VII SA/Wa 1070/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. i W. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić K. i W. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Pismem z dnia 24 września 2007 r. K. i W. J. wnieśli sprzeciw od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2007 r. odmawiającego skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy w/w postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. K. i W. J. sprzeciw uzasadnili tym, iż we wniosku wskazali swoją sytuację materialną zgodnie z prawdą, nie są właścicielami żadnej nieruchomości oraz nie prowadzą działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ich ponoszenia przez stronę postępowania. Obejmuje osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Strona, wnosząc sprawę do Sądu, winna liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, iż strona powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i nie może być nadużywana wtedy, gdy strona posiada jakiekolwiek środki finansowe lub dochody. Z wniosku skarżących złożonego na urzędowym formularzu oraz złożonych, na wezwanie Sądu, pismami z dnia 6 sierpnia 2007 r. i 24 października 2007 r. dodatkowych wyjaśnień wynika, że nie posiadają oni własnego lokalu mieszkalnego, pokrywają koszty utrzymania mieszkania, w którym zamieszkują w wysokości: energia – 80 zł, gaz – 40 zł, ogrzewanie – 250 zł, telefon – 90 zł. Nadto podali, iż gospodarstwo domowe prowadzą sami, bez dzieci, które prowadzą własne gospodarstwa domowe; utrzymują się z jednej pensji – W.J., w wysokości zgodnie z wnioskiem i zeznaniem PIT, tj. – 1128,83 zł brutto. Nie otrzymują żadnej innej pomocy, nie posiadają żadnego majątku, nie posiadają żadnych zobowiązań kredytowych, a umowy dzierżawy nie dotyczą ich, gdyż nie są właścicielami nieruchomości. Wnioskodawcy dołączyli do pisma z dnia 24 października 2007 r. akt notarialny z dnia [...] maja 2005 r., Rep. A Nr [...], mocą którego darowali córce posiadane nieruchomości. Z aktu tego /§ 6/ wynika jednak, iż darczyńcy nie potrzebują służebności mieszkania na darowanych nieruchomościach, gdyż posiadają własny dom mieszkalny. Z zawartych we wniosku skarżących oraz ich dodatkowych pismach wyjaśniających informacji, wynika, iż oświadczenie K. i W. J. jest niewiarygodne /zwłaszcza biorąc pod uwagę zapisy przedłożonego aktu notarialnego odnośnie posiadania domu mieszkalnego/. Nadmienić należy, iż udowodnienie wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie skarżącej i to skarżącym winno zależeć na jak najdokładniejszym podaniu informacji z nią związanych, aby oceniając sytuację na ich podstawie Sąd nie miał żadnych wątpliwości. Wnioskodawcy dysponują stałym miesięcznym dochodem, są zatem w stanie gromadzić środki niezbędne do prowadzenia postępowania sądowego. Wspomniane przez skarżących wydatki związane z opłatami bieżącymi na życie są wydatkami ponoszonymi przez przeciętne gospodarstwa domowe, zatem nie mogą być traktowane w sposób szczególny jako nadzwyczajne wydatki. W ocenie Sądu nie są to koszty tak wysokie by uniemożliwiały skarżącym wniesienie jednorazowej opłaty z tytułu wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 zł. Jest to wydatek, który strona skarżąca może ponieść osiągając wskazany dochód. Podobnie pozostałe koszty sądowe – ewentualne opłaty kancelaryjne – mogące wystąpić w trakcie prowadzenia sprawy są w zasięgu możliwości finansowych skarżących. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji.