VII SA/Wa 1079/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-12
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja finansowa, obejmująca niski dochód netto na osobę, przewlekłą chorobę własną i żony, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywał na skarżącym, który wykazał je w złożonym wniosku i załączonych dokumentach.Stan faktyczny
Skarżący J.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodu w wysokości 2181 zł brutto miesięcznie, posiada dom i niewielką nieruchomość rolną, a oboje są osobami schorowanymi. Skarżący wykazał swoje miesięczne wydatki i dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać skarżącemu J. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek złożony na formularzu PPF został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi w dniu 26 czerwca 2013 r. (wpływ do Sądu 1 lipca 2013 r.).
Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Posiada dom o powierzchni 61 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,1942 ha (wprawdzie w formularzu PPF wnioskodawca wskazał pow. gospodarstwa rolnego na 19,42 ha, jednakże z pisma z 26 czerwca br. i załączonych do nich kopii dokumentów wynika że gospodarstwo to ma pow. 0,1942 ha). Wnioskodawca utrzymuje się wraz z rodziną z dochodów w wysokości 2 181 zł brutto miesięcznie, na które składają się emerytury skarżącego i jego żony. Są z żoną osobami schorowanymi wymagającymi ciągłego leczenia. Wnioskodawca wskazał, że miesięczne wydatki wynoszą - koszty utrzymania domu - 847,73 zł, utrzymanie własne - 426 zł. Inne wydatki – średnio 580 zł. Ponadto dodał, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, ani pomocy od rodziny, czy osób trzecich. Do pisma z dnia 26 czerwca 2013 r. dołączono kopie dokumentów poświadczające: wysokość emerytur, dochodów (dokumenty PIT i wyciągi z rachunku bankowego), stan zdrowia, wielkość gospodarstwa rolnego.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego przedstawioną w złożonym wniosku oraz wysokość wpisu od skargi należnego w niniejszej sprawie (200 zł) uznano, iż zasadne jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca utrzymuje się wraz z żoną z dochodu 2181 zł. brutto, co netto daje 1853,73 zł., W przeliczeniu na jedną osobę dochód ten wynosi nieco pow. 900 zł. Wnioskodawca z żoną są osobami przewlekle chorymi. Okoliczność te wskazują, że wnioskodawcy nie stać na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło