VII SA/Wa 1077/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Sędzia WSA Monika Kramek ( spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki w ramach wykonania zastępczego oddala skargę Przedmiotem rozpoznania jest skarga [...] Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, strona, zobowiązana) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy, organ egzekucyjny) decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] nakazał [...] Sp. z o.o. doprowadzenie do stanu poprzedniego lokalu użytkowego o pow. 806,08 m² w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Ze względu na niewykonanie przez zobowiązaną ciążącego na niej ww. obowiązku, organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu 27 kwietnia 2016 r. zobowiązanej doręczono upomnienie z dnia 12 kwietnia 2016 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2016 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], doręczony stronie 2 września 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] PINB nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 50.000 zł celem przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W dniu 11 kwietnia 2017 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że obowiązek nie został wykonany. Postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymanym w mocy przez WINB postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] został skierowany do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] PINB, działając na podstawie art. 129 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., zwanej dalej: u.p.e.a.), zobowiązał skarżącą do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w wysokości 2.460,00 zł. Organ powiatowy uznał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego niezbędne jest sporządzenie kosztorysu inwestorskiego w celu oszacowania kosztów wszystkich niezbędnych robót budowlanych i wyłonienia wykonawcy w ramach orzeczonego wykonania zastępczego. Zażalenie na ww. postanowienie w ustawowym terminie złożyła skarżąca spółka podnosząc, że nie ustalono poprzedniego stanu lokalu, co skutkowało błędnym przekonaniem o niewykonaniu przez spółkę obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym, a w konsekwencji uznaniem, że konieczne jest sporządzenie kosztorysu inwestorskiego i wyłonienia wykonawcy w ramach wykonania zastępczego, w sytuacji, w której spółka wykonała obowiązek i doprowadziła lokal do stanu poprzedniego. WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego postepowania dowodowego w sprawie ustalenia, czy obowiązek został wykonany. W dniu 27 lutego 2018 r. do organu wojewódzkiego wpłynęło pismo PINB zawierające protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2018 r., podczas których ustalono, że obowiązek nie został wykonany. Do protokołu załączony został materiał zdjęciowy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., zwanej dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu zażalenia strony - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan sprawy oraz przywołał treść art. 129 u.p.e.a. Wskazał, że z akt postępowania jednoznacznie wynika, że kwota zaliczki na poczet zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku w wysokości 2.460,00 zł została ustalona na podstawie kosztorysu budowlanego inwestorskiego sporządzonego przez mgr inż. arch. T. P. (nr upraw. [...]) w odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego. W odpowiedzi na zarzuty zażalenia organ odwoławczy wskazał, że jedynie całkowite wykonanie przez zobowiązanego obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. może skutkować odstąpieniem od czynności egzekucyjnych. Przeprowadzone w dniu 21 lutego 2018 r. na zlecenie WINB przez organ powiatowy czynności kontrolne wykazały, że obowiązek nie został wykonany. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z przekazanych dokumentów w tym materiału zdjęciowego wynika, że w lokalu nie są prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane. Instalacja elektryczna w nieładzie, kable wiszące, ściany odrapane, częściowo skute. Obecny stan lokalu nie może być uznany za doprowadzenie go do stanu poprzedniego. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że z decyzji nakładającej obowiązki wynika jakie roboty zostały wykonane i jakie należy wykonać celem doprowadzenia do stanu poprzedniego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie ma również prawnych możliwości dokonania oceny weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia nakazowego w sprawie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca spółka, domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając naruszenie art. 127 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.a w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustalenie poprzedniego stanu lokalu, co skutkowało błędnym przekonaniem organu o niewykonaniu przez spółkę obowiązku nałożonego na nią w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r, a w konsekwencji uznaniem, że konieczne jest sporządzenie kosztorysu inwestorskiego i wyłonienia wykonawcy w ramach wykonania zastępczego w sytuacji, w której obowiązek nałożony na spółkę został przez nią wykonany w całości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. Bezspornym jest, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia na skarżącej ciążył obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego lokalu użytkowego o pow. 806,08 m² w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], wynikający z ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2015 r. W zakresie tego obowiązku PINB w dniu 12 kwietnia 2016 r. wystosował do zobowiązanej upomnienie, a następnie, jako wierzyciel, wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., którym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Organ powiatowy przeprowadzał kontrole wykonania obowiązku w dniach 28 sierpnia 2017 r. i 21 lutego 2018 r. W związku z niewykonaniem obowiązku organ egzekucyjny w trybie art. 119 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], nałożył na skarżącą jednorazową grzywnę w celu przymuszenia, wzywając do jej uiszczenia w terminie 7 dni oraz informując, że w przypadku niewykonania obowiązku zostanie orzeczone wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 127 u.p.e.a., wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Z kolei art. 128 § 2 ww. ustawy stanowi, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 129 u.p.e.a., organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, ze względu na uchylanie się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego lokalu użytkowego o pow. 806,08 m² w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w którym skarżąca wyburzyła ścianki działowe, częściowo sufity podwieszane, usunęła wentylację mechaniczną (kanały), zbiła częściowo tynki na ścianach, usunęła część instalacji elektrycznej, wodno - kanalizacyjnej oraz zerwała część posadzek, organ powiatowy zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy u.p.e.a. (postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz postanowienie WINB nr [...] z dnia [...] września 2017 r.). Ponieważ przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wykonania nałożonego obowiązku, PINB postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...], utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 129 u.p.e.a., zobowiązał skarżącą do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego w wysokości 2.460,00 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo uruchomione i w okolicznościach sprawy możliwe było wydanie w stosunku do skarżącej orzeczenia, o którym mowa w art. 129 ww. ustawy. Organy orzekające mogły więc dochodzić od skarżącej zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Jeszcze raz należy podkreślić, że obowiązek wynikający z decyzji ostatecznej był wymagalny. W sytuacji zaś uchylania się przez zobowiązanego od jego wykonania, organ prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne oraz zgodnie z przepisami podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania jego realizacji. Zaznaczyć należy, że określenie wysokości zaliczki jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego, jednak słowo "zaliczka" należy rozumieć jako część należności wpłacaną lub wypłacaną z góry na poczet tej należności. Skoro zaś określenie wysokości zaliczki pozostawione jest uznaniu organu, to jej określenie winno zostać należycie uzasadnione. W ocenie Sądu, również w tym zakresie nie można uznać, aby organ egzekucyjny nie wywiązał się z tego obowiązku. Jak bowiem zaznaczył w zaskarżonej decyzji, wskazana kwota zaliczki niezbędna jest do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty i wyłonienie wykonawcy w ramach zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Powyższa kwota zaliczki wynika zaś z odpowiedzi na zapytanie ofertowe organu powiatowego, jakiej udzielił legitymujący się niezbędnymi uprawnieniami architekt (pismo organu I instancji z dnia 18 września 2017 r. i oferta z dnia 20 września 2017 r. w aktach administracyjnych). Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Skarżąca powiela te same argumenty o wykonaniu obowiązku oraz braku ustalenia jaki był poprzedni stan lokalu. Przyznaje, że wykonane prace polegały jedynie na usunięciu gruzu, jako rezultatu prowadzonych przez nią robót budowlanych (str. 4 skargi), co w ocenie Sądu nie stanowi o przywróceniu lokalu do stanu poprzedniego tj. stanu sprzed m.in. wyburzenia ścianek działowych, czy też usunięcia wentylacji mechanicznej (kanałów), części instalacji elektrycznej i wodno – kanalizacyjnej. Stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia działania organów nadzoru budowlanego zmierzające do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakazującej przywrócenie lokalu do stanu poprzedniego. Zarzuty skarżącej dotyczące niepodjęcia czynności zmierzających do ustalenia poprzedniego stanu lokalu odnoszą się w istocie do tej decyzji. Jednocześnie zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania i przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.