VII SA/Wa 1093/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. [...] [...] [...] S.A. Zakład [...] [...] w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala W związku z wynikami kontroli stalowego mostu przeprowadzonej w sierpniu 2007r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].04.2008r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego konstrukcji stalowego mostu kolejowego w [...] na rzece [...] w km 57,638 linii kolejowej [...], polegających na wykonaniu szczegółowo wskazanych robót dotyczących przyczółków i filarów, przęseł blachownicowych i wahaczy ramowych, przęseł kratowych, zabezpieczenia antykorozyjnego całej konstrukcji stalowej i uszkodzeń torowisk ze wskazaniem terminu ich wykonania uwzględniającego podział tych robót na dwa etapy. W uzasadnieniu decyzji organ powołał wyniki kontroli stanu technicznego mostu przeprowadzonej 30.08.2007r. z której wynikało, iż stan techniczny obiektu powoduje uzasadnione obawy co do stabilności konstrukcji. Niedostateczny stan techniczny obiektu wykazały też wcześniejsze przeglądy wykonane w listopadzie 2003r., sierpniu 2004r. i kwietniu 2007r. (zaawansowane stadium korozji znacznej części elementów stalowych konstrukcji, uszkodzenia kamiennych podpór i przyczółków), w których zawarto zalecenia wykonania określonych robót, lecz nie zostały one wykonane z powodu braku środków finansowych. Z ekspertyzy określającej stan techniczny konstrukcji mostu, którą zarządca przedłożył w wykonaniu nałożonego przez organ obowiązku, wynikały wszystkie wcześniej stwierdzone mankamenty stanu technicznego z uwagą, iż stan techniczny mostu ulega systematycznemu pogorszeniu. Zalecenia wskazywały konieczność co najmniej remontu, a w najbliższej przyszłości modernizacji lub przebudowy. Jak podkreślił dalej organ - zarządca obiektu na rozprawie administracyjnej określił zakres robót poprzez wybór jednego z wariantów proponowanych w ekspertyzie tj. remont doraźny realizowany etapowo. Ekspertyza dopuszczała w takim przypadku ruch pociągów do czasu wykonania robót, lecz z ograniczeniem dopuszczalnego nacisku na oś i ograniczeniem prędkości zaś po wykonaniu wskazanych w ekspertyzie robót - konieczność uzyskania zgody na odstępstwo w postaci zaniżonej nośności co umożliwiłoby eksploatację mostu bez dodatkowych ograniczeń, a więc przy ruchu pociągów z prędkością przewidzianą na tej linii w obu torach. Jak wskazał dalej organ, uwzględniając stan faktyczny oraz realne możliwości wykonania robót, remont mostu podzielono na dwa etapy - jeden do końca 2008r., drugi etap do końca 2009r. W wyniku postępowania odwoławczego powyższa decyzja nakładająca obowiązek została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2008r., [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał liczne kontrole stanu technicznego mostu wykazujące systematyczne pogarszanie tego stanu i konieczność wykonania prac remontowych. Organ wskazał też na uzupełnienie ekspertyzy mostu kolejowego w [...] z dnia 11.03.2008r. z której wynika, iż w aktualnym stanie technicznym most kolejowy może być użytkowany przez najbliższe 5 lat, przy wskazanych ograniczeniach w ruchu pociągów zaś wskazane jest opracowanie projektu modernizacji - w pierwszej kolejności dotyczącej wszystkich podpór oraz konstrukcji przęseł w torze nr [...]. GINB wskazując zapis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego podkreślił zastosowanie tego przepisu do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu w odniesieniu do jego stanu technicznego, co przy wystąpieniu przesłanki nienależytego stanu technicznego obiektu nie tylko uprawnia ale również obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie organu odwoławczego stan techniczny przedmiotowego mostu, udokumentowany protokołami kontroli i ekspertyzą upoważniał organ I instancji do wydania decyzji z dnia [...].04.2008r. nakładającej na zarządcę obowiązki wynikające z ekspertyzy technicznej. Co do okoliczności braku środków finansowych, podnoszonej przez zarządcę, organ stwierdził, że nie może ona stanowić w aspekcie celu wynikającego z art. 66 Prawa budowlanego jakim jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania i należytego stanu technicznego obiektu, argumentu dla kwestionowania prawidłowości decyzji nakładającej obowiązek zwłaszcza, że uwzględnia ona przyjętą przez Zarządcę etapowość realizacji robót określonych w ekspertyzie. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył zarządca obiektu, domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Strona skarżąca podkreśliła, że już w odwołaniu od decyzji organu wojewódzkiego podnosiła przede wszystkim kwestię środków finansowych niezbędnych do realizacji nakazanych robót, których i w najbliższym czasie nie będzie. Skarżący, z uwagi na limity finansowe zmuszony jest do wykorzystania możliwości wynikającej z ekspertyzy tj. wprowadzenia ograniczenia prędkości ruchu pociągów oraz oględziny wszystkich połączeń podłużnic w przęsłach. Zdaniem skarżącego przeprowadzenie zalecanych modernizacji byłoby działaniem doraźnym, nie rozwiązującym problemu i kosztownym. Strona skarżąca powołując się na uchwałę Zarządu [...] dot. wytycznych w zakresie projektów inwestycyjnych wskazała, iż zaprojektowana jest modernizacja linii kolejowej nr [...] w ramach której most na rzece W. ma być całkowicie przebudowany. Dlatego też, w ocenie skarżącego, wskazana w ekspertyzie możliwość użytkowania obiektu, powinna mieć wpływ na treść nakazanych obowiązków w tym konkretnym przypadku zważywszy sytuację ekonomiczną zarządcy obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 156/2006 poz. 1118 tekst jednolity) mieszczącym się w rozdziale 6 tej ustawy, a dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Zgodnie z powyższym przepisem (obowiązującym na datę wydania decyzji) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku. Tak więc przepis ten określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub użytkownikowi doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego. W przedmiotowej sprawie nienależyty stan techniczny stalowego mostu kolejowego w [...] na rzece [...] w km 57,638 linii kolejowej zelektryfikowanej nr [...] wykazały protokoły przeglądu specjalnego z 11.2003r., przeglądu 5 - letniego z [...].08.2004r. przeglądu 1 - rocznego wykonanego [...].04.2007r., oraz kontrola przeprowadzona w dniu [...].08.2008r. Przeprowadzone przeglądy potwierdziły zaawansowane stadium korozji znacznej części elementów stalowych konstrukcji, uszkodzenia kamiennych podpór i przyczółków, co niewątpliwie stanowi o nienależytym stanie technicznym obiektu mogącym stanowić zagrożenie bezpieczeństwa. Jak wynika z akt sprawy, powyższe przeglądy zawierały też zalecenia wykonania określonych robót, lecz zalecenia te nie były wykonane z powodu braku środków finansowych. Ekspertyza wykonana przez [...] w 2008r. potwierdziła wynik i uwagi przeglądu specjalnego z listopada 2003r., podkreślając że stan techniczny mostu ulega systematycznemu pogorszeniu. Z treści zawartych w niej zaleceń wynikało, iż obiekt wymaga co najmniej remontu, a w najbliższej przyszłości modernizacji lub przebudowy. Zważywszy proponowane w ekspertyzie warianty rozwiązań, organ nadzoru budowlanego, uzyskał w toku rozprawy przyjęcie przez zarządcę obiektu wariantu remontu doraźnego realizowanego etapowo, przy zastosowaniu się do zaleceń zawartych w uzupełnieniu ekspertyzy, a dotyczących uzyskania, po wykonaniu wskazanych ekspertyzą robót remontowych, zgody na odstępstwo w postaci zaniżonej nośności mostu niezbędnej do eksploatacji mostu bez dodatkowych ograniczeń. Uwzględniając powyższy stan faktyczny oraz realne możliwości wykonania robót remontowych organ nadzoru budowlanego nakazał zarządcy wykonanie szczegółowo określonych robót w dwóch etapach tj. do 31.12.2008r. i do 31.12.2009r. W świetle treści powołanego wyżej art. 66 Prawa budowlanego, nakładającego określone obowiązki na organ nadzoru budowlanego w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie, a także w oparciu o wyniki przeglądów specjalnych oraz ekspertyzę techniczną z 2008r. zgodzić się należy z organami nadzoru budowlanego, iż stanowiły one upoważnienie do wydania decyzji nakładającej na zarządcę obowiązki wykonania robót remontowych, zaś wskazana w uzupełnieniu ekspertyzy możliwość użytkowania obiektu pozostawała bez wpływu na treść nałożonych obowiązków w sytuacji stwierdzonego nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. Podnieść tu należy, że wskazana w ekspertyzie możliwość użytkowania obiektu przez najbliższe 5 lat przy określonych ograniczeniach ruchu pociągów nie mogła wpłynąć na stanowisko organu bowiem wykazywany stale pogarszający się stan techniczny mostu to już nie tylko nienależyty stan techniczny obiektu ale także stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu, że podnoszony przez stronę brak środków finansowych nie może stanowić argumentu dla zaniechania nałożenia obowiązku robót remontowych obiektu zwłaszcza, że celem zapisu art. 66 Prawa budowlanego jest przede wszystkim zapewnienie bezpiecznego użytkowania i utrzymania w należytym stanie obiektu budowlanego. Podnoszona w skardze okoliczność projektowania modernizacji linii kolejowej, a nawet jej przebudowy jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym i w żaden sposób jako czynność planowana na przyszłość nie może wpływać na działania bieżące wynikające z nienależytego stanu technicznego obiektu stwarzającego zagrożenie, które to działania musi podjąć organ budowlany powołany m.in. do kontroli stanu obiektów budowlanych. Działania organu nadzoru budowlanego wynikające z art. 66 Prawa budowlanego, mające na celu zapewnienie bezpiecznego użytkowania i utrzymania w należytym stanie technicznym obiektu tj. mostu kolejowego - wbrew stanowisku strony skarżącej - nie mogą być warunkowane i zależne od aktualnej sytuacji ekonomicznej strony. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy obliguje nadzór budowlany do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Zarzut zacytowania przez organ treści art. 66 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu przed nowelizacją w 2007r., pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia, bowiem treść tego przepisu w aktualnym brzmieniu jest tożsama tyle tylko, że uległa zmianie kolejność punktów, zaś twierdzenie że to powodowało nieczytelność i niejednoznaczność uzasadnienia, czym utrudniło skarżącej zajęcie bardziej precyzyjnego stanowiska, jest co najmniej nieporozumieniem. Reasumując, powyższe nie daje podstaw uznania trafności zarzutu naruszenia art. 66 Prawa budowlanego, a tym samym skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).