VII SA/Wa 1086/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-16

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania instalacji gazowej, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, pomimo upływu znacznego czasu od jej wydania?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania instalacji gazowej, które stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa. Upływ czasu od wydania decyzji nie wyłącza możliwości stwierdzenia jej nieważności, jeśli naruszenie jest rażące i skutki są nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności, zwłaszcza gdy w grę wchodzi bezpieczeństwo ludzi i mienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożyła A.K., wskazując na kolizję projektowanej rozbudowy z istniejącym przyłączem gazowym. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, GINB decyzją z marca 2017 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty, uznając, że projekt budowlany naruszał przepisy techniczno-budowlane dotyczące usytuowania instalacji gazowej, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Skarżący Z.G. zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i błędną ocenę charakteru naruszenia prawa jako rażącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. G. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2017 r. znak: [...], [...], wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z [...] maja 2009 r. A. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. G. i Z. G. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego bliźniaczego wraz z przebudową wejścia głównego do budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2011 r. nr [...], znak: [...], po wszczęciu postępowania na wniosek A. K., stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2011 r., znak: [...], uchylił w całości ww. decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [, znak: [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. G. i Z. G., uchylił w całości ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...] grudnia 2011 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 3 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1372/12, uchylił decyzję GINB z [...] kwietnia 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. G. i Z. G., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie, Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...], znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...]. Decyzją z [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1096/14 uchylił ww. decyzję GINB z [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1114/15, oddalił skargę kasacyjną Z. G. od ww. wyroku WSA w Warszawie z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1096/14. W ww. wyroku z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1096/14, Sąd wskazał, że GINB "nie uwzględnił wskazówek Sądu [zawartych w zapadłym wcześniej wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1372/12] i nie przeprowadził postępowania w zakresie zaleconym przez Sąd, co więcej - przywołał argumentację pozostającą w sprzeczności z poglądami, które w ww. wyroku zostały zawarte. (...) Zadaniem organu w tej sprawie było wyjaśnienie, czy badana decyzja Starosty [...] nie jest dotknięta wadą nieważności (...) ocena w ww. zakresie nie wymagała od organu gromadzenia nowego materiału dowodowego i dokonywania nowych ustaleń faktycznych na jego podstawie. (...) Sąd wskazał wprawdzie na konieczność ustalenia przebiegu instalacji gazowej względem projektowanej rozbudowy, ale tylko w oparciu o dokumenty pozostające w dyspozycji organu wydającego badaną decyzję, tj. w oparciu o projekt budowlany. (...) W wyroku z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1372/12 Sąd zalecił ustalenie, czy projektowana rozbudowa znajduje się instalacji gazowej. Nie chodziło przy tym o ustalenie jak faktycznie przebiega instalacja gazowa, ale o to, co jest uwidocznione w projekcie budowlanym, a dokładnie: w projekcie zagospodarowania działki. Dla dokonania takiej oceny zupełnie zbędne (i niedopuszczalne, z uwagi na tryb postępowania) było zaś uzupełnienie materiału dowodowego." Ponadto, Sąd wskazał, że "Organ winien wyjaśnić, czy projekt zagospodarowania działki spełnia wymogi formalne, przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a w konsekwencji - czy umożliwia on dokonanie sprawdzeń na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 163 i 164 warunków technicznych." Sąd stwierdził ponadto, że "organ (...) nie wziął pod uwagę wykładni przepisów § 163 i § 164 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dokonanej w cyt. wyżej wyroku. (...) przepis § 163 rozporządzenia nie dopuszcza do sytuacji, w której przewód gazowy znalazłby się w odległości mniejszej niż 0,5 m od budynku, wyjąwszy sytuacje opisane w pkt 2 i 3 tego przepisu, dotyczące wprowadzenia przyłącza do budynku. (...) W konsekwencji, organ II instancji błędnie przyjął, iż wskazane przepisy rozporządzenia nie stoją na przeszkodzie sytuowaniu przewodów gazowych w odległości mniejszej niż 0,5 m do budynku w sytuacji, gdy w ww. wyroku Sąd wskazał, iż nie dotyczy to jedynie "wprowadzenia przyłącza do budynku. (...) organ, badając decyzję Starosty [...] i ewentualną kolizję rozbudowy budynku z instalacją gazową, nie może zasłaniać się oświadczeniem projektanta co do zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa.(...) Wobec wskazanej kolizji między projektowaną rozbudową a istniejącym przyłączem gazowym, wymagane jest zweryfikowanie zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi i ewentualnymi naruszeniami przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. oraz rozważenie, czy naruszenia te mają charakter rażącego naruszenia prawa." Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 25 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1114/15, w całości podzielił pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w powyższym wyroku z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1096/14. Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2017 r., znak: [...], [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. K., uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...]i stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z projektu budowlanego wynika, że przedmiotowa inwestycja obejmuje rozbudowę budynku mieszkalnego bliźniaczego na działce nr ew. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...]w [...]. Mając na uwadze wytyczne Sądów zawarte w ww. wyrokach, GINB uznał, że projekt zagospodarowania terenu zatwierdzony decyzją Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...] nie narusza rażąco wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133), a w szczególności § 8 ust. 3 pkt 6 tego aktu. Zgodnie z powyższym przepisem, projekt zagospodarowania terenu powinien zawierać układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych, ujęć wody ze strefami ochronnymi, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych lub służących do oczyszczania ścieków, oraz określający sposób odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych. Organ II instancji podał, że na projekcie uwidoczniono w szczególności przyłącze gazowe oznaczone symbolem gP25 (linia w kolorze żółtym), biegnące w poprzek działki inwestycyjnej nr ew. [...] (prostopadle do ul. [...] oraz równolegle do ul. [...]), w odległości ok. 7,00 m - 7,50 m od ściany istniejącego budynku. Przyłącze dochodzi do granicy rozdzielającej działki nr ew. [...] i nr ew. [...]. I dalej, wskazał, że jak wynika z dokumentacji projektowej spornej inwestycji, projektowana rozbudowa zostanie usytuowana na słupach żelbetowych o wysokości 4,47 m, w granicy z działką skarżącej nr ew. [...]. Mając na uwadze powyższe ustalenia w przedmiocie przebiegu istniejącego przyłącza gazociągowego, stwierdził, że projektowana rozbudowa budynku mieszkalnego została przewidziana do realizacji "nad" istniejącym przyłączem gazowym. Zgodnie z § 163 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.), przewody instalacji gazowej, prowadzone poniżej poziomu terenu, poza budynkiem w odległości większej niż 0,5 m od jego ściany zewnętrznej, powinny spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych dotyczących sieci gazowych. Natomiast w myśl § 164 ust. 1 rozporządzenia, przewodów instalacji gazowych nie należy prowadzić przez pomieszczenia mieszkalne oraz pomieszczenia, których sposób użytkowania może spowodować naruszenie stanu technicznego instalacji lub wpływać na parametry eksploatacyjne gazu. W związku z powyższym, Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego stwierdził, że przedmiotowa rozbudowa budynku na działce nr ew. [...] znajduje się w kolizji z istniejącym w granicy działek nr ew. [...] i [...] przyłączem gazociągowym (ławy fundamentowe usytuowane nad przebiegającym poniżej przyłączem), a więc niezgodnie z § 163 i § 164 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Tym samym kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 163 i § 164 ww. rozporządzenia to przepisy, których stosowanie - na gruncie analizowanej sprawy - nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne, a skutki tego uchybienia są szczególnie poważne. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a-d Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy bowiem, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Spełnieniu powyższych wymogów służą m. in. powołane przepisy § 163 oraz § 164 rozporządzenia. Organ dodał że nie można przy tym pominąć charakteru obiektu, jakim jest przyłącze sieci gazociągowej, oraz jego ewentualnego wpływu na bezpieczeństwo zabudowań mieszkalnych pozostających w jego bezpośrednim otoczeniu. Mając na uwadze powyższe, GINB stwierdził, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] marca 2007 r., nr [...] nie jest obarczona inną - niż wskazana wyżej - wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., tj. nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W konsekwencji, GINB uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...] i stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2017 r., znak: [...], [...], Z.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący podniósł, że GINB nie ocenił jednoznacznie charakteru naruszenia przepisów prawa, przyjmując, iż wykazane naruszenie ma cechy naruszenia rażącego. Wpływ na byt prawny decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. ma naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a nie naruszenie konkretnego przepisu ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem skarżącego, organ powinien rozważyć, czy określone naruszenie ma charakter rażący, w szczególności że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że nie każde naruszenie przepisów wynikających z "warunków technicznych" ma charakter rażący. Ponadto, w ocenie skarżącego, GINB podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, w którym to Sąd orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2017 r. znak: [...], [...], wydana w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w art. 156 i nast. k.p.a. Postępowanie zakończone tą decyzją uruchomione zostało na wniosek, a zadaniem organów orzekających w tej sprawie (wobec treści złożonego żądania) była ocena, w kontekście przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., decyzji Starosty [...] z [...] marca 2007 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z.G. i Z.G. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego bliźniaczego wraz z przebudową wejścia głównego do budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Przy czym, co istotne, w sprawie tej zapadło już kilka rozstrzygnięć organów obu instancji, nadto – dwa prawomocne wyroki tut. Sądu; w konsekwencji – decyzja kontrolowana obecnie jest wynikiem wyroku WSA w Warszawie z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1096/14 (utrzymanego wyrokiem NSA z 25 stycznia 2017 r. o sygn. akt II OSK 1114/15), uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie GINB wydane w tej sprawie i wskazującego na konieczność pełnego uwzględnienia wskazań i wytycznych wynikających z wcześniejszego a prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 3 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1372/12. W tym ostatnim, Sąd w sposób wyraźny wskazał, jakie okoliczności i w kontekście jakich przepisów prawa wymagają dokładnego wyjaśnienia, a mianowicie: zalecił zbadanie, czy nie doszło do zaprojektowania budynku na położonej pod powierzchnią gruntu instalacji gazowej, i – czy w tym kontekście nie doszło do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 163 i 164 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dokonał przy tym wiążącej w tej sprawie interpretacji ww. przepisów rozporządzenia wskazując, że znajdują one zastosowanie nie tylko w przypadku budowy przewodów gazowych i podnosząc, że wobec brzmienia tych przepisów nie jest dopuszczalne posadowienie budynku na istniejących elementach infrastruktury – tj. na przewodzie gazowym. W konsekwencji, we wskazanym wyroku, za niedopuszczalne -wobec treści art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a – d Prawa budowlanego w zw. z § 163 i 164 warunków technicznych- Sąd uznał zaprojektowanie rozbudowy budynku nad instalacją gazową, wskazując przy tym na zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz mienia związane z takim, kolizyjnym usytuowaniem obiektu. Wskazał w efekcie na konieczność uzupełnienia postępowania o ocenę -w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z ww. § 163 i 164 warunków technicznych- projektu zagospodarowania działki, a jednocześnie - wyjaśnienie, czy projekt ten spełnia wymogi określone w § 8 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (i pozwalał na dokonanie oceny w ww. kontekście przed wydaniem badanego pozwolenia na budowę). W wyroku z 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1096/14, uchylając decyzję GINB z [...] kwietnia 2014 r., tut. Sąd zarzucając naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zalecił uwzględnienie wskazań wynikających z ww. wyroku z 3 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1372/12, zwracając jednocześnie uwagę na to, że badanie w trybie nadzorczym decyzji winno mieć miejsce z uwzględnieniem akt, na podstawie których decyzja ta została wydana, a nie w oparciu o później pozyskany materiał dowodowy. Stanowisko to zostało uznane następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny za w pełni prawidłowe (v. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1114/15). Dostrzegając powyższe, Sąd stwierdza, że wydając decyzję [...] marca 2017 r. GINB zastosował się do wskazań wynikających z ww. wyroków. I tak, w uzasadnieniu tego orzeczenia organ ten przedstawił właściwy stan faktyczny i prawny, tj. z daty wydania badanej decyzji, zwracając przy tym szczególną uwagę na kwestię usytuowania projektowanej rozbudowy względem istniejącej na działce inwestycyjnej instalacji gazowej. Prawidłowo przy tym wskazał, że projekt zagospodarowania terenu nie narusza rażąco wymagań rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, albowiem stosownie do § 8 ust. 3 pkt 6 zawiera wymagany układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, w tym: oznaczone linią w kolorze żółtym i symbolem gP25 przyłącze gazowe, biegnące w poprzek działki inwestycyjnej, do granicy działek o nr [...] i [...], a następnie – po tej granicy. Prawidłowo także stwierdził, że projektowana rozbudowa została przewidziana "nad" istniejącym przyłączem gazowym. Rozbudowę tą usytuowano bowiem na słupach żelbetonowych o wysokości 4,47 m, m. in. w granicy z działką o nr ew. [...], po której przebiega ww. instalacja gazowa. Słusznie też dostrzegł, że wskazana instalacja -zgodnie z projektem zagospodarowania terenu- znajduje się w odległości ok. 7 m od ściany istniejącego budynku, co nie jest bez znaczenia, jeśli zważy się na szerokość spornej rozbudowy. W konsekwencji, zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że badana decyzja została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 163 i 164 warunków technicznych. Zważyć przy tym trzeba, że w myśl tego pierwszego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ obowiązany był sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Czyniąc ustalenia w tym kontekście w niniejszej sprawie i biorąc pod uwagę § 163 i 164 warunków technicznych, nie mógł zaś zaakceptować rozbudowy budynku, której fundamenty znajdują się "nad" istniejącą instalacją gazową (albowiem z ww. przepisów rozporządzenia wynika, że taka instalacja winna znajdować się "poza budynkiem"). Prawidłowo więc GINB za wadliwe uznał zatwierdzenie projektu przewidującego takie usytuowanie obiektu – wskazujące na niedokonanie przez organ właściwych sprawdzeń na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dokonując gradacji stwierdzonego w sprawie naruszenia organ ten prawidłowo zaś stwierdził, że ma ono charakter rażący. Wskazane uchybienie ma bowiem szczególną wagę, jeśli zważy się na kwestię bezpieczeństwa użytkowników zabudowań mieszkalnych pozostających w bezpośrednim otoczeniu ww. przyłącza sieci gazociągowej. W tym też kontekście, biorąc pod uwagę treść skargi, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia argumentacji organu, uwzględniającej w pełni zalecenia zawarte w wyrokach wydanych w niniejszej sprawie. Sąd zauważa jednocześnie, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Takim też rozumieniem ww. przepisu kierował się GINB orzekając w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę charakter przepisów, oczywistość ich naruszenia oraz skutki wywołane badanym rozstrzygnięciem. Słusznie przy tym przyjął, że skutki analizowanego uchybienia są szczególnie poważne i nie do zaakceptowania, wobec ww. ustaleń i brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a – d Prawa budowlanego. Wobec treści skargi, Sąd nadto zauważa, że wprawdzie wyrokiem z 12 maja 2015 r. w sprawie P 46/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niemniej, przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ma charakter wyroku zakresowego dotyczącego pominięcia prawodawczego. Wyrok ten nie spowodował więc zmiany normatywnej, ale wskazał na konstytucyjny sposób rozwiązania powstałej kwestii. Jak zaznaczył Trybunał w ww. wyroku, "Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy". Trybunał wskazał dalej na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Trybunał nie przesądził przy tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. Wskazał, że "Ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych". Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić w efekcie trzeba, że GINB (wbrew stanowisku skarżącego) nie mógł -uwzględniając wskazane orzeczenie Trybunału- orzec stosownie do treści art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2, a to w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował bowiem art. 156 § 2 k.p.a., ani nie rozszerzył jego stosowania do wszystkich przypadków określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Sam upływ czasu od wydania badanej decyzji, nie mógł stanowić zatem o odstąpieniu od stwierdzenia nieważności tego aktu w związku ze stwierdzonym uchybieniem wypełniającym przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Upływ czasu, o którym mowa w orzeczeniu Trybunał Konstytucyjnego, organ mógł uwzględnić jedynie przy ocenie skutków społeczno-gospodarczych stwierdzonego naruszenia. Jednakże, w ocenie Sądu, ta okoliczność w tym stanie faktycznym i prawnym nie mogła okazać się decydującą; kwestiom bezpieczeństwa związanego z projektowaniem i budową budynku mieszkalnego należało w tym przypadku przypisać wartość nadrzędną, i uwzględnić dokonując gradacji stwierdzonego naruszenia. Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło