VII SA/Wa 1073/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. i J. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi E. B. i J. S. w sprawie ze skargi E. B. i J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1073/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę E. B. i J. S., dalej skarżące, na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżące nie uiściły wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Postanowienie Sądu z dnia 18 listopada 2015 r. jest prawomocne od dnia 4 grudnia 2015 r. W piśmie z dnia 25 stycznia 2016 r. skarżące podały, że wpłaciły do Sądu kwotę 200 zł tytułem wymaganego wpisu sądowego od skargi. Wniosły o uwzględnienie przekroczenia terminu wpłaty. J. S. podała, że jako niepełnosprawna i chora emerytka przeoczyła termin wpłaty, następnie stwierdziła niedopatrzenie i naprawiła swój błąd. Do wniosku dołączono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności J. S. z dnia [....] 2014 r. W wykonaniu zarządzenia z dnia 4 lutego 2016 r. skarżąca J. S. została wezwana do sprecyzowania treści pisma z dnia 25 stycznia 2016 r. poprzez wskazanie, czy pismo z dnia 25 stycznia 2016 r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W piśmie z dnia 23 lutego 2016 r. skarżąca J. S. wskazała, że pismo z dnia [....] stycznia 2016 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 lutego 2016 r. skarżące zostały wezwane do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez: a) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, b) wskazanie daty, w której ustała przyczyna uniemożliwiająca uiszczenie w terminie wpisu od skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu na podstawie informacji podanych we wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. skarżąca J. S. podała, że przeoczyła, zapomniała uiścić wpis od skargi. Dodała, że jest osobą niepełnosprawną (Parkinson). Wyjaśniła, że mając tę chorobę często się zapomina mając u boku męża po dwóch udarach, z padaczką i Alzheimerem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (wpisu) nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy ustalić należało, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (uiszczenia wpisu od skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak tego wymaga art. 87 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny wywieść, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został dochowany. W takim przypadku sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 658/10, LEX nr 1096794), co niniejszym uczynił. Nie ulega też wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a., albowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Zauważyć również należy, że wraz ze złożeniem wniosku skarżące uiściły wymagany wpis od skargi. Natomiast ocena okoliczności faktycznych wskazanych we wniosku doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W swoim wniosku skarżące powołały okoliczności, które nie pozwoliły na uznanie za uprawdopodobnione, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Sąd winien zatem każdorazowo oceniać, czy przy dokonywaniu czynności zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2010, s. 244 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Za brak winy uważa się sytuację, gdy wnioskodawca nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 313/14 LEX nr 1461916). Wobec powyższego stwierdzić należało, że powołane przez skarżące okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Okoliczność, że skarżąca J. S. jest osobą niepełnosprawną i emerytką, opiekuje się mężem, który jest po dwóch udarach, chorym na padaczkę i Alzheimera nie stanowi o braku winy skarżących w uchybieniu terminu. Nie ulega wprawdzie wątpliwości, że podeszły wiek i dolegliwości, na które cierpi skarżąca i jej mąż, mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie, jednakże nic nie wskazuje na to, aby pojawiła się nagła przeszkoda, która uniemożliwiła skarżącej dochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tym miejscu wskazać należy, że sam fakt choroby nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W takim przypadku należy bowiem wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 525/11). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest również stanowisko, że choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 925/08 oraz z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 877/12). W tej sytuacji, nie można uznać, że skarżące nie ponoszą winy za uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, albowiem skarżące nie wykazały, że dołożyły wszelkich możliwych działań, by dokonać czynności w przewidzianym do tego terminie. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skarżącym odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.