VII SA/Wa 1076/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M. M., utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w M. z dnia [...] października 2005 r. znak: [...]. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] października 2005 r. udzielił A. i M. K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. M. na działce nr [...] w M.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] stwierdził nieważność ww. decyzji organu powiatowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] uchylił w całości decyzję organu wojewódzkiego z [...] stycznia 2015 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2005 r. M. M. pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] października 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB w M.. Po rozpatrzeniu złożonego przez M. M. zażalenia na postanowienie organu wojewódzkiego z [...] stycznia 2017 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe. GINB podkreślił, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie uruchamia automatycznie postępowania w tym trybie, konieczne jest bowiem zbadanie przez właściwy organ, czy wniosek został złożony przez stronę postępowania i czy nie zachodzą żadne przeszkody natury przedmiotowej uniemożliwiające prowadzenie takiego postępowania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 61a Kpa - stanowiącym podstawę prawną postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższy przepis dopuszcza możliwość wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Zdaniem organu taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że żądanie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. dotyczy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zweryfikowanej już inną decyzją ostateczną pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa. Wskazał, że organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzję w trybie art. 156 § 1 Kpa wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, a mianowicie orzekłby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ostateczna decyzja GINB z [...] marca 2015 r. oraz wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2016 r. są tożsame pod względem podmiotowym i przedmiotowym, gdyż dotyczą oceny obarczenia wadą nieważności tej samej decyzji PINB w M. z dnia [...] października 2005 r., w tym samym stanie faktycznym. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało zatem uznać, że w sprawie wystąpiła "inna uzasadniona przyczyna" stanowiąca o niedopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania na wniosek skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] października 2005 r., wobec czego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. M. M. złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. Zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nie powinien odebrać budynku i udzielić pozwolenia na użytkowanie, bowiem inwestor nie przedłożył inwentaryzacji geodezyjno- powykonawczej. Mapa znajdująca się w dokumentacji to jedynie mapa sytuacyjno-wysokościowa, na której nie zaznaczono granic działek. Skarżący wskazał przy tym na częściowe zrealizowanie spornego budynku na należącej do niego działce nr ew. [...]. Podniósł, że budynek posiada liczne nieprawidłowości i nie został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w M. z dnia [...] października 2005 r. Zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić z przyczyn podmiotowych (a więc gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania), jak i przedmiotowych, przy czym te drugie nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, niedopuszczalność przedmiotowa wszczęcia postępowania nieważnościowego zachodzi w szczególności wtedy, gdy strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia administracyjnego, które już wcześniej zostało wyeliminowane z obrotu prawnego; żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która była już uprzednio kontrolowana w trybie art. 156 § 1 Kpa i organ administracji odmówił stwierdzenia jej nieważności lub gdy decyzja była kontrolowana przez sąd. W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro już raz prowadzono postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności danej decyzji, to nie można ponownie domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. W postępowaniu nieważnościowym organ badając decyzję nie jest bowiem związany wnioskiem strony i wskazanymi przez nią przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji, lecz dokonuje analizy sprawy pod kątem wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. W konsekwencji, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca w sposób ostateczny sprawę, której przedmiotem było stwierdzenie nieważności decyzji, to kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii nie może się toczyć i tym samym jest niedopuszczalne. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak słusznie zauważyły organy orzekające w sprawie, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2005 r. - której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący wnioskiem z 12 grudnia 2016 r. - była już wcześniej kontrolowana w trybie nieważnościowym. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...] marca 2015 r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji znak [...], którą organ uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2015 r. (stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2005 r.) i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB w M.. Złożony przez M. M. wniosek z 12 grudnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, skoro dotyczył sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Organy prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi tożsamość ze sprawą rozstrzygniętą wydaniem ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji zmierzał do uruchomienia postępowania w sprawie tożsamej ze sprawą zakończoną już ostatecznym orzeczeniem organu z [...] marca 2015 r. W takiej sytuacji wszczęcie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego po rozpoznaniu wniosku skarżącego datowanego na dzień 12 grudnia 2016 r. byłoby obarczone wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Zasadnie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w M. z dnia [...] października 2005 r. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi wniesionej na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.