VII SA/Wa 107/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie ( WSA, As. WSA Bożena Więch – Baranowska, Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. R. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał M. R. pozwolenie na budowę pawilonu handlowego na okres czasowy na działce o nr [...] w obrębie [...] położonej na ulicy K. w W. Organ stwierdził, iż projekt budowlany jest zgodny z warunkami decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedłożył decyzję Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] października 2002r. nr [...], zezwalającą na zajęcie pasa drogowego na okres od 1 grudnia 2002r. do 1 grudnia 2003r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło P. [...]. N. zarzuciło organowi pominięcie go w prowadzonym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę oraz niezgodność decyzji z przepisami określającymi zachowanie minimalnej odległości inwestycji od ogrodzenia gruntu sąsiedniego, minimalnej odległości od słupa trakcji elektrycznej i studzienki kanalizacyjnej oraz zawężenie drogi dla pieszych. Odwołujący wskazał, iż usytuowanie inwestycji ograniczy widoczność przy wjeździe i wyjeździe pojazdami przystosowanymi dla osób niepełnosprawnych. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ wskazał, iż w dacie orzekania przez organ odwoławczy wygasła decyzja Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] października 2002r., co oznacza, iż inwestor nie dysponuje prawem do gruntu na cele budowlane. Ponadto przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien uwzględnić zarzuty odwołującego się N., w tym zbadać zgodność usytuowania pawilonu z ustawą o drogach publicznych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] wniósł M. R. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107, 7 i 77 k.p.a. oraz art. 131 k.p.a. W ocenie skarżącego decyzja Wojewody narusza art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie stron osób biorących udział w postępowaniu, narusza również art. 107§ 3 k.p.a. z uwagi na brak uzasadnienia. Ponadto niezgodny z prawdą jest brak dysponowania gruntem na cele budowlane, ponieważ w dniu [...] listopada 2003r. Zarząd Dróg Miejskich decyzją nr [...] zezwolił skarżącemu na zajęcie pasa drogowego od dnia [...] grudnia 2003r. do [...] grudnia 2004r. oraz umieszenie na nim kiosku handlowego. Skarżący nie został też poinformowany o skutecznym wniesieniu odwołania przez N. Organy poinformowały go bowiem jedynie o wniesieniu odwołania po terminie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja kasacyjna, a zatem Sąd badał czy prawidłowo został zastosowany przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego, jak to wielokrotnie było już podkreślane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sadowym. Celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej już decyzją organu I instancji. Wynika z tego, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie powinien być interpretowany rozszerzająco [ por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 16 stycznia 1997r. III ZP 5/96, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 4 maja 1998r. FPS 2/98 –ONSA 1998 Nr 3, poz. 79]. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Organ odwoławczy może więc wydać decyzję kasacyjną w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. tj. wówczas gdy, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przezeń postępowanie nie nie pozwala na stanowcze rozstrzygnięcie sprawy, a brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a., tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Przyczyny dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości art. 138 § 2 k.p.a. winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji. / art. 107 § 1 i 3 k.p.a./ . W niniejszej sprawie organ odwoławczy za przyczynę zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. uznał fakt, iż strona, wskutek wygaśnięcia umowy terminowej, w dacie orzekania przez organ II instancji nie wykazywała się prawem do dysponowania gruntem na cele budowlane. Powyższa okoliczność, mogła w ocenie Sądu, uzasadniać konieczność zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zaś 138 § 2 k.p.a. Jeżeli bowiem organ uznał, iż inwestor nie dysponuje już prawem do gruntu winien był odmówić pozwolenia na budowę. Bezzasadne natomiast było przekazywanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Na marginesie należy wskazać, iż przeprowadzenie postępowania przez organ w trybie art. 136 k.p.a. pozwoliłoby mu na ustalenie, iż inwestor nadal dysponuje prawami do gruntu na cele budowlane. Za pozbawione podstawy prawnej należy również uznać przerzucenie na organ I instancji obowiązku rozpoznania zarzutów N. [...] zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stosownie do treści art. 138 k.p.a. obowiązek ten ciąży na organie odwoławczym. Dopiero bowiem po rozpoznaniu zarzutów, organ odwoławczy może ustalić w jakim zakresie postępowanie dowodowe winno być uzupełnione, i czy istnieje w związku z tym konieczność zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Nierozpoznanie zarzutów podniesionych przez odwołujące się N. [...] prowadzi do wniosku, iż w postępowaniu przed organem odwoławczym naruszone zostały zasady procedury administracyjnej określone w art. 7 i 12 k.p.a. czego konsekwencją było naruszenie nie tylko art. 138 § 1, lecz również art. 138 § 2 k.p.a. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).