VII SA/Wa 1078/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia jednorazowej grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] Sp. z o.o. (dalej: "skarżąca", "strona", "zobowiązana") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy, organ egzekucyjny) decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] nakazał [...] Sp. z o.o. doprowadzenie do stanu poprzedniego lokalu użytkowego o pow. 806,08 m² w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Ze względu na niewykonanie przez zobowiązaną ciążącego na niej ww. obowiązku, organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu 27 kwietnia 2016 r. zobowiązanej doręczono upomnienie z dnia 12 kwietnia 2016 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2016 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], doręczony stronie 2 września 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] PINB nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 50.000 zł celem przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W dniu 11 kwietnia 2017 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że obowiązek nie został wykonany. Postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymanym w mocy przez WINB postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] został skierowany do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 31 lipca 2017 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o umorzenie jednorazowej grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] PINB działając na podstawie art. 125 § 2 w zw. z art. 20 §1 pkt 4 oraz 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwana dalej: u.p.e.a.) orzekł o odmowie umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 125 u.p.e.a. jedynie w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Zaznaczył przy tym, że w przedmiotowej sprawie obowiązek nie został wykonany, co potwierdza protokół z przeprowadzonych w dniu 28 sierpnia 2017 r. czynności kontrolnych w obecności przedstawiciela Zarządu Spółki [...] Sp. z o.o., z którego wynika, że działania zobowiązanej polegały wyłącznie na usunięciu samowolnie naniesionych zmian, pozostawiając w lokalu stan wymagający kapitalnego remontu łącznie z odtworzeniem instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie ustalono poprzedniego stanu lokalu, co skutkowało błędnym przekonaniem o niewykonaniu przez spółkę obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym, a w konsekwencji odmową umorzenia grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, w której spółka doprowadziła lokal do stanu poprzedniego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. u. 2017 poz. 1332, dalej: Prawo budowlane) orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy uznał zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Wskazał, że grzywna w celu przymuszenia nałożona postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nie została wpłacona przez zobowiązaną spółkę, ani nie została ściągnięta. Akta sprawy wskazują, że zobowiązana nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2015 r. nakazującej doprowadzenie do stanu poprzedniego lokalu użytkowego o pow. 806,08 m2 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Powyższe zostało potwierdzone czynnościami kontrolnymi z dnia 28 sierpnia 2017 r. i 21 lutego 2018 r. a także materiałem zdjęciowym załączonym do protokołów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jedynie całkowite wykonanie przez zobowiązaną obowiązku nałożonego w/w decyzją organu powiatowego może skutkować odstąpieniem od czynności egzekucyjnych, w tym do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Taka sytuacja jednak nie zachodzi w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie w zakresie ustalenia, czy obowiązek wynikający z w/w decyzji organu powiatowego został wykonany. W dniu 27 lutego 2018 r. PINB przesłał protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2018 r. wraz materiałem zdjęciowym przedmiotu postępowania egzekucyjnego, z których wynika, że obowiązek nałożony w/w decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nie został wykonany. W lokalu nie są prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane. Instalacja elektryczna w nieładzie, wiszące kable, ściany odrapane, częściowo skute. Obecnego stanu lokalu nie można uznać za odprowadzenie go do stanu poprzedniego. Odwołując się do orzecznictwa sądowadministracyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, czym jest doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w rozumieniu art. 51 Prawa budowlanego. Zdaniem WINB z treści decyzji nakładającej obowiązki wynika jakie roboty zostały wykonane i jakie należy wykonać celem doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego. Ponadto wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. WINB podzielił ocenę organu I instancji, że uprawnienie zobowiązanej do złożenia wniosku o umorzenie grzywny w celu przymuszenia w trybie art. 125 u.p.e.a. powstanie z chwilą ujawnienia dowodu dokonania czynności objętych nakazaną decyzją, a nie na podstawie subiektywnej opinii zobowiązanej. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca spółka, domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając naruszenie art. 127 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.a w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustalenie poprzedniego stanu lokalu, co skutkowało błędnym przekonaniem organu o niewykonaniu przez spółkę obowiązku nałożonego na nią w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., a w konsekwencji uznaniem, że konieczne jest nałożenie na spółkę grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, w której obowiązek nałożony w tytule wykonawczym został przez nią wykonany w całości - spółka doprowadziła bowiem lokal do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że lokal w momencie rozpoczęcia przez spółkę prac budowlanych znajdował się w bardzo złym stanie, natomiast spółka przeprowadziła prace (usuwając zalegający gruz stanowiący rezultat prowadzonych w lokalu robót) przez co umożliwiła dalszy jego remont, a zatem ulepszyła lokal w stosunku do stanu poprzedniego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W ocenie tut. Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, jaki i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, odpowiadają prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięć stanowi przepis art. 125 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Celem nałożenia grzywny jest doprowadzenie do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku. W związku z tym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (a więc osiągnięcia zamierzonego celu) nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Umorzenie grzywny, zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a., możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Natomiast tylko częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Skarżąca pismem z dnia 31 lipca 2017 r. zwróciła się o umorzenie nałożonej grzywny. Jednak jak wynika z akt sprawy w szczególności przeprowadzonych w dniach 28 sierpnia 2017 r. i 21 lutego 2018 r. czynności kontrolnych wykonania obowiązku nie został on wykonany w całości, co potwierdza sama skarżąca przyznając także w skardze (str. 4 skargi), że zniwelowała jedynie rezultaty prac w związku z ujawnionym prowadzeniem robót budowlanych bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej tj., usunęła zalegający gruz po wyburzonych ściankach działowych. Zatem słusznie organy uznały, że działania zobowiązanej spółki polegały wyłącznie na usunięciu samowolnie naniesionych zmian, pozostawiając w lokalu stan wymagający m.in. odtworzenia usuniętej przez spółkę instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania, nie wykonała więc wszystkich prac budowlanych, do których była zobowiązana na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. na co wskazuje dokumentacja fotograficzna. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Skarżąca powiela te same argumenty o wykonaniu obowiązku oraz braku ustalenia jaki był stan poprzedni lokalu. Ten ostatni zarzut odnosi się w istocie do decyzji nakazującej przywrócenie lokalu do stanu poprzedniego. Wyjaśnić należy, że uprawnienie skarżącej do złożenia wniosku o umorzenie grzywny w celu przymuszenia powstanie z chwilą ujawnienia dowodu dokonania czynności wskazanych w decyzji nakazującej. Prawo do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie grzywny może być wykorzystane także po wszczęciu postępowania mającego na celu przymusowe wykonanie nałożonej grzywny. Słusznie również w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że na etapie postępowania egzekucyjnego organy nie mogą badać zasadności i legalności decyzji podlegającej wykonaniu. Dopóki ostateczna decyzja nie zostanie wzruszona, wywołuje ona skutki prawne i podlega egzekucji, a organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym, stosując przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, w tym również grzywnę w celu przymuszenia. W sprawie nie został naruszony art. 125 u.p.e.a. (którego zresztą skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie podnosi) bowiem procedura umorzenia grzywny przewidziana w tym trybie dotyczy wyłącznie sytuacji, w której to zobowiązany, chcąc uniknąć ciężaru grzywny nałożonej w celu przymuszenia, decyduje się na dobrowolne wykonanie obowiązku na tym etapie postepowania egzekucyjnego. Natomiast powołany w skardze art. 127 u.p.e.a., regulujący przesłanki zastosowania wykonania zastępczego, nie mógł być naruszony bowiem w tej sprawie nie stanowił on podstawy orzekania. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, czemu dał wyraz w prawidłowej i znajdującej potwierdzenie w materiale sprawy, argumentacji uzasadnienia, która zasługuje na akceptację. Z tych względów Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę.