VII SA/Wa 1073/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Spółce Akcyjnej [...] z siedzibą w [...] pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i adaptację lokalu handlowego znajdującego się na parterze budynku mieszkalno-usługowego przy [...] w [...] na ekspozyturę banku [...] wraz z modernizacją elewacji w obrębie projektowanego lokalu i montażem szyldów reklamowych. W uzasadnieniu organ podniósł, że przy wydaniu przedmiotowej decyzji rażąco naruszono art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wobec nie wyrażenia zgody przez współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót, art. 7, art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący faktycznego stanu prawnego nieruchomości i tym samym pozbawienie stron czynnego udziału w postępowaniu i nie zawiadomienie wszystkich osób będących stronami o toczącym się postępowaniu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną dnia [...] czerwca 2002 r. Organ odwoławczy uznał, że "zamierzenie inwestycyjne" polegające na zmianie sposobu użytkowania i adaptacji lokalu handlowego w budynku mieszkalno-usługowym na ekspozyturę Banku wraz z modernizacją elewacji w obrębie projektowanego lokalu, na działce stanowiącej własność kilku osób, wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. Ponieważ w dacie kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji inwestor nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, decyzja Prezydenta [...] jest dotknięta wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na skutek skargi wniesionej przez I. i T. małż. S. oraz [...] decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem wydanym dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie 7/IV SA 3251/02 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że bezspornym jest, iż na wykonanie robót remontowych dokonywanych w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu o ile dotyczą jego części wspólnych, wymagana jest na ich prowadzenie zgoda wszystkich aktualnych współwłaścicieli. Zatem rozstrzygające znaczenie miał zapis w księdze wieczystej w dniu wydania decyzji Prezydenta [...], tj. [...] marca 1999 r. Sąd podniósł, że w aktach sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej nr [...], z którego wynikałoby, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w tym czasie współwłasność. Ponieważ organ nie ustalił kto wg wpisu w księdze wieczystej w dacie kontrolowanej decyzji był uprawniony jako właściciel nieruchomości, zdaniem Sądu brak było podstaw do przyjęcia, iż badana decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wniesiona skarga kasacyjna przez M. i M. K. od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym dnia 15 lipca 2005 r. w sprawie II OSK 37/05. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. i M. małż. K. Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1999 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że wypis z księgi wieczystej nr [...] wskazuje iż na dzień wydania kontrolowanej decyzji jej właścicielami byli I. i T. S., wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i M. K. podnosząc, iż w dniu wydania kontrolowanej decyzji w księdze wieczystej nieruchomości nie byli ujawnieni jej współwłaściciele, gdyż wpisu ich praw nie dokonał Sąd Rejonowy w [...] informując, że udziały współwłaścicieli zostaną ujawnione dopiero gdy wszystkie lokale w nieruchomości zostaną wyodrębnione. Odwołujący się podnieśli, że brak ujawnienia ich udziałów w Księdze wieczystej nie zmienia faktu, iż w dniu wydania kontrolowanej decyzji byli współwłaścicielami nieruchomości, nadto, że małżonkowie S. czyli inwestorzy również nie byli ujawnieni w księdze wieczystej, a więc również nie dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ich prawo do nieruchomości tak jak wszystkie udziały zostały po raz pierwszy ujawnione w Księdze wieczystej w dniu [...] lutego 2001 r. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podstawą wydania weryfikowanego pozwolenia była umowa najmu z dnia [...].10.1998 r. zawarta pomiędzy I. i T. S. a [...] w [...], zawarta na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1998 r., z którego wynikało, że T. i I. S. są jedynymi właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Jakkolwiek w sprawie wyszło na jaw, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła wyłącznej własności wynajmujących, to jednak zebrany materiał dowodowy nie pozwala uznać, aby w dacie wydania inkryminowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].03.1999r., której zakres przewidzianych robót obejmował także części wspólne budynku, wymagana była zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Rozstrzygające znaczenie w sprawie miał bowiem, jak podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22.06.2004r., zapis w księdze wieczystej na dzień wydania badanej decyzji z dnia [...].03.1999r. Ponieważ w aktach sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej nr [...], z którego wynikałoby, iż w tym czasie przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność, a udziały we współwłasności danej nieruchomości objętej Kw nr [...] nie były wówczas ujawnione, to brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].03.1999r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa ma bowiem miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej. Dla rozstrzygnięcia w sprawie nie mają znaczenia wszelkie czynności prawne dokonane po dniu [...].03.1999r., związane z późniejszym wpisem do księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości, czy też sprostowanie aktu notarialnego. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, bada się jedynie stan prawny na dzień wydania decyzji. Okoliczności podnoszone przez skarżącego mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił nie rozważenie i pominięcie znanych wcześniej dowodów wskazanych przez skarżącego w odwołaniu i uwzględnionych już przy wydaniu decyzji w [...] r. oraz pominięcie wcześniej nie rozpatrywanych dowodów, które wskazują, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był oparty na fikcji. Skarżący podniósł, że na dzień wydania decyzji Prezydenta [...] w księdze wieczystej nieruchomości nie był ujawniony żaden ówczesny współwłaściciel nieruchomości i stan taki trwał aż do dnia [...].02.2001 r. W księdze wieczystej na dzień wydania kontrolowanej decyzji jako właścicielka nieruchomości wpisana była A. M. Nadto skarżący podniósł, że już w dniu [...].09.1998 r. pisemnie poinformował T. S., że jest współwłaścicielem nieruchomości i członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej z udziałem Gminy [...] oraz R. i B. S. oraz że Prezydent [...] dnia [...].01.1999 r. wydał decyzję o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów poprzez wpisanie T. S. jako właściciela całości działki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] wydanej w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i adaptację lokalu handlowego na ekspozyturę banku, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniej wydanych decyzji organów w tym zakresie wyrokiem wydanym dnia 22 czerwca 2004 r. Skutki kasacyjnego wyroku Sądu były takie, że nastąpił powrót do sytuacji sprzed wydania decyzji przez organ I instancji, a organ ten został zobligowany do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej Sądu, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, a także w razie wzruszenia "pierwotnego" wyroku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W przywoływanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że dla przyjęcia, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego niezbędnym było wykazanie, że w dniu jej wydania przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność i przesądzające znaczenie w tym zakresie ma wpis do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Ze złożonego przez skarżących wypisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, że na dzień wydania kwestionowanej decyzji jedyną osobą ujawnioną jako jej właściciel była A. M., która następnie w dniu [...] sierpnia 1998 r. umową notarialną sprzedała nieruchomość małżonkom T. i I. S. W tym stanie sprawy organy prawidłowo przyjęły, że badana decyzja nie jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 kpa. Dla stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej w trybie nadzoru, bez znaczenia były dokonane, po dniu jej wydania, czynności prawne takie jak późniejszy wpis do księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości czy też sprostowanie aktu notarialnego. Jak to stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w w/w wyroku mogą one stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r., o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.