VII SA/Wa 1065/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-08

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane wzniesione na podstawie zgłoszenia, do którego organ wniósł sprzeciw, a następnie wniesiono odwołanie, mogą zostać uznane za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, zwłaszcza gdy są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniesienie sprzeciwu przez organ do zgłoszenia zamiaru budowy pozbawia inwestora uprawnienia do podjęcia robót budowlanych, nawet jeśli wniesiono odwołanie od decyzji o sprzeciwie. Obiekty budowlane wzniesione w takiej sytuacji stanowią samowolę budowlaną. Ponadto, jeśli samowola budowlana jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie podlega legalizacji i obligatoryjnie podlega nakazowi rozbiórki. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję o nakazie rozbiórki za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektów budowlanych (kontenerów, zadaszeń) wzniesionych na działce przez T. R. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając obiekty za samowolę budowlaną, która nie podlega legalizacji ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej nakazu rozbiórki. T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją nr – [...] z dnia [...]lutego 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane( Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 – ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 – ze zm), nakazał T. R. dokonanie rozbiórki obiektów budowlanych wbudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce o nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. Z. w W., stanowiących bazar handlowy, tj: 1. 17 szt. kontenerów stalowych o wymiarach 6,0 × 2,4m wysokości 2,5; 2. obiektu budowlanego o wymiarach 5,45 ×5,65m z trzema ścianami, wykonanego z blachy; 3. zadaszenia o wymiarach 3,0 ×6,0 m wykonanego z blachy stalowej wraz z konstrukcją metalową wspartą na kontenerach, 4. zadaszenia o wymiarach 12,0 × 16,45m wykonanego z blachy stalowej wraz z konstrukcją drewnianą na której je ułożono; 5. obiektu budowlanego o wymiarach 13,60×1,0m i wysokości 2,30 m z trzema ścianami z blachy i dachem z tworzywa przeźroczystego ułożonym na konstrukcji metalowej; 6. zadaszenia o wymiarach 5,5× 5,65m w kształcie kolebkowym wykonanego z przeźroczystego tworzywa wraz z konstrukcją stalową; 7. trzech dwuspadowych zadaszeń o szerokości 4,0m, 3,75m,4,0m i długości 34,0m(każdego z nich) oraz dwóch zadaszeń jednospadowych o szerokości 2,15 i 2,20m i długości 34,0m(każdego z ich) – wykonanych z tworzywa sztucznego wraz z konstrukcja metalową; 8. zadaszenia o wymiarze 6,20 × 5,0m z tworzywa przeźroczystego, wykonanego nad bramą wjazdową na nieruchomość od strony budynku dworca PKP W.wraz z konstrukcją metalową; 9. dwóch zadaszeń o wymiarze 6,0m × 2,0m tworzywa przeźroczystego wykonanych po obu stronach bramy wjazdowej na nieruchomość od strony budynku dworca PKP W. wraz z konstrukcją metalową; 10. zadaszenia jednospadowego o wymiarze 10,20 × 5,50m z tworzywa przeźroczystego wraz z konstrukcją stalową; 11. obiektu budowlanego o wymiarach 2,85× 2,50m ze ścianami z blachy stalowej i dachem z przeźroczystego tworzywa. Jednocześnie określono, że rozbiórkę należy wykonać w terminie dwóch miesięcy od dnia uostatecznienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniach 17 sierpnia 2011r. i 31 stycznia 2012r. przeprowadził oględziny na działce nr [...] przy ul. Z. w W. i ustalił, że znajdują się tam obiekty budowlane przeznaczone do prowadzenia w nich działalności handlowej. W toku postępowania ustalono, że decyzją z dnia [...] czerwca 1995r., Naczelnik Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...] udzielił pozwolenia na budowę zespołu mii-hurtowni na działce nr ew. [...] (obecnie działka nr [...]) na czas określony do dnia 31 maja 1998r. Z posiadanych dokumentów wynika, że obiekty te zostały rozebrane z wyjątkiem kontenera pełniącego funkcję biurowo- socjalną o wymiarach 4,5×7m. Jednakże i ten obiekt, zdaniem organu, został rozebrany i wybudowany na nowo. Następnie inwestor T. R.w dniu 11 czerwca 2010r. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy na tej działce 15 sztuk kontenerów stalowych na okres 120 dni. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. wniósł sprzeciw do tego zgłoszenia. Inwestor wniósł odwołanie od decyzji wnoszącej sprzeciw, które nie zostało jeszcze rozpoznane. Ustaliwszy dokonanie samowoli budowlanej organ powiatowy stwierdził brak podstaw do rozpoczęcia procedury legalizacyjnej, gdyż wymienione obiekty budowlane są niezgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Dworca [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady [...]z dnia [...] października 2010r. opublikowaną w Dz. U. [...]. nr [...]z dnia [...]grudnia 2010r. poz. [...]. Zgodnie z planem zagospodarowania działka znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...] o przeznaczeniu pod komunikację tramwajową oraz usługi handlu i biur oraz teren inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym – teren obiektów i urządzeń transportu publicznego, oraz na terenie oznaczonym symbolem 2KDD – teren ulic (dróg publicznych), teren inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym – droga publiczna. Rozdział 13 § 16 planu dopuszcza dotychczasowe użytkowanie terenów do czasu ich zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, natomiast na terenie [...] zakazuje się tymczasowego zagospodarowania. Powyższe zapisy planu oznaczają, że usytuowanie ww. obiektów na działce nr [...] narusza art. 48 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane, co uniemożliwia ich legalizacje. Decyzją z dnia [...] marca 2012r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania T. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wyznaczonego do całkowitej rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce o nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. Z. w W. na cele handlu ( bazar handlowy), w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie zalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wyjaśnił, że zgłoszenie z dnia 11 czerwca 2010r. dotyczące zamiaru budowy 15 sztuk kontenerów stalowych na działce [...] przy ul. Z. w W. jest nieskuteczne, gdyż został wniesiony sprzeciw ( decyzja z dnia [...] czerwca 2010r.) co oznacza, że inwestor nie mógł przystąpić do budowy. Bez znaczenia pozostaje natomiast wniesienie odwołania od tej decyzji. Wskazał nadto, że obecnie na działce nie ma obiektów budowlanych, które wybudowano zgodnie z prawem budowlanym. Zrealizowana samowola budowlana nie podlega legalizacji, gdyż sprzeczna jest z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł T. R.. Decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art.29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i brak oceny czy skarżący powinien uzyskać pozwolenie na budowę już wybudowanych przez niego 15sztuk kontenerów stalowych wymiarach 6,0m × 2,4m i wysokości 2,5m z zamiarem ich postawienia na okres 120 dni, w sytuacji gdy kontenery te nadal stoją, a zamiar ich wybudowania na okres 120 dni został zgłoszony do właściwego organu ( Prezydenta [...]). Organ wniósł sprzeciw trybie art.30 ust.6 pkt 2 Prawa budowlanego, na który skarżący wniósł odwołanie do Wojewody [...], które do dnia dzisiejszego nie zostało rozpatrzone; b) naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust.2 Prawa budowlanego, gdyż kontenery są tymczasowymi obiektami budowlanymi niepołączonymi trwale z gruntem i nie wymagają pozwolenia na budowę; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na ustaleniu w oparciu o niedokładny pomiarach, że wniesione przez niego trzy kontenery pełniące funkcje biurowo-socjalną mają wymiary 6,0m na 4,8m, co doprowadziło do uznania ich za samowolę budowlana, podczas gdy w rzeczywistości maja one wymiary zgodne z pozwoleniem na budowę nr [...] wydanym przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...], zgodnie z którym zezwolono na budowę pawilonów biurowo – socjalnych o wymiarach 4,5m× 7,0m, a zatem nie stanowią one samowoli budowlanej i nie można nakazać ich rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sad stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga podlega oddaleniu, Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę chyba, że możliwa jest legalizacja obiektu z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 48 ust.2 ustawy. Oznacza to, że rozpoznający sprawę organ w pierwszej kolejności bada powstałą samowolę pod kątem możliwości jej legalizacji, a w zależności od wyniku poczynionych ustaleń bądź to wstrzymuje prowadzenie robót (gdy budowa nie została jeszcze zakończona) i nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację obiektu, bądź też, w razie stwierdzenia, że legalizacja nie jest możliwa nakazuje rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy wdrożenie procedury mogącej doprowadzić do legalizacji obiektu wymaga stwierdzenia przez organ, iż dokonana samowolnie budowa: 1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowach i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. nie narusza przepisów, w tym techniczno–budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W razie potwierdzenia przez organ powyższych okoliczności wstrzymuje on postanowieniem prowadzenie robót budowlanych nakładając jednocześnie określone obowiązki, których spełnienie daje podstawę do legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Jeśli natomiast legalizacja nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 48 ust. 2 ustawy obwarowania wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane maja charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, ale zobligowany do wydania nakazu rozbiórki( por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 1999r, sygn. akt IV SA 69/97, LEX nr 46680). Analogicznie, z mocy art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, organ zobligowany jest do orzeczenia nakazu rozbiórki w razie niespełnienia przez inwestora, w wyznaczonym terminie obowiązków, nałożonych wskazanym wyżej postanowieniem. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji nakazującej rozbiórkę wskazanych obiektów budowlanych miało ustalenie organu, że wybudowanie bez pozwolenia na budowę obiekty naruszają przepisy prawa ustalające zagospodarowanie przestrzenne danego terenu. Z akt postępowania wynika, że działka nr [...] z obrębu [...] przy ul. Z. w W. objęta jest planem zagospodarowania przestrzennego rejonu Dworca [...] uchwalonymi uchwała Rady [...] z dnia [...] października 2010r. Na terenie tym dopuszcza się dotychczasowe użytkowanie do czasu zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, z jednoczesnym zakazem tymczasowego zagospodarowania. W ocenie Sądu organ niewadliwie zinterpretował zapisy planu wskazując na brak możliwości legalizacji wniesionych przez skarżącego obiektów budowanych i w konsekwencji nakazanie ich rozbiórki. W sprawie niesporne jest, że skarżący dokonał w dniu 11 czerwca 2010r. zgłoszenia zamiaru budowy 15 sztuk kontenerów na działce przy ul. Z.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. Prezydent [...] wniósł sprzeciw do powyższego zgłoszenia. Wniesienie sprzeciwu pozbawia inwestora uprawnienia do podjęcia robót budowlanych. Bez znaczenia przy tym jest fakt złożenia odwołania od decyzji wnoszącej sprzeciw. Tym samym bezzasadne jest twierdzenie skarżącego dotyczące legalności wybudowanego w oparciu o powyższe zgłoszenie obiektów budowlanych. Nietrafny jest także zarzut dotyczący bezpodstawnego nakazania rozbiórki trzech kontenerów pełniących funkcję biurowo-socjalną, które, jak wskazuje skarżący, wybudowane zostały w oparciu o decyzję z dnia [...] czerwca 1995r. Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...]. Decyzją tą udzielono pozwolenia na budowę zespołu mini-hurtowni na działce nr ew. [...] (obecnie działka nr ew. [...]) na okres czasowy, tj. do dnia 31 maja 1998r. Udzielenie pozwolenia na wybudowanie obiektu budowlanego na określony czas oznacza, że po jego upływie inwestor ma obowiązek je rozebrać ( bez dodatkowych wezwań i decyzji organu administracyjnego). Zważywszy na powyższe Sąd uznał, iż podniesione zarzuty nie mogą doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji . Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło