VII SA/Wa 1068/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013r. , znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o nakazie rozbiórki postanawia: 1) przyznać D. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, 2) ustanowić adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 24 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy D. M., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. Podał, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę z wysokości 3.150,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że nie stać go na ponoszenie kosztów sądowych, gdyż obecnie nie pracuje natomiast małżonka pracuje na czas określony. Wskazał, że posiada dom o pow. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,35 ha. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 4 lipca 2013r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi z małżonką miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego ( zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych, itp.), - czy wnioskodawca jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak należało podać jakie i jaki uzyskuje z nich dochód, - czy wnioskodawca lub małżonka posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo ubezpieczenie, naprawy), - czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 25 lipca 2013 r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia na powyższe. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w formularzu stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. Podał, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę z wysokości 3.150,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca zakreślił w formularzu, że posiada dom o pow. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,35 ha. W nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. (data wpływu do Sądu) wnioskodawca wskazał, że ponosi następujące koszty tj. opłatę za energię w wysokości 200,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 100, 00 złotych, opłatę za telefon, internet 120,00 złotych, ubezpieczenie KRUS 375,00 złotych ( kwartalnie). Podał, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza z rodziną ok. 1300,00-1500,00 złotych. Dodał także, że małżonka ponosi koszty związane z dojazdem do pracy – około 350,00 złotych. Skarżący oświadczył, że nie posiada gospodarstwa, posiada jedynie niewielką nieruchomość o pow. 0,35 ha. Nie posiada z żoną żadnych oszczędności pieniężnych. Wyjaśnił, że do kwietnia 2013 r. prowadził działalność gospodarczą, jednakże zaprzestał jej prowadzenia, gdyż ostatnio nie przynosiła dochodów. Obecnie nie podejmuje żadnych prac z powodu braku klientów i pracy. Skarżący podał, że wspólnie z małżonką posiadają samochód osobowy [...]. i [...]. Wnioskodawca wskazał, że pierwszy samochód jest mało użytkowany, na paliwo miesięcznie wydają ok. 70,00 złotych, natomiast koszty utrzymania drugiego tj. (paliwo, ubezpieczenie) wynoszą około 350,00 złotych miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawca wraz z czteroosobową rodziną, ponoszone wydatki oraz fakt, iż nie uzyskuje obecnie dochodów uznano nie jest on w stanie ponosić w całości kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny uzyskiwany przez małżonkę wnioskodawcy w wysokości 3.150,00 złotych stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca, którego małżonka uzyskuje stałe dochody miesięczne powinien partycypować w kosztach sądowych. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, który przy pomocy małżonki będzie w stanie ponieść je samodzielnie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.