VII SA/Wa 1065/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. G. i Z. M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. odmawiającą, na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), R. G. i Z. G. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany nr [...], pt. "Rozbudowa cmentarza [...] w [...] -Zadanie 3 - Zbiornik retencyjny [...]" i udzielającej Gminie Miasta [...], pozwolenia na budowę dla zadania pn. Rozbudowa cmentarza [...] w [...] -Zadanie 3 - Zbiornik retencyjny [...], na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] -obr. ewid. [...] w jednostce ewid. [...]. R. Z. G.i i Z. M. G. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uzasadnili faktem złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości z przeznaczeniem na ogródki działkowe. We wniosku stwierdzili, że wystarczającym powodem do unieważnienia tej decyzji jest sam fakt jej wydania z rażącym naruszeniem prawa ponieważ cała ta inwestycja ma być zlokalizowana na gruntach uprzednio wywłaszczonych pod ogródki działkowe (zał. Nr 2). Zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o Gospodarce nieruchomościami art. 136 pkt. 1 "nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu" następne punkty szczegółowo opisują procedurę postępowania w razie podjęcia zamiaru użycia gruntów na inny cel. Wnioskujący nigdy nie zostali powiadomieni o zamiarze użycia tych gruntów na inny cel, niż pod które były przeznaczone tj. ogrody działkowe. Dnia 14 sierpnia 2007 r. złożyli wniosek o zwrot tych nieruchomości Z załączonego przez skarżących postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], wyłączającego Prezydenta Miasta [...] od załatwiania wniosku R. Z. G. i Z. M. G. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynika, że wniosek dotyczy m.in. działek nr [...],[...] i [...], objętych decyzją Wojewody [...] o pozwoleniu na budowę. Zarówno z ww. postanowienia, jak i z oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane wynika, że właścicielem działki nr [...]jest Gmina Miasta [...], działki nr [...]- M. H. E. i A. E. E., a działki nr [...]- M. E. Uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że stosownie do art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z treścią art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako, interes prawny". Zatem czy danemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Organ wskazał, iż R. Z. G. i Z. M. G. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uzasadniali faktem złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości z przeznaczeniem na ogródki działkowe. Z załączonego przez skarżących postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], wyłączającego Prezydenta Miasta [...] od załatwiania wniosku R. Z. G. i Zygmunta M. G. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynika, że wniosek dotyczy m.in. działek nr [...],[...] i [...], objętych decyzją Wojewody [...] o pozwoleniu na budowę. Zarówno z ww. postanowienia, jak i z oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane wynika, że właścicielem działki nr [...] jest Gmina Miasta [...], działki nr [...] - M. H. E. i A. E. E., a działki nr [...]- M. E.. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że R. Z. G. oraz Z. M. G. nie są stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], znak: [...]. Okoliczność kwestionowania przez Wnioskodawców wywłaszczenia nieruchomości oraz złożenie przez nich wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, nie stanowiło o ich interesie prawnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. W skardze skierowanej do Sądu R. G. i Z. G. podtrzymali argumentację wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody podkreślając, że wniosek o zwrot nieruchomości złożyli w dniu 14 sierpnia 2007 r., a decyzją została wydana [...] lipca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Ocena Sądu Administracyjnego ogranicza się w niniejszej sprawie do zbadania kwestii czy skarżący posiadają legitymację procesową w niniejszej sprawie, nie badając, o co wnoszą skarżący, merytorycznych zarzutów tak skargi, jak i odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i w tym kontekście skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego status strony postępowania administracyjnego wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiającego prawa lub obowiązki. Stroną postępowania jest bowiem tylko ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r. potwierdzonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r. sygn. OPS 11/99 (ONSA 2000/1/6), kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego (w niniejszej sprawie do Prawa budowlanego). Interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, oznacza w istocie rzeczy występowanie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków konkretnego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której może nastąpić ich konkretyzacja. Związek ten musi być bezpośredni tzn., że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej danego podmiotu. Zatem, przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa, przysługuje podmiotowi, który zgłasza właściwemu organowi administracji publicznej żądania dotyczące jego interesu prawnego, opartego na przepisach prawa materialnego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 z późn zm.), stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, iż właścicielem gruntu obecnie jest Gmina [...] W sprawie bezsporne jest również, że skarżący nie mają aktualnie żadnego tytułu prawno-rzeczowego do gruntu. Fakt ten został ustalony w toku dotychczasowego postępowania. Natomiast skarżący wywodzą swój interes prawny z możliwości dochodzenia roszczeń z art. 136 ustawy o gospodarce gruntami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (DZ. U. z 2004r. nr 261 poz.2603). W związku z powyższym podkreślić trzeba, że takie roszczenie, mające charakter przyszły i niepewny nie daje podstaw do twierdzenia, że skarżący uzyskają tytuł prawno-rzeczowego do nieruchomości, a z samego istnienia takiego roszczenia, a nawet toczącego się postępowania cywilnego nie można wywodzić istnienia interesu prawnego skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrażał w wielu orzeczeniach pogląd, że mieć interes prawny w sprawie znaczy to samo co wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać ochrony. O tym, czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje norma prawa, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki (vide wyroki NSA z 13 marca 2001 r., I SA 2312/99, LEX nr 78956, z 1 sierpnia 2001 r., I SA 72/00 i z 12 lutego 2002 r., V SA 1123/01). Roszczenie to jednak w rozumieniu art. 28 Kpa nie jest interesem prawnym, a tylko faktycznym. Może ono przy tym być dochodzone tylko w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym (vide wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SA 1705/98, LEX nr 48524). W sytuacji zaś gdy skarżący nie posiadają żadnych praw do nieruchomości stwierdzić należy, że nie mają oni uprawnień do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym dot. pozwolenia na budowę. Prawidłowo więc organ odmówił skarżącym legitymacji do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.