VII SA/Wa 1090/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. i T. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...]decyzją nr [...]z dnia [...]kwietnia 2004r. po rozpatrzeniu wniosku W. R. i T. R. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...]nr [...] z dnia [...]stycznia 2004r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S. pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem wraz z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi, zjazdu z drogi, przyłączem energetycznym, napowietrznym na działce nr [...] w [...]gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 kpa mogące skutkować stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji. Wobec wycofania przez inwestora poprzednio złożonego wniosku o pozwolenie na budowę, umorzone zostało postępowanie w sprawie. Umorzenie postępowania nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego, a więc nie zachodzi w sprawie przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Również nie uznano zasadności zarzutu wnioskodawców odnośnie rażącego naruszenia prawa w decyzji nr [...]. Decyzja ta oraz załączony do niej projekt budowlany spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. Odwołanie od tej decyzji wnieśli W. R. i T. R. podnosząc po raz kolejny zarzut wydania w ocenianej sprawie dwóch kolejnych decyzji oraz naruszenia kwestionowaną decyzją przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2004r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację zawartą w decyzji organu pierwszej instancji. Odnośnie natomiast naruszenia kwestionowaną decyzją ustawy z dnia [...]marca 2003r. to organy architektoniczno-budowlane nie są uprawnione do badania prawidłowości decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Skargę na tą decyzję wnieśli W. R. i T. R. Skarżący powołali się na okoliczność, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana została bez ich udziału, co pozbawiło strony ich praw. W wyniku działania organów administracyjnych naruszono ponadto prawa skarżących, bowiem nie określono klasy odporności muru przeciwpożarowego oraz odległości stacji paliw od drogi [...]. Organy nie dostrzegły braku określenia w projekcie objazdów, pola manewrowego oraz uciążliwości, jakie niesie za sobą ta inwestycja. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Zgodnie z art. 157 § 1 kpa, właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 1567 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez naczelny organ administracji państwowej lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Przy ustalaniu organu wyższego stopnia należy mieć na uwadze treść art. 17 kpa. Trzeba, więc zastanowić się czy w świetle tego przepisu właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...]nr [...] z dnia [...]stycznia 2004r. był Wojewoda [...]. Oczywiście instytucja stwierdzenia nieważności dotyczyć może tak decyzji ostatecznych jak i nieostatecznych. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożony przez W. i T. R. dotyczył decyzji organu pierwszej instancji, która w chwili składania wniosku o stwierdzenie jej nieważności nie była ostateczna. Jednakże jak wynika z materiału dowodowego sprawy Wojewoda [...]decyzją nr [...] z dnia [...]kwietnia 2004r. utrzymał w mocy decyzją Starosty Powiatu [...]nr [...] z dnia [...]stycznia 2004r. A więc z dniem [...]kwietnia 2004r. kwestionowana przez skarżących decyzja uzyskała walor ostateczności. W takiej zaś sytuacji kontrolą winny być objęte decyzje obu organów zapadłe w postępowaniu zwykłym. Ewentualnie, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji spowodowałoby pozostawienie w obiegu prawnym decyzji odwoławczej, która utrzymała w mocy dotknięte wadą orzeczenie organu pierwszej instancji. Oceniać jednak prawidłowość decyzji odwoławczej w świetle przesłanek z art. 156 § 1 kpa – nie mógł ten sam organ, który wydał decyzję z dnia [...]kwietnia 2004r. a więc Wojewoda [...]. Organem właściwym do prowadzenia postępowania nieważnościowego w tej sprawie był zdaniem Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. W orzecznictwie, bowiem Sądu administracyjnego wyrażony jest pogląd, że organ administracji właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w instancji odwoławczej, jest właściwym również do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, w tej samej sprawie, gdy dotknięta jest ona wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. W świetle powyższego poglądu orzeczenia organów obu instancji w postępowaniu nieważnościowym wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości. Naruszenie przy wydaniu decyzji przez organ administracji publicznej każdego rodzaju właściwości, powoduje jej nieważność – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2002r. – sygn. akt III RN 225/01. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.