VII SA/Wa 1077/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-12
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele sąsiednich nieruchomości, których interesy nie są prawnie chronione przepisami prawa budowlanego, posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Właściciele sąsiednich nieruchomości nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli ich interesy nie są prawnie chronione przepisami prawa budowlanego, a projektowana inwestycja nie oddziałuje na ich nieruchomości w sposób ograniczający zagospodarowanie terenu. Legitymacja procesowa w tym zakresie ma charakter obiektywny i wynika z przepisów prawa materialnego, a nie z subiektywnych odczuć czy życzeń stron.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele sąsiednich nieruchomości, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że organy bezprawnie pozbawiły ich przymiotu strony w postępowaniu. Organy administracji obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ projektowana inwestycja nie oddziałuje na ich nieruchomości w sposób ograniczający zagospodarowanie terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi D. L.-K. oraz E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosków:
– D. L.-K. i E. K.
– E. i P. J.
– R. M.
– R. U.
– H. G.
– B. M.
– K. M.
– G. M.
– K. i K. B.
- odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2005 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...].09.2005 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego sześciorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] dz. nr [...].
W grudniu 2005 r. mieszkańcy sąsiadujący z dz. nr [...] złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2005 r.
Zdaniem organu wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, co uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 157 § 3 kpa.
Fakt, że nieruchomość sąsiaduje z nieruchomością objętą rozpatrywaną decyzją o pozwoleniu na budowę nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu (art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego). Budynek zlokalizowany na działce przy ul. [...], zaprojektowany został zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.).
Ściany budynku zaprojektowano w odległościach od granic działki zgodnie z § 12 ust. 1 pkt , a schody zewnętrzne nie pomniejszają odległości od granicy działki o więcej niż 1,3m (zgodnie z § 12 ust. 5 cytowanego rozporządzenia).
Analiza doświetlenia i nasłonecznienia istniejącego budynku na nieruchomości przy ul. [...], sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wykazała iż projektowany budynek nie zakłóca naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku nr [...] i został usytuowany zgodnie z § 13 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Skoro nowa inwestycja nie oddziałuje na sąsiednie nieruchomości, ich właściciele nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, na ich wniosek.
Analiza materiału dowodowego nie daje także, zdaniem organu, podstaw do wszczęcia takiego postępowania z urzędu.
Inwestor zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].07,2003 r., a nadto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest zgodny z warunkami decyzji z dnia [...].07.2003 r. i został uzgodniony pozytywnie przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Inwestor – [...] spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc Prezydent Miasta [...] nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D. L.-K. i E. K., R. i J. M. oraz K. i K. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację organu I instancji w zakresie formalnym.
W ocenie organu odwoławczego, jeżeli obiekt nie powoduje ograniczeń lub zagrożeń w korzystaniu z terenów sąsiednich nieruchomości bądź uciążliwości dla tych terenów, to właściciele lub zarządcy sąsiednich nieruchomości nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Z dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] września 2005 r. nie wynika, aby sporny budynek naruszał warunki techniczne dotyczące sytuowania obiektów budowlanych. Projekt budowlany jest zgodny z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 5, a także § 60 ust. 1 i 2, § 57, § 60 w związku z § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powyższe ustalenia dowodzą, iż nieruchomości należące do skarżących znajdują się poza obszarem oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli D. L.-K. oraz E. K., podnosząc, iż organy bezprawnie pozbawiły ich przymiotu strony zarówno w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, jak i w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, choć przymiot ten wynika z faktu, iż planowany budynek odbiega gabarytami i wyglądem od budynków sąsiadujących (domek jednorodzinny i bliźniak).
Nadto w toczącym się, 5 miesięcy po udzieleniu pozwolenia na budowę, postępowaniu administracyjnym o ustaleniu granic nieruchomości, wyszło na jaw, iż nieruchomość objęta inwestycją przekracza granicę skarżących o 0,3m.
Zdaniem skarżących wadliwa jest także decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie terminu ważności, bowiem wchodząca w życie [...].07.2003 r. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powodowała utratę ważności wszystkich planów zagospodarowania przestrzennego z dniem [...].12.2003 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec ustalenia, iż składający wniosek nie są stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa (art. 157 § 3 kpa).
Pojęcie strony jaki posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Wskazać trzeba, iż art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis do art. 28 kpa i określa, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania.
Natomiast stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez pojęcie: "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. W artykule 28 cyt. ustawy przyjęto, że legitymacja procesowa ma charakter obiektywny, nakazujący ustalenie, przed wszczęciem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, przepisów, które wprowadzają związane z danym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i na tej podstawie ustalenia kręgu występujących w nim stron. W świetle powołanego wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Nie każdy jednak związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że podmioty wnoszące odwołanie nie wykazały w sprawie przesłanek ograniczających zagospodarowanie ich terenu a tym samym naruszenie prawem chronionego interesu. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżące są właścicielkami działki położonej poza strefą oddziaływania obiektu. Ponadto z projektu zagospodarowania działki, wynika, iż oświetlenie i nasłonecznienie budynku na działce sąsiedniej tj. przy ul. [...] odpowiada warunkom określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Również odległość dokonanej dobudowy od granicy z działką sąsiednią, jest zgodna z wymogami określonymi w ww. przepisach (§ 12 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 5).
Funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji nie pogorszy warunków życia ani nie spowoduje ograniczeń w zakresie dysponowania nieruchomością skarżących. W tym miejscu należy podnieść, że skarga, mimo, iż zaskarżona decyzja odmawiająca
wznowienia postępowania, odmówiła przymiotu strony skarżącym - zawiera zarzuty
merytoryczne do decyzji, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono
inwestorowi pozwolenia na budowę. Rozpoznanie skargi w tym zakresie
wykraczałoby poza ramy niniejszego postępowania sądowego. Jego przedmiotem
jest bowiem wyłącznie ocena, czy skarżący posiadają przymiot strony w
postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Na marginesie wskazać jednakże należy, iż pozwolenie na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska. Poza tymi granicami, a zatem poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego, pozostają natomiast protesty stron wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do planowania przestrzennego, wzajemnych relacji między planowanymi lub realizowanymi inwestycjami. Nieuwzględnienie ich nie może jednak stanowić podstawy kwestionowania legalności pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutu skarżących, iż inwestycja narusza granicę ich nieruchomości, należy wskazać, iż kwestie te pozostają poza kompetencjami organów architektoniczno-budowlanych, a spory graniczne są rozstrzygane przez sądy powszechne w postępowaniu cywilnym. Należy także mieć na uwadze, iż w dacie wydawania decyzji Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, obszar objęty inwestycją był jednoznacznie określony i ograniczał się do działki nr [...], co do której inwestor złożył oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło