VII SA/Wa 1087/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...], II. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] III. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M.J. kwotę 500 zł(pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.56 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. u. Nr 38 poz.229) nałożył na D. i J. A. obowiązek opracowania inwentaryzacji - wraz ekspertyzą i opinią techniczną - samowolnie wybudowanego budynku składowego na działce położonej w miejscowości K. w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.4O ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. u. Nr 38 poz.229) nakazał D. i J. A. wykonanie robót zgodnie z opracowaną inwentaryzacją i ekspertyzą techniczną dotyczącą samowolnie wybudowanego budynku składowego na działce o nr [...] położonej w miejscowości K. w terminie trzech miesięcy do dnia [...] czerwca 2003 roku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie w sprawie wykonania robót przy budynku składowym stwierdzając, że roboty budowlane wynikające z decyzji z dnia [...] marca 2003 roku zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M., K. i W. J. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.54§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270) uwzględniając skargę J. A. uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku, Nr [...] i utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 roku, Nr [...] podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. J. podnosząc zarzut, że nie zostały uwzględnione wszystkie jego uwagi związane z samowolnie wybudowanymi przez sąsiadów budynkami. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.lO5§l kpa oraz art.40 i art.42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, na skutek czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 marca 2000 roku, sygn. akt. IV SA 12/98 - niepublikowane). W niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania. Postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Spełnienie przez inwestora warunków niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej w świetle przepisów tej ustawy nie kończy się wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. Na podstawie art.40 powołanej ustawy na inwestora nałożono obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Zgodnie z treścią art. 42 ust.1 wymienionej ustawy inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art.40 nakaz zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwy organ administracji. Organ administracji winien więc zakończyć postępowanie poprzez wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, a nie decyzji o umorzeniu postępowania. Sąd uchylił również decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 roku, nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...]. Odnośnie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 roku to wprawdzie uchylała ona błędną decyzję organu I instancji ale z kolei zawarte w niej wytyczne były błędne. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że nie zostały spełnione wymogi wynikające z ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) podczas gdy postępowanie było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.). Uchylenia wymagała również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], gdyż wydana została z naruszeniem art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Warunkiem wydania decyzji określonej w tym przepisie jest wykluczenie zaistnienia okoliczności wymienionych w art.37 wymienionej wyżej ustawy. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji o nakazaniu inwestorowi lub właścicielowi samowolnie wzniesionego obiektu wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego winien ustalić czy obiekt budowlany lub jego część: * znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub, * powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, * zachodzą inne niż wyżej wymienione ważne przyczyny uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki. Należy przy tym stwierdzić, że ocena winna być dokonana w świetle przepisów obowiązujących w czasie realizacji samowoli budowlanej. Do tych przepisów należy zaliczyć także obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej plan zagospodarowania przestrzennego. Z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 1974 roku nie wynika by organ ten dokonał takich ustaleń. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny więc być one poczynione. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie są one uzasadnione i nie mogły być one podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Z protokołu czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 listopada 2002 roku wynika, iż matka skarżącego zgłosiła żądanie dokonania zmiany spadków połaci dachowych, zdjęcia rynien spustowych oraz zamurowania otworów okiennych. Nie zostało przy tym wyszczególnione czy zarzuty dotyczą konkretnego budynku czy wszystkich budynków. W decyzji z dnia [...] października 1974 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował się do tych żądań. Zauważyć jednak należy, iż budynek składowy - oznaczony w projekcie zagospodarowania dołączonym do ekspertyzy literą "A" - posiada dach dwuspadowy, który nie jest skierowany w kierunku działki inwestorów. Z załączonych do ekspertyzy rysunków tego budynku nie wynika by budynek posiadał okna wychodzące na posesję skarżącego. Żądanie likwidacji okien oraz zmiany konstrukcji dachu w tej sytuacji uznać należy za nieuzasadnione. Również sposób w jaki zamontowane zostały rynny (uwidoczniony na rysunkach załączonych do ekspertyzy) wskazuje, że wody opadowe z tego budynku nie są odprowadzane na działkę skarżącego. Zauważyć też należy, że ekspertyza nie zawiera zalecenia wykonania robót budowlanych. Z ekspertyzy wynika natomiast, że budynek posadowiony został w odległości 0,5 m od granicy z działką skarżącego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny dokonać także oceny czy w świetle przepisów obowiązujących w dacie realizacji samowoli budowlanej zrealizowanie inwestycji w odległości 0,5 m od granicy działki pozwala na dokonanie legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu. Jeśli zaistnieją warunki do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku organ nadzoru budowlanego winien dokonać jego oględzin i załączyć jego dokumentację zdjęciową ze szczególnym uwzględnieniem wyglądu tego budynku od strony działki skarżącego. Udokumentuje to należycie wygląd budynku i pozwoli na ocenę czy jego konstrukcja jest zgodna z przepisami prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 a i c, art.135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.