VII SA/Wa 1063/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3 351,84 zł. Mąż wnioskodawczyni otrzymuje dodatek pielęgnacyjny zawarty w ww. kwocie. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi z 1947-48 r. wg oświadczenia, dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi wysokie koszty związane z wielością spraw prowadzonych w sądach z tego powodu nie ma możliwości zgromadzenia oszczędności. Ponosi koszty związane z kserowaniem dokumentów, przesyłkami pocztowymi, rozmowami telefonicznymi i zakupem materiałów piśmienniczych oraz literatury prawnej. Wzrosły koszty energii elektrycznej, papieru, tuszu i naprawy komputera. Podniosła, że są z mężem osobami schorowanymi (II grupa inwalidzka) oraz, że w ostatnim okresie przeszła zawał serca, co obecnie wiąże się ze zwiększonymi wydatkami na leki (w maju na kwotę 936,50 zł.). Z tego względu zmuszona była pożyczyć od sąsiadki 1200 zł. Z bieżących dochodów nie jest w stanie zaoszczędzić żadnych środków. Korzysta z odpłatnej pomocy osób trzecich przy niektórych cięższych pracach fizycznych. Wskazała, że z posiadanych nieruchomości wiejskich nie czerpie pożytków. Dom na wsi nie jest przystosowany do użytkowania. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu kwietniu br. jakie strona wskazała, to: telefon 34,50 zł., leki ok. 936,50 zł., akcesoria medyczne 40 zł., okulary 220 zł., usługi pocztowe ok. 30 zł., opłaty bankowe ok. 12 zł., kredyt 1610 zł., życie i środki czystości, drobne art. odzieżowe 1350 zł., ubezpieczenia i składki 66,57 zł. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany, dwie działki. Dochód z którego się utrzymuje wraz z mężem to 3 351,84 zł. Oceny sytuacji materialnej strony nie zmienia fakt kłopotów zdrowotnych jakie w ostatnim okresie dotknęły wnioskodawczynię. Należy również nadmienić, że wnioskodawczyni wskazuje okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy, które nie są związane z koniecznymi wydatkami (wzrost wydatków na papier, tusz), czy incydentalnymi wydatkami (naprawa komputera). Podnoszenie, że wnioskodawczyni ponosi wysokie koszty związane z kserowaniem dokumentów, przesyłkami pocztowymi, rozmowami telefonicznymi, zakupem materiałów piśmienniczych, literatury prawnej, papieru, tuszu i napraw komputera wskazuje, że wnioskodawczyni ponosi szereg wydatków nie związanych z utrzymaniem koniecznym. W tym kontekście nawet zwiększenie wydatków na leki nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy skoro ww. wydatki trudno określić jako konieczne. Wnioskodawczyni powinna przede wszystkim poszukać w pierwszej kolejności oszczędności we własnym zakresie, a dopiero gdy te nie okażą się wystarczające szukać pomocy poprzez składanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z danych zawartych w formularzu PPF nie przedstawia się obraz wnioskodawczyni jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.