VII SA/Wa 1071/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R. W. kwotę 400 (czterysta ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r., (nr [...]) Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 144 kpa, uchylił postanowienie Wójta Gminy I. (nr [...]) z dnia [...] sierpnia 2002r., zawieszające postępowanie w sprawie rozbiórki domu drewnianego, usytuowanego we wsi T. przy ul. [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że powyższym postanowieniem Wójt Gminy I. zawiesił postępowanie wszczęte na wniosek S. M. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego domu drewnianego. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania wystąpiła R. W. podnosząc, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w sprawie zasiedzenia działki sąsiedniej o nr ew. [...]. Organ I instancji uznał, że granica między działką nr [....] -sprzedanej przez S.M. małżonkom R. i U.Ż., a działką nr [...] jest sporna, zaś w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie należy do Sądu. W zażaleniu na powyższe postanowienie S.M. podniósł, że sprzedał R. i U.Ż. działkę nr [...] wraz z domem drewnianym, który zobowiązał się (zapisem w akcie notarialnym) rozebrać, a nadto podkreślił, że postępowanie o zasiedzenie działki nr [...], wniesione w 1994r. zostało zawieszone. Wojewoda [...] postanowieniem dnia [...] października 2002r. (nr [...]) uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie wskazując, że R. W. nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich roszczeń do spornego obiektu, zaś części składowe gruntu stanowią własność właściciela. Powyższe rozstrzygnięcie było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 maja 2004r. ( sygn. akt 7/IV SA 4627/02) uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2002r. uznając, że postępowanie przed organem I instancji nie było przeprowadzone wnikliwie, bowiem nie ustalono, czy przedmiotowy dom przeznaczony do rozbiórki stoi na działce nr [...] . W ocenie Sądu, organ bezkrytycznie przyjął za skarżącą, że dom położony jest w granicy działki i że występuje w sprawie zagadnienie prejudycjalne. Pomimo, że tego poglądu nie podzielił organ odwoławczy, to zdaniem Sądu, niezasadnie umorzył postępowanie w przedmiocie zawieszenia, bowiem samo stwierdzenie, że postępowanie było wadliwie zawieszone nie skutkuje koniecznością jego umorzenia. Wobec powyższego Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa, -uchylił postanowienie Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 2002r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wojewódzki podał, że ze względu na wskazane przez Sąd braki w dokumentacji dowodowej, jak i upływ czasu konieczne stało się ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji, bowiem organ odwoławczy zgodnie z art. 136 kpa może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. W skardze na powyższe postanowienie R. W. wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 136, 97 § 1 pkt 4, 77 § 1, 80 oraz 7 kpa. W ocenie skarżącej organ odwoławczy winien poczynić własne ustalenia, co do rzeczywistego usytuowania przedmiotowego budynku, tj. czy znajduje się on na gruncie należącym do skarżącej i czy w stosunku do tego gruntu toczy się postępowanie o jego zasiedzenie. Organ mógł przeprowadzić postępowanie uzupełniające w oparciu o art. 136 kpa poprzez zlecenie określonych czynności dowodowych organowi I instancji. Uchylając się natomiast od przeprowadzenia postępowania Wojewoda [...] naruszył przepis art. 136 kpa oraz pozostałe wskazane w zarzutach skargi przepisy. Skarżąca dodała, ze w międzyczasie zapadło orzeczenie sądów obu instancji stwierdzające, że spadek po A. M., poprzedniej właścicielce działki [...], nabyła R. W., a tym samym bezskuteczna jest umowa sprzedaży tej działki dokonana przez C.M. na rzecz S.M. Z tej przyczyny nie ma podstaw do żądania przez S.M. rozbiórki przedmiotowego domu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozstrzyganej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, zatem skargę należało uwzględnić. Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił argumentację przedstawioną w skardze. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a także poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane, a organ administracji oraz sąd rozpoznając sprawę ponownie nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych wyrażonym uprzednio poglądem Sądu. Zatem zarówno Sąd jak i organ zobowiązany jest zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku ( por. wyrok NSA z 16 grudnia 1998r., I SA 977/98, Lex nr 44565 ). Dodać należy, że bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany - po wydaniu wyroku - stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. Niewątpliwie wskazane przesłanki nie miały miejsca w rozstrzyganej sprawie, bowiem ani upływ czasu, ani też braki w dokumentacji dowodowej, nie zwalniały organu od zastosowania się do wytycznych Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2002r. uznał, że postępowanie przed organem I instancji przeprowadzono wadliwie, ze względu na nie ustalenie położenia przedmiotowego domu względem działek nr [...] i [...], od którego to ustalenia zależało, czy w sprawie w ogóle występuje zagadnienie prejudycjalne, zatem czy organ zasadnie zawiesił postępowanie. Sąd stwierdził ponadto, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia zostało niezasadnie umorzone przez organ odwoławczy, bowiem samo stwierdzenie, że postępowanie było wadliwie zawieszone nie skutkuje koniecznością jego umorzenia. Wskazania poczynione przez Sąd wytyczały kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ponieważ Sąd nakazał Wojewodzie [....] wyjaśnienie powyższych okoliczności oraz zajęcie stanowiska we własnym zakresie wskazując wprost, że jeśli organ odwoławczy miał odmienny pogląd na kwestię wystąpienia zagadnienia prejudycjalnego to powinien po uchyleniu decyzji organu I instancji wypowiedzieć się merytorycznie w tym zakresie, a nie umarzać postępowanie. Mając na uwadze wytyczne Sądu - nawet przy założeniu, że postępowanie wymagało uzupełnienia - organ winien był w oparciu o art. 136 kpa przeprowadzić postępowanie uzupełniające i wydać orzeczenie co do meritum sprawy. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Wojewoda [....] nie wykonał wskazań zawartych w ww. wyroku, ograniczając się do uchylenia przedmiotowego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, czym naruszył art. 153 ppsa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania ocena prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu ( por. wyrok NSA z 21 października 1999r., IV SA 1681/97, Lex 47848 ) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody [...] będzie przeprowadzenie postępowania z zastosowaniem wskazań poczynionych ww. wyroku . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.