości większej niż 4m i tym samym decyzja o pozwoleniu na budowę narusza w sposób oczywisty, rażący § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. W nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślić należy, że dla oceny legalności decyzji pozwolenia na budowę nie ma znaczenia ustalona odległość między budynkami - istniejąca na gruncie, aktualna i rzeczywista. Istotna jest odległość przewidziana w projekcie budowlanym, stanowiącym integralną część decyzji, która jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym. Podobnie bezprzedmiotowe są zarzuty skargi, co do obowiązku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do badania w tym postępowaniu odstępstw inwestora od projektu zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Niniejsze postępowanie nieważnosciowe miało na celu ocenę wadliwości, w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 k.p.a., decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie kontrolę faktycznej realizacji inwestycji na gruncie i ewentualnych odstępstw inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło