VII SA/Wa 1079/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2017r. po rozpoznaniu wniosku E. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. E. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić E. E. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 8 września 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1078/17 wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy E. E. uzupełniony na formularzu PPF w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pomimo, że wnioskodawczyni wskazała, że wniosek składa do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1078/17 uznano, że został jednak złożony do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1079/17 i w tej sprawie został rozpoznany. W sprawie VII SA/Wa 1078/17 wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni został bowiem już rozpoznany, natomiast do wypełnienia i nadesłania formularza była w sprawie VII SA/Wa 1079/17. Z treści nadesłanego wniosku wynika, że wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci. Wraz z dziećmi utrzymuje się z dochodów z tytułu alimentów pobieranych na syna w wysokości 1500 złotych, córkę w wysokości 1700 złotych oraz siebie w wysokości 300 złotych w sumie w wysokości 3500 złotych miesięcznie. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej syna. W uzasadnieniu podniosła, że od lutego 2017r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1078/17 załączyła do wniosku zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] lutego 2017r. Posiada zadłużenie czynszowe w wysokości ponad 10.000 złotych. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi następujące wydatki tj. opłatę za czynsz w wysokości 1150 złotych, opłatę za energię w wysokości 150,00 złotych, opłatę za telefony 3 x 65,00 złotych, zakup środków czystości 200,00 złotych, wyżywienie 1000 złotych, przedszkole 500 złotych, zajęcia dodatkowe syna 250,00 złotych, zajęcia dodatkowe córki 250,00 złotych, przejazdy 350,00 złotych, ferie i wakacje 450,00 zł miesięcznie x 12. W tym stanie sprawy zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2015r. sygn. akt I FZ 213/15). W rozpoznawanej sprawie oceniając wniosek skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wiarygodny i przekonujący, że zachodzą okoliczności do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wprawdzie podała we wniosku, że jest osobą bezrobotną, samotnie wychowującą dwójkę dzieci. Powyższe informacje nie przesądzają jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. W świetle danych przedstawionych we wniosku zwrócić bowiem należy uwagę na rozbieżności pomiędzy uzyskiwanymi dochodami z tytułu alimentów w wysokości 3500 złotych miesięcznie, a zadeklarowanymi we wniosku miesięcznymi wydatkami tj. ok. 4045 złotych. Oprócz wskazanych wydatków, które są wyższe od zadeklarowanych dochodów, wnioskodawczyni podała, że gromadzi jeszcze środki pieniężne na ferie i wakacje w wysokości 450,00 złotych miesięcznie, rocznie zaś w wysokości 5400 złotych. Powyższe powoduje, że oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone przez skarżącą budzi wątpliwości, co do jej faktycznej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Wnioskodawczyni natomiast nie wyjaśniła we wniosku skąd czerpie brakujące środki na pokrycie wykazanych wydatków, bądź kto pomaga jej w utrzymaniu. Nie wskazała także posiadania żadnych oszczędności pieniężnych. Brak także informacji, że obecnie nie reguluje opłaty czynszowej za mieszkanie. Wprawdzie podała, że posiada zaległości z tego tytułu, jednakże we wniosku opłatę tą wyszczególniła, w związku z tym uznano, że obecnie ją ponosi. Ponadto wskazać należy, że wnioskodawczyni nie wskazała, czy pobiera na dzieci świadczenia wychowawcze (500 plus). Wnioskodawczyni została pouczona w piśmie z dnia 31 sierpnia 2017r. jakie informacje winny być zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pomimo pouczenia informacji ww. zakresie wnioskodawczyni nie podała. Przypomnieć trzeba, że z treści art. 246 p.p.s.a wynika jednoznacznie, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku, czego konsekwencją powinno być wykazanie w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącą informacje na temat sytuacji materialnej złożone na druku PPF nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Wnioskodawczyni wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawiła rzetelnie i wyczerpująco swojej sytuacji finansowej, a tym samym nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.