VII SA/Wa 1074/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi N. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej skargę oddala Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, dalej zw. Prezesem NFZ, decyzją z dnia [...] maja 2008r.(nr [...]), działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. - o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), dalej zw. ustawą o świadczeniach, oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania F. Spółka z o.o. prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. z siedzibą przy ul. [...] w W., dalej zw. Skarżącym, od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] marca 2008r. (nr [...]) oddalającej odwołanie Skarżącego od rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego nr 44 – Ż. - utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu Prezes NFZ wskazał, że do ww. konkursu ofert zostały zgłoszone dwie oferty: Skarżącego oraz Centrum Medycznego R. Spółka jawna. Komisja konkursowa, po uzupełnieniu przez oferentów braków formalnych ofert, powiadomiła Skarżącego o terminie przeprowadzenia kontroli. Dnia 7 lutego 2006r. zespół kontrolujący przeprowadził kontrolę w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w złożonej ofercie, zgodnie z § 6, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004r. - w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz.U. Nr 273 poz. 2719). W dniu kontroli, Skarżący nie przedstawił środków transportu przeznaczonych do udzielania świadczeń przez zespoły ratownictwa medycznego specjalistycznego, wyposażenia zespołu ratownictwa medycznego specjalistycznego i nie potwierdził spełnienia warunku dotyczącego monitoringu satelitarnego wobec braku ambulansów w miejscu kontroli. Skarżący nie posiadał również zorganizowanej dyspozytorni, a także dokumentów dot. kwalifikacji oraz stażu zawodowego dwóch pielęgniarek systemu na dzień złożenia oferty. Wobec powyższego, komisja konkursowa odrzuciła ofertę Skarżącego ze względu na niespełnienie warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 tj. zarządzenia w zakresie wymagań dotyczących wyposażenia medycznego zespołu ratownictwa medycznego specjalistycznego, nieprawdziwych oświadczeń złożonych w formularzu ofertowym. Skarżący wniósł do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ protest na czynności komisji konkursowej do którego dołączył dokumenty dot. systemu pozycjonowania pojazdów, wyposażenia zespołów ratownictwa medycznego oraz zaświadczenia o doświadczeniu zawodowym pielęgniarek wykazanych w ofercie. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił protest uznając, że jest on niezasadny. W dniu 28 lutego 2008r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania konkursowego poprzez wybranie oferty drugiego Świadczeniodawcy, na które to rozstrzygnięcie Skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] marca 2008r. (nr [...]) Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił odwołanie wyjaśniając, że postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców, a odrzucenie oferty Skarżącego było uzasadnione. Od powyższej decyzji odwołał się Skarżący, zarzucając naruszenie art. 134 ust. 1, art. 148 pkt 1, art. 149 ust 1 pkt 2 oraz pkt 7 ustawy o świadczeniach i uznając za bezpodstawne odrzucenie jego oferty. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Prezes NFZ powołał się na art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ww. ustawy i wyjaśnił, że przedmiotem rozstrzygania dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes NFZ podkreślił, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone w zarządzeniu nr 53/2007/DSOZ z dnia 10 września 2007r. - w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zm. zarządzeniem nr 94/2007/DSOZ z dnia 22 października 2007 r.) oraz w zarządzeniu nr 82/2007/DSM z dnia 9 października 2007r. - w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny- ratownictwo medyczne (zm. zarządzeniem nr 106/2007/DSM z dnia 10 grudnia 2007r.). Ocena ofert następuje w oparciu o zarządzenie Prezesa NFZ z dnia 27 września 2007r. (nr 71/2007/DSOZ) - w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zdaniem Prezesa NFZ, postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie, świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadzono z zachowaniem przepisów prawa. Za nieuzasadniony uznał organ zarzut naruszenia art. 134 i 148 pkt.1 ww. ustawy, bowiem w trakcie postępowania oferenci byli traktowani równo z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty udostępniono oferentom na takich samych zasadach. Skarżący mógł więc zapoznać się z wymaganymi warunkami, które były dla wszystkich oferentów jednakowe. Za chybiony organ uznał również zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o świadczeniach. Skarżący w formularzu ofertowym zawarł bowiem nieprawdziwe dane, co potwierdziła kontrola. Dokumenty dot. praktyki zawodowej pielęgniarek systemu zostały wystawione dopiero po złożeniu oferty (18 lutego 2008r.), więc na dzień jej złożenia Skarżący nie spełniał warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych w przepisach prawa oraz ustalonych, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy. Prezes NFZ podkreślił, że protest jest sposobem zaskarżenia określonej czynności komisji konkursowej, która w przypadku uwzględnienia protestu zostaje powtórzona, nie jest natomiast sposobem uzupełnienia złożonej oferty, a zatem niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 153 ww. ustawy. Organ dodał, że Skarżącego powiadomiono o terminie oraz przedmiocie kontroli, ze wskazaniem jakie dokumenty należy przygotować dla weryfikacji danych zawartych w ofercie w miejscu kontroli. Skargę na powyższą decyzję złożył Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności: art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1 i § 4 kpa oraz przepisów prawa materialnego, art. 134 ust. 1, art. 148 pkt. 1 ustawy o świadczeniach poprzez niewłaściwe zastosowanie. Organ wskazując bowiem na prawidłowość przeprowadzonego postępowania szczegółowo odniósł się do kwestii kontroli pomijając, że w zawiadomieniu o kontroli nie poinformowano Skarżącego o konieczności przedstawienia do kontroli ambulansów. Pomimo tego komisja konkursowa stwierdziła, że w tym zakresie oferta jest dotknięta brakami skutkującymi jej odrzuceniem. Ponadto, Skarżący złożył dokumenty dotyczące wyposażenia ambulansu ratunkowego, w tym w system nadzoru obiektów mobilnych, do których komisja konkursowa nie ustosunkowała się w "Powiadomieniu oferenta o rozstrzygnięciu protestu". Komisja bezzasadnie zatem zakwestionowała spełnienie warunków przez oferenta, co doprowadziło do odrzucenia oferty i w związku z nieuwzględnieniem protestu, spowodowało nierozpatrywanie oferty. W ten sposób, pozbawiono oferenta możliwości uczestniczenia w postępowaniu na równych prawach z innymi oferentami, przy zachowaniu zasad uczciwej konkurencji. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 148 pkt. 1 ustawy o świadczeniach i powtarzając powyższą argumentację stwierdził, że nie złożył nieprawdziwych oświadczeń w formularzu ofertowym, na co przedstawił ww. dokumenty. Odnośnie naruszenia art. 149 ust. 1 pkt. 7 ustawy o świadczeniach Skarżący powtórzył powyższe zarzuty i dodał, że spełnia warunki określone na podstawie art. 146 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy, gdyż posiada wyposażenie ambulansu ratunkowego, w tym w system nadzoru obiektów mobilnych, jak również przedstawione w ofercie pielęgniarki mają odpowiednie kwalifikacje, na co zostały przedstawione stosowne dokumenty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W treści art. 139 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach wskazano, że zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje, po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes Funduszu, stosownie do art. 146 ww. ustawy, określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ww. ustawy). Przy czym, w art. 134 ustawy o świadczeniach sformułowano zasadę, że Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że organ uprawniony jest jedynie do badania, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta. Świadczeniodawca może więc wnieść odwołanie a następnie skargę stosownie do treści art. 154 ustawy o świadczeniach, jeżeli Fundusz naruszy zasady postępowania określone przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ i godzi to w interes prawny świadczeniodawcy (art. 152 ww. ustawy) Mając na uwadze przytoczone przepisy, Sąd podzielił stanowisko Prezesa NFZ, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co w konsekwencji oznacza, że interes prawny Skarżącego nie został naruszony. Jak wynika z materiału dowodowego, w dniu 17 stycznia 2008r. Skarżący złożył formularz ofertowy przystępując tym samym do konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny - ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny na obszarze rejonu operacyjnego nr [...] – Ż., w okresie od 01.04.2008r. do 31.12.2010r. Skarżący zobowiązany był zatem do spełnienia warunków określonych m.in. w zarządzeniu nr 53/2007/DSOZ z dnia 10 września 2007r. - w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (zm. zarządzeniem nr 94/2007/DSOZ z dnia 22 października 2007 r.) oraz w zarządzeniu nr 82/2007/DSM z dnia 9 października 2007r. - w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny- ratownictwo medyczne (zm. zarządzeniem nr 106/2007/DSM z dnia 10 grudnia 2007r.). Dane przedstawione w ofercie podlegały ocenie komisji konkursowej. Zgodnie z § 6 ust. 2, ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004r. - w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań w toku postępowania komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę Skarżącego w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zwartych w ofercie na dzień jej złożenia. O terminie kontroli, jak i jej zakresie Skarżący został powiadomiony w dniu 6 lutego 2008r. W trakcie kontroli stwierdzono, że Skarżący nie przedstawił do kontroli środków transportu tj. ambulansów przeznaczonych do udzielania świadczeń. Komisji kontrolnej nie przedstawiono wyposażenia zespołu ratownictwa medycznego specjalistycznego. Komisja nie potwierdziła też spełnienia warunku posiadania monitoringu satelitarnego z uwagi na brak ambulansów w miejscu kontroli oraz brak zorganizowanej dyspozytorni. Skarżący nie przedstawił również dokumentów potwierdzających kwalifikacje oraz staż zawodowy dwóch pielęgniarek systemu na dzień złożenia oferty. Stwierdzenie takiego stanu rzeczy zasadnie zostało ocenione jako nieodpowiadające warunkom oferty, gdyż obowiązkiem Skarżącego było podanie w ofercie informacji odpowiadających rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Wskazać bowiem trzeba, iż zgodnie z § 8 warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (załącznik do zarządzenia ww. Prezesa NFZ z dnia 10 września 2007r.) oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w warunkach postępowania oraz w warunkach zawierania umów. Ponadto stosownie do § 16 ust. 4 ww. załącznika do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 10 września 2007r., po upływie terminu do składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania. W konsekwencji, podanie nieprawdziwych informacji w ofercie konkursowej nie mogło być traktowane jako uchybienie, które można usunąć w trybie 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach tj. poprzez wezwanie oferenta do usunięcia braków w wyznaczonym terminie. Z tego też względu dołączenie dokumentów dotyczących sytemu pozycjonowania pojazdów, wyposażenia medycznego i doświadczenia pielęgniarek dopiero na etapie protestu nie mogło być uwzględnione. Ponadto – jak słusznie wskazał organ – protest nie służy do uzupełnienia oferty, gdyż jest środkiem zaskarżenia określonej czynności komisji konkursowej. W związku z powyższym zarzut niepoinformowania Skarżącego w zawiadomieniu o przeprowadzeniu kontroli o konieczności przedstawienia do kontroli również środków transportu, wyposażenia medycznego, czy monitoringu satelitarnego należy uznać za chybiony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wykazanie prawidłowości danych przedstawionych w ofercie na dzień jej złożenia, ciążyło na Skarżącym, który w dniu kontroli winien był przedstawić wymagany sprzęt wraz z urządzoną dyspozytornią oraz stosowną dokumentację. Komisja kontrolna w ogóle nie musiała informować oferenta o zakresie kontroli, skoro w § 6 ww. rozporządzenia zawarto jedynie ogólne stwierdzenie, że kontrola ma na celu potwierdzenie danych zawartych w ofercie. Na marginesie zauważyć należy, że zawiadomienie takiej samej treści o przeprowadzeniu kontroli wysłane zostało do drugiego oferenta, który przedstawił komisji wszystkie składniki niezbędne do potwierdzenia prawdziwości złożonej oferty. Wobec powyższego, zasadnie oferta Skarżącego została odrzucona zgodnie z art. 149 ust 1 pkt 2 i 7 ustawy o świadczeniach, jako oferta w której zawarto nieprawdziwe informacje oraz z uwagi na niespełnienie przez oferenta warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Mając na względzie przedstawione okoliczności należało podzielić stanowisko Prezesa NFZ, że postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 134 i 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach, bowiem wszyscy świadczeniodawcy ubiegający się o zawarcie ww. umowy mieli zapewnione równe traktowanie, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, oraz dokumenty związane z przedmiotowym postępowaniem zostały udostępnione wszystkim świadczeniodawcom na tych samych zasadach. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy oraz dokonana na jego podstawie analiza jest prawidłowa, zgodna z art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1 i § 4 kpa, czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji odpowiadające w pełni wymogom art. 107 § 3 kpa. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.