VII SA/Wa 1084/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. D.kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 49b ust. 1 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazał E. D. całkowitą rozbiórkę budynku gospodarczego z domkiem na drzewie na terenie działki nr ewid [...], przy ul. [...] w miejscowości [...] gm. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że powodem uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] nakazującej E. D. całkowitą rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego z domkiem na drzewie był błąd w nazwisku strony zobowiązanej. Jednakże samo postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji zakończone decyzją rozbiórkową jest prawidłowe. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy z domkiem na drzewie o wymiarach 3 m x 3 m oraz wysokości 4 m stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i że został zrealizowany samowolnie bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne w trybie art. 49b Prawa budowlanego nakładając na inwestora postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie wskazanych dokumentów. E. D. nie wykonała nałożonego obowiązku dlatego organ nadzoru budowlanego I instancji zobowiązany został, regulacją art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, do zastosowania art. 49b ust. 1 i orzeczenia rozbiórki budynku gospodarczego z domkiem na drzewie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska wyrażonego w odwołaniu, że przedmiotowy obiekt jest obiektem małej architektury, którego budowa nie wymaga zgłoszenia. Organ odwoławczy wskazał, że ilekroć w ustawie Prawo budowlane jest mowa o obiekcie małej architektury należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury. Budowa tego typu obiektów nie wymaga także zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie art. 30 Prawa budowlanego, chyba że są one usytuowane w miejscu publicznym. W myśl przepisu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć m.in. wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Pod pojęciem obiektu budowlanego zaś rozumieć należy: budynek, budowlę i obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1). Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczy z domkiem na drzewie ma wymiary 3 m x 3 m oraz wysokość 4 m. Ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że podest w/w budynku jest wsparty w części na drewnianej konstrukcji oraz w części na drzewie. Biorąc pod uwagę cechy konstrukcyjne, przeznaczenie oraz funkcję, jaką spełnia budynek organ odwoławczy stwierdził, iż jest to konstrukcja przestrzenna stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość i uznał, że obiekt ten odpowiada ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo budowlane. Organ odwoławczy przywołał treść art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki", niemniej jednak budowa w/w obiektów wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniosła E. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1) art 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 79 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: a) niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywatela do Państwa i stanowionego przezeń prawa, selektywne i dyskryminujące stosowanie przepisów prawa - a mianowicie, organy obu instancji wydały decyzje jedynie wobec skarżącej, mimo tego, że takie same lub podobne obiekty małej architektury znajdują się na większości z sąsiednich nieruchomości, co było też odnotowane przez kontrolujących w trakcie oględzin; organy kierowały się przy tym donosem sąsiada będącego w konflikcie ze skarżącą; b) uniemożliwienie skarżącej właściwego udziału w oględzinach, bez uprzedniego zawiadomienia, o którym mowa w art. 79 § 1 k p a., co uniemożliwiło stronie skarżącej właściwe przygotowanie się do oględzin (strona skarżąca okresowo przyjmuje silne leki przeciwbólowe uniemożliwiające świadome rozeznanie sytuacji - posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności po urazie szyjnego odcinka kręgosłupa) i uniemożliwił stronie skarżącej, wbrew art. 79 § 2 k p a., spokojne zaznajomienie się z protokołem oględzin przed jego podpisaniem przez stronę skarżącą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - a mianowicie w wyniku oględzin błędnie ustalono stan faktyczny, a w szczególności wymiary obiektów małej architektury; organ drugiej instancji zignorował zarzut podniesiony w tym względzie w odwołaniu (zarzut braku właściwego udziału w postępowaniu) i nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego z właściwym udziałem strony skarżącej; c) brak odniesienia się przez organ I instancji w wydanej decyzji uzasadnienia merytorycznego w zakresie: dlaczego obiekty małej architektury wybudowane przez stronę uznał za wiatę i budynek gospodarczy, natomiast organ drugiej instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego dowodom przytoczonym przez stronę skarżącą (publikacje wskazujące, że obiektów małej architektury wybudowanych przez stronę skarżącą nie można uznać za wiatę i budynek gospodarczy) odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; ponadto, organ drugiej instancji nie odniósł się merytorycznie do podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji argumentów wskazujących, że wybudowane przez skarżącą obiekty spełniają definicję obiektów małej architektury na terenie prywatnym, których wzniesienie nie wymaga zgłoszenia; 2) art. 7 i art. 80 k p a. poprzez przyjęcie z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, że wzniesione przez stronę skarżącą obiekty nie są obiektami małej architektury na terenie prywatnym, a w szczególności przyjęcie, że skarżąca wybudowała wiatę i budynek gospodarczy, mimo tego, że wybudowane przez skarżącą obiekty nie nadają się w jakimkolwiek stopniu na desygnaty wyrażeń "wiata" oraz "budynek gospodarczy", jeśli wyrażeniom tym przypisywać znaczenia przyjęte w prawie oraz w języku potocznym, które to naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów miało istotny wpływ na wynik sprawy; II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji: 1) art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że pojęcie obiektów małej architektury znajdujących się na terenie prywatnym nie obejmuje obiektów takich, jak będące przedmiotem niniejszego postępowania, wbrew znaczeniu wyrażenia "obiekt małej architektury" określonemu przez prawo budowlane, a w konsekwencji powyższych naruszeń 2) błędne zastosowanie art. 49b ust. 1 oraz ust. 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o rozbiórce w stosunku do tych obiektów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia organów nadzoru budowlanego z których wynika, że skarżąca wybudowała budynek gospodarczy z domkiem na drzewie nie znajdują oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Materiał dowodowy ogranicza się do przeprowadzonych w dniu 2 stycznia 2012r oględzin obiektu budowlanego, które odbyły się z udziałem skarżącej. Z protokołu oględzin wynika, że na działce istnieje obiekt małej architektury o wymiarach 3mx3m i wysokości około 4m ( domek na drzewie ) konstrukcja drewniana nie trwale powiązana z gruntem. Obiekt znajduje się w granicy ogrodzenia działki i powstał według oświadczenia skarżącej w sierpniu-październiku 2012r. Sporządzono dokumentację fotograficzną. W związku z powyższym ustaleniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomieniem z dnia 15 maja 2013r wszczął postępowanie na wniosek sąsiada D. Z. w sprawie obiektu małej architektury ( domek na drzewie ) – służący rekreacji ogrodowej. Z protokołu oględzin oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wynika, aby organ stwierdził istnienie budynku gospodarczego z domkiem na drzewie i w stosunku do takiego obiektu prowadził postępowanie. Organ pierwszej instancji ustalił, że na działce skarżącej powstał domek na drzewie, który został zakwalifikowany jako obiekt małej architektury służący rekreacji ogrodowej i w stosunku do tak określonego obiektu wszczął postępowanie administracyjne. Przedmiot decyzji rozbiórkowej określony jako budynek gospodarczy z domkiem na drzewie nie był przedmiotem postępowania wszczętego przez organ pierwszej instancji i nie wynikał z protokołu oględzin. Ponownie rozpatrując wniosek D. Z. o przeprowadzenie kontroli organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego powinien jeszcze raz dokładnie wyjaśnić jaki obiekt wybudowała skarżąca i w stosunku do prawidłowo określonego obiektu prowadzić postępowanie administracyjne. Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107§ 3 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 ww. ustawy.