VII SA/Wa 1094/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-09
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie otworu rewizyjnego w szambie, wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa z powodu braku analizy przesłanek z art. 37 tej ustawy oraz oceny zgodności samego obiektu budowlanego z przepisami?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca wykonanie zmian lub przeróbek obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jeśli organ nie przeprowadził analizy przesłanek z art. 37 tej ustawy ani nie ocenił, czy nakazane czynności doprowadzą do zgodności obiektu budowlanego z przepisami. Brak takiej analizy oznacza, że organ nie rozważył w sposób dostateczny sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. i Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1991 r. nakazującej wykonanie otworu rewizyjnego w szambie. Organy uznały, że pierwotna decyzja z 1991 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i prawa własności, twierdząc, że budowa szamba była legalna.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. B. oraz Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie otworu rewizyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. R. z Kancelarii Adwokackiej, przy ul. S., [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
VIISA/Wa 1094/07
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] marca 2007r na podstawie art. 157 § 1, 158 § 1 i 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1991r nakazującej J. B. wykonanie otworu rewizyjnego w zbiorniku minimum 5 m od okien budynku sąsiada i likwidację istniejącego otworu usytuowanego niezgodnie z przepisami.
W uzasadnieniu organ podał, że badana decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane.
Kontrolowane rozstrzygniecie zapadło w postępowaniu dotyczącym samowolnej budowy szamba, niezgodnie z § 23 ust. 4 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. o warunkach jakim powinny odpowiadać budynki, w sytuacji, gdy organ dysponował stanowiskiem Inspektora Sanitarnego w W. wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] października 1990r., w którym organ ten wydał zgodę na lokalizację zbiornika w odległości nie bliższej niż 5 m od okien sąsiedniego budynku, 15 m od studni i 20 m od granicy działki sąsiedniej oraz tylko pod warunkiem szczelności zbiornika.
Kontrolowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. wydana została w oparciu o art. 40 prawa budowlanego z 1974r., a więc winna nakazywać wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, po wcześniejszym ustaleniu, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy.
Organ wydając kontrolowaną decyzję nie przeanalizował sprawy w sposób dostateczny, gdyż nie ocenił inwestycji pod kątem zastosowania art. 37 w/w ustawy. Nie rozważono w szczególności, czy nakazanie przeniesienia otworu rewizyjnego zbiornika spowoduje doprowadzenie wykonanego szamba do zgodności z przepisem § 23 ust. 4 bezwzględnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., a więc czy rodzaj dokonanych czynności wypełnia dyspozycję art. 40 prawa budowlanego z 24 października 1974r.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. B. i Z. B.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2007r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż organ stopnia podstawowego nie
VIISA/Wa 1094/07
przeprowadził postępowania w oparciu o art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Ponadto nie wyjaśnił czy przeniesienie otworu rewizyjnego zbiornika spowoduje doprowadzenie wykonanego szamba do zgodności z przepisem § 23 ust. 4 rozporządzenia z dnia 9 lipca 1980r. Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowisk. (Dz. U. z 1980r., Nr 17, poz. 62), zgodnie z którym na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich, a więc czy rodzaj dokonanych czynności wypełnia dyspozycję art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.
Zdaniem organu odwoławczego organ stopnia podstawowego wydając decyzję z dnia 21 stycznia 1991r rażąco naruszył art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. B. i Z. B. zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przy jej wydaniu art. 7, 77 § 1, art. 16, art. 156 § 1 i art. 156 § 2 kpa.
Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza przysługujące im prawo własności. Skarżący Podnieśli, że postanowienie Terenowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 1990r. było w świetle obowiązującego w tym czasie prawa budowlanego pozwoleniem na budowę szamba, a więc nie można uznać jego budowy za samowolę budowlaną.
Nadto skarżący podnieśli, że L. S., występująca w sprawie jako uczestnik postępowania nie posiada interesu prawnego do występowania w sprawie, ani też do wnoszenia skargi do Sądu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
VIISA/Wa 1094/07
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] maja 2007r utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1991r. nakazującą wykonanie w wybudowanym bez koniecznego pozwolenia na budowę i niezgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r o warunkach jakim powinny odpowiadać budynki: szambie otworu rewizyjnego min 5 m od okien sąsiada i zlikwidowanie istniejącego otworu.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Należy przede wszystkim podnieść, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, będącym nadzwyczajnym, wyjątkowym środkiem weryfikacji, ostatecznych decyzji administracyjnych, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa., której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Kontrolując przedmiotową decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1991r. organ prawidłowo, uznał iż jest ona obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 40 prawa budowlanego z 1974r., który zobowiązuje organ w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami – jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 – do wydania inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy tego obiektu decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodności z przepisami.
Tak więc z w/w przepisu wprost, wynika, że przedmiotem postępowania organu winien być obiekt budowlany wybudowany na działce nr [...] przy ul. L., a więc szambo wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, usytuowane niezgodnie, z
VIISA/Wa 1094/07
zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było więc przeprowadzenie stosownego postępowania mającego na celu ustalenie czy zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy Prawo Budowlane, a w przypadku uznania, że w rozstrzygniętej sprawie nie ma zastosowania w/w art. 37, podjecie czynności w trybie art. 40 w/w ustawy – w stosunku do samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Organ ograniczył się jedynie do nakazania inwestorowi przeniesienie otworu rewizyjnego szamba w inne miejsce niż wykonane pierwotne, nie ustosunkował się natomiast do samego obiektu budowlanego (szamba) nie dokonał jego oceny pod kątem zastosowania art. 37 w/w ustawy, nie rozważył też czy nakazania przeniesienia otworu rewizyjnego zbiornika spowoduje doprowadzenie wykonanego szamba do stanu zgodności z przepisami, tj. czy rodzaj nakazanych czynności wypełnia dyspozycję art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.
Prawidłowo, wiec organy uznały, że kontrolowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1991r., została wydana z rażącym naruszeniem art. 40 w/w ustawy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło