VII SA/Wa 1083/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-04

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował obiekt jako wiatę podlegającą obowiązkowi zgłoszenia, a następnie nakazał jej rozbiórkę, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie odnosząc się do zarzutów strony dotyczących możliwości zakwalifikowania obiektu jako obiektu małej architektury?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły zasady postępowania administracyjnego. Nie wyjaśniły one dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie uzasadniły należycie kwalifikacji obiektu jako wiaty i nie odniosły się do zarzutów skarżącej, która twierdziła, że obiekt jest obiektem małej architektury, którego budowa nie wymaga zgłoszenia. Sąd wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy, dokonania dokładnych oględzin i oceny charakteru obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty na drewno, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego (z pewnymi zmianami formalnymi) przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca E.D. kwestionowała decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak właściwego udziału w oględzinach i brak odniesienia się do jej argumentów, że obiekt jest obiektem małej architektury, który nie wymaga zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E.D. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...], nakazującej E. D. całkowitą rozbiórkę wiaty na drewno na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 49b ust. 1 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazał E.D.całkowitą rozbiórkę wiaty na drewno. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu 2 stycznia 2012 r. oględziny przedmiotowej wiaty na drewno. W trakcie czynności kontrolnych organ powiatowy stwierdził, że na działce istnieje wiata na drewno o wymiarach 1 m x 3 m ze spadkiem dachu na teren własnej posesji. Konstrukcja drewniana, dach jednospadowy. Nie przedstawiono zgłoszenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] wydanym na podstawie art 49 b ust 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi przedstawienie, w zakreślonym terminie wskazanych dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej Ponieważ Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] nakazał E. D. całkowitą rozbiórkę przedmiotowej wiaty na drewno. Odwołanie od w/w decyzji złożyła Pani E.D. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu w/w odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 49b ust. 1 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazał E. D. całkowitą rozbiórkę wiaty na drewno. W ocenie organu odwoławczego orzeczenie rozbiórki wiaty na drewno było prawidłowe. Z uwagi jednak na błąd w nazwisku strony zobowiązanej uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nakazał E. D. całkowitą rozbiórkę wiaty. Organ odwoławczy powołał się na art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki", niemniej jednak budowa w/w obiektów wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia wiaty, jednak zawierają definicję legalną budynku. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Powyższe wskazuje, iż obiekt budowlany wykonany bez przegród budowlanych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie odpowiada określonym w komentowanym przepisie warunkom i w związku z tym nie może być uznany za budynek. W związku z powyższym za wiatę można uznać w szczególności taki obiekt, który nie jest obudowany ścianami ze wszystkich stron lub w ogóle ich pozbawiony, posadowiony jest zaś na słupach. Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy wskazał, że przedmiotowa budowla składa się ze ściany nośnej oraz dwóch ścian sąsiednich budynków. Zgodnie natomiast z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 146/10 "Wiata stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Nie posiada ona fundamentów, zatem nie spełnia wymogu budynku, stanowi natomiast budowlę, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3 ustawy). Jest trwale związana z gruntem, mimo że nie posiada fundamentów. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania trwałego związania z gruntem, czy wielkość zagłębienia w gruncie, gdyż istotne jest czy posadowienie jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję". Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie inwestor winien dokonać zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowej wiaty i dopiero wówczas mógłby zrealizować zamierzenie inwestycyjne. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, inwestor nie zgłosił zamiaru budowy wiaty o wymiarach 1 m x 3 m, zatem przedmiotowa wiata zrealizowana została samowolnie. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne w trybie art. 49b Prawa budowlanego. Ponieważ inwestor nie wykonał obowiązków umożliwiających legalizację przedmiotowej wiaty uzasadnione było orzeczenie rozbiórki wiaty na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, a mianowicie: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 79 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez orzeczenie nakazu rozbiórki wiaty jedynie wobec skarżącej pomimo że takie same lub podobne obiekty małej architektury znajdują się na większości z sąsiednich nieruchomości, uniemożliwienie skarżącej właściwego udziału w oględzinach, bez uprzedniego zawiadomienia, o którym mowa w art. 79 § 1 kpa, brak merytorycznego uzasadnienia decyzji dlaczego obiekt małej architektury został uznany za wiatę podlegającą zgłoszeniu i brak odniesienia się do zarzutu skarżącej, która wskazywała, że istniejący obiekt stanowi obiekt małej architektury na terenie prywatnym dlatego jego wzniesienie nie wymagało zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonych decyzji. Wbrew ustaleniom organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby przedmiotowa budowla (wiata) składała się ze ściany nośnej oraz dwóch ścian sąsiednich budynków. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 2 stycznia 2012 r., które odbyły się z udziałem skarżącej wynika, że na działce " stwierdzono istnienie obiektu gospodarczego – wiaty na drewno do kominka o wymiarach 1 m x 3 m ze spadkiem dachu na teren własnej posesji. Konstrukcja drewniana dach jednospadowy. Obiekt nietrwale powiązany z gruntem". Natomiast z załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że przedmiotowa wiata jest obiektem wolnostojącym. Przepisy Prawa budowlanego jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie zawierają legalnej definicji wiaty. Kwalifikację przedmiotowego obiektu o wymiarach 1 m x 3 m jako wiaty organ powinien dokładnie wyjaśnić i uzasadnić odnosząc się do zarzutów skarżącej, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Skarżąca podnosiła, że tak niewielki obiekt można również zakwalifikować jako obiekt małej architektury, służący utrzymaniu porządku. Jednocześnie wskazywała, że budowa takiego obiektu małej architektury na terenie własnej działki nie wymaga zgłoszenia. Nie można odmówić racji skarżącej bowiem w świetle art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury. Budowa tego typu obiektów stosownie do uregulowania zawartego w art. 30 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego wymaga zgłoszenia tylko wówczas, gdy została dokonana w miejscu publicznym. Organy nadzoru budowlanego z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego nie wyjaśniły w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy i nie uzasadniły należycie dokonanej kwalifikacji jako wiaty obiektu drewnianego wymiarach 1 m x 3 m. Protokół oględzin jest bardzo lakoniczny i nie wynika z niego, aby przedmiotowa budowla zakwalifikowana przez organy jako wiata składała sie ze ściany nośnej oraz dwóch ścian sąsiednich budynków. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego powinien jeszcze raz dokonać dokładnych oględzin i ocenić charakter istniejącego obiektu biorąc pod uwagę zarzut skarżącej, która twierdzi, że postawiła obiekt małej architektury na terenie własnej działki co nie wymagało dokonania zgłoszenia. Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107§ 3 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło