VII SA/Wa 1079/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi A. B. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 1,2,7, art. 158 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm), dalej zw. kpa, oraz art. 157 § 1 i art. 17 pkt 3 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), zw. dalej Prawo budowlane, na wniosek A. B. T., uzupełniony pismem jego pełnomocnika, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] sierpnia 2006r., (nr [...]) umarzającej postępowanie w sprawie stanu technicznego konstrukcji oporowej (muru przeciwpowodziowego), wykonanej wzdłuż prawej linii brzegowej potoku M. na działkach nr ew. [...], [...], obr. [...] położonych w rejonie ul. [...] w Z. - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ powołał się na specyfikę postępowania nieważnościowego i stwierdził, że kontrolowana decyzja z dnia [...] sierpnia 2006r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ podzielił stanowisko organu powiatowego, że konstrukcja oporowa - mur przeciwpowodziowy na prawej linii brzegowej potoku M., w rejonie ul. [...] w Z., jest urządzeniem wodnym, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. W związku z powyższym, w myśl art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych: hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Stan techniczny przedmiotowej konstrukcji oporowej winien być zatem przedmiotem rozpoznania [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], zgodnie z właściwością rzeczową, a zatem umorzenie postępowania w tym zakresie było prawidłowe. Organ dodał ponadto, że postanowieniem z dnia [...] września 2006r., wydanym w trybie art. 66 § 1 kpa, zawiadomił A. B. T., że przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie umocnień brzegowych potoku M. Wobec powyższego, [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności weryfikowanej decyzji. W sprawie zakończonej tą decyzją ustalono bowiem wszystkie istotne okoliczności i wydano prawidłową decyzję, adekwatną do zaistniałego w sprawie stanu faktyczno - prawnego. Organ nie stwierdził również, aby decyzja ta obarczona była innymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Organ wyjaśnił, że pełnomocnictwo udzielone adw. Z. R. obejmowało tylko złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, nie upoważniało więc do reprezentowania wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] maja 2008r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. B. T. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację faktyczną i prawną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył A. B. T. zarzucając rażące, ostentacyjne i podjęte z pełną premedytacją naruszenie kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, zaskarżoną decyzję wydano z rażącym naruszeniem obowiązków urzędniczych, działając na jego szkodę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i nakazanie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Budowlanemu w [...] przeprowadzenie rzetelnego postępowania w tej sprawie. Skarżący podniósł ponadto, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w rażący sposób dał dowód ignorowania obowiązującego prawa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Jest to też jaskrawy dowód, jak organy administracji państwowej najwyższego szczebla traktują petenta i obywatela. Sprawa była rozpatrywana w I instancji przez półtora roku i nie przeprowadzono żadnych dowodów. Skarżący nie był powiadomiony, że sprawa jest na ukończeniu i że ma wraz z pełnomocnikiem prawo do zapoznania się z całością akt. Nadto, decyzja I instancji nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego. Organ odwoławczy pominął zarzuty przedstawione w odwołaniu, a w uzasadnieniu decyzji zawarł ogólnikowe czysto prawne spekulacje. Skarżący podniósł również, że został pozbawiony dochodzenia swoich roszczeń przed organami administracji w ostentacyjny i rażący sposób, łącznie z pozbawieniem możliwości działania z pełnomocnikiem, co jest rażącym naruszeniem prawa, obowiązków urzędniczych i działaniem na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Na wstępie podkreślić należy, że badane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Postępowanie to nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do zbadania, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych wart. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. A. B. T. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006r., którą organ ten umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego przedmiotowej konstrukcji oporowej (muru przeciwpowodziowego i regulacyjnego) utrzymując, że powołaną decyzję wydano z naruszeniem przepisów o właściwości oraz rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § pkt 1 i 2 kpa. W związku z powyższym wyjaśnić trzeba, że przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a ich naruszenie jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W artykule 19 kpa nałożono bowiem na organ obowiązek przestrzegania z urzędu swej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Obowiązek ten ciąży na organie od momentu wszczęcia postępowania do jego zakończenia, a zatem w każdym stadium postępowania administracyjnego. Natomiast o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) mówi się wtedy, gdy rozstrzygnięcie decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Przy czym, rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt VII SAM/a 706/05, LEX nr 196278 ) Jak wynika z akt sprawy, kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2003r. (sygn. akt [...]) decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001 r., którą organ ten umorzył postępowanie w sprawie umocnień brzegowych potoku M. Zobligowany ww. wyrokiem do wyjaśnienia m.in., właściwości organów uprawnionych do rozpoznania sprawy stanu technicznego skarpy brzegowej i umocnień brzegowych organ powiatowy - po ponownym rozpoznaniu sprawy -ustalił, że mur oporowy wykonany przez właścicieli działek nr [...] i [...] obr. [...] usytuowanych przy ul. [...] pełni funkcję budowli przeciwpowodziowej, a także regulacyjnej, gdyż utrzymuje linię brzegową potoku. Powołując się następnie na treść art. 9 ust. 1 pkt 19 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. z 2005r. Nr 239, poz. 2019). organ stwierdził, że ww. mur oporowy należy zaliczyć do urządzeń wodnych, na które składają się m.in. budowle przeciwpowodziowe i regulacyjne. Po wyjaśnieniu przedmiotu sprawy, organ odwołał się do treści art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) wskazując, że do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1 w sprawach, których dotyczy art. 82 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego. Przepis art. 82 ust. 3 pkt 2 dotyczy obiektów; hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Oznacza to, że właściwym rzeczowo do rozpoznania w I instancji sprawy przedmiotowego muru oporowego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. W świetle powyższych ustaleń, należało podzielić stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawione w zaskarżonej decyzji, bowiem kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie jest obarczona żadną z wad skutkujących stwierdzeniem jej nieważności. Organ odwoławczy, poruszając się w granicach postępowania nieważnościowego, dokonał prawidłowych ustaleń ww. zakresie. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi o nie przeprowadzeniu zgłoszonych przez Skarżącego dowodów wyjaśnić należy, że w postępowaniu nieważnościowym organy co do zasady nie prowadzą nowego postępowania dowodowego i opierają się na ustaleniach poczynionych w postępowaniu zwykłym, jak to już zostało wyjaśnione na wstępie. Dodać przy tym trzeba, że Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu, mógł zatem składać wnioski jak i zapoznać się z aktami sprawy. Należy mieć też na uwadze, że zarzut naruszenia przepisów postępowania zasługuje na uwzględnienie tylko wtedy, gdy ma to wpływ na wynik sprawy. Ponadto - jak słusznie podniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - pełnomocnictwo udzielone adwokatowi Z. R. upoważniało tylko do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] sierpnia 2006r. Pełnomocnik ten nie był zatem uprawniony do reprezentowania wnioskodawcy w toku całego postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn, nie można było również podzielić zarzutu, że Skarżący został pozbawiony dochodzenia swoich roszczeń wraz z pełnomocnikiem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.